Για πρώτη φορά στην Ημαθία εφαρμόζεται η στάγδην άρδευση στη βαμβακοκαλλιέργεια, μέσα από ένα οργανωμένο πιλοτικό πρόγραμμα του Αγροτικού Συνεταιρισμού Βαμβακοπαραγωγών Ημαθίας «Ο Αλέξανδρος». Η περιοχή αρδεύεται παραδοσιακά με κατάκλυση ή καταιονισμό, πρακτικές που, όπως επισημαίνει ο επιστημονικός σύμβουλος του Συνεταιρισμού, Δρ. Μωχάμεντ Νταράουσε, οδηγούν σε σπατάλη νερού και δημιουργούν μικροκλίμα που ευνοεί τις εντομολογικές προσβολές και τις ασθένειες.
Η φετινή πιλοτική εφαρμογή επιχειρεί να συγκρίνει, για πρώτη φορά, το παραδοσιακό σύστημα άρδευσης με τη στάγδην άρδευση, η οποία δεν έχει χρησιμοποιηθεί ξανά στη βαμβακοκαλλιέργεια της Ημαθίας. Το πείραμα πραγματοποιείται σε δύο αγρούς έκτασης 20 στρεμμάτων ο καθένας, όπου τα μισά στρέμματα αρδεύονται με καταιονισμό και τα υπόλοιπα με στάγδην άρδευση. Η εφαρμογή υλοποιείται σε δύο διαφορετικές περιοχές του κλειστού αρδευτικού δικτύου της Αλεξάνδρειας.
Σε κάθε αγρό έχουν εγκατασταθεί μετεωρολογικοί σταθμοί, υδρόμετρα και αισθητήρες υγρασίας, ώστε να καταγράφονται με ακρίβεια η κατανάλωση νερού, η εδαφική υγρασία, η ομοιομορφία ανάπτυξης των φυτών και η τελική παραγωγή. Σύμφωνα με τον Δρ. Νταράουσε, η στάγδην άρδευση μπορεί να μειώσει τη χρήση νερού κατά περίπου 20%, ενώ περιορίζει σημαντικά τις απώλειες από εξάτμιση, οι οποίες με τα συστήματα καταιονισμού μπορούν να φτάσουν ακόμη και το 30%. «Με τη στάγδην άρδευση, το νερό οδηγείται απευθείας στη ρίζα του φυτού. Δεν υπάρχει λόγος να επιστρέψει κανείς στο παλιό σύστημα», σημειώνει, προσθέτοντας ότι η καλλιέργεια αναπτύσσεται πιο ομαλά και χωρίς στρες, γεγονός που μπορεί να βελτιώσει και την ποιότητα της ίνας.
«Το φυτό δεν βρέχεται, με αποτέλεσμα να μην δημιουργούνται ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη ασθενειών και εντομολογικών προσβολών. Σε χρονιές με υψηλές θερμοκρασίες, η στάγδην άρδευση αποτελεί μονόδρομο», καταλήγει χαρακτηριστικά.
Τι σημαίνει το πείραμα για την Ημαθία
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού, Στέφανος Νταούκας, εξηγεί ότι η μετάβαση σε πιο ορθολογικά συστήματα άρδευσης δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική επιλογή, αλλά μια επιτακτική αναγκαιότητα. «Η διαχείριση των εισροών και η περιβαλλοντική συμμόρφωση που απαιτεί πλέον το κανονιστικό πλαίσιο διαμορφώνουν μια νέα πραγματικότητα για τον παραγωγό. Το νερό αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη βαμβακοκαλλιέργεια, όμως ακόμη και στη Βόρεια Ελλάδα, όπου λειτουργούν οργανωμένα αρδευτικά δίκτυα, η επάρκειά του δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη», τονίζει.
Ο κ. Νταούκας υπενθυμίζει ότι πέρυσι καταγράφηκε μείωση κατά 35% στην παροχή νερού λόγω της χαμηλής στάθμης των ταμιευτήρων, γεγονός που δημιούργησε πρωτόγνωρες δυσκολίες στην κάλυψη των αρδευτικών αναγκών. «Μια περαιτέρω μείωση θα σήμαινε πραγματική καταστροφή. Οι καλλιέργειες της Ημαθίας χρειάζονται σταθερό πρόγραμμα άρδευσης. Με τις αυτορυθμιζόμενες σταγόνες και τα συστήματα μέτρησης γνωρίζουμε με ακρίβεια πόσο νερό εφαρμόζεται ανά στρέμμα και ανά γραμμή καλλιέργειας. Πρόκειται για μια διαδικασία μετρήσιμη, οργανωμένη και πλήρως ελεγχόμενη», αναφέρει.
Παράλληλα, όπως επισημαίνει, οι αισθητήρες υγρασίας και εξατμισοδιαπνοής επιτρέπουν τη λειτουργία του συστήματος βάσει πραγματικών δεδομένων, περιορίζοντας τις άσκοπες εφαρμογές νερού και διευκολύνοντας τους παραγωγούς να ανταποκριθούν στις νέες απαιτήσεις που σχετίζονται με τη μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος.
Η σημασία του εγχειρήματος είναι ιδιαίτερα μεγάλη, καθώς η Ημαθία και η Πέλλα καλλιεργούν περίπου 300.000 στρέμματα βαμβακιού, που αντιστοιχούν στο 17% της συνολικής καλλιεργούμενης έκτασης της χώρας, ενώ παράγουν πάνω από το 22% της ελληνικής παραγωγής χάρη στις υψηλές αποδόσεις τους.
«Αν το πιλοτικό πρόγραμμα αποδώσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα, η Ημαθία θα μπορεί να εξοικονομήσει σημαντικές ποσότητες νερού, να μειώσει το κόστος παραγωγής, να βελτιώσει την ποιότητα του προϊόντος και να ενισχύσει την περιβαλλοντική της συμμόρφωση. Παράλληλα, η λίπανση θα γίνεται πιο στοχευμένα και η καλλιέργεια θα καταστεί πιο αποδοτική, δίνοντας στους παραγωγούς τη δυνατότητα να μειώσουν τόσο τις εισροές όσο και το συνολικό κόστος παραγωγής», υπογραμμίζει ο κ. Νταούκας.
Το ενδιαφέρον των παραγωγών είναι ήδη αυξημένο, αν και το αρχικό κόστος εγκατάστασης παραμένει ένας από τους βασικούς προβληματισμούς. «Πρέπει να το δουν στην πράξη για να πειστούν. Γι’ αυτό υλοποιούμε το πρόγραμμα πιλοτικά, ώστε να συμμετέχουν οι ίδιοι και να διαπιστώνουν από κοντά τα οφέλη και τις διαφορές του συστήματος», καταλήγει ο Δρ. Νταράουσε.
Πηγή: www.ypaithros.gr