ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ. Έφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 91 ετών, στη Νέα Υόρκη, ο πρώην πρόεδρος της Πανηπειρωτικής Ομοσπονδίας Αμερικής και του Συλλόγου Βορειοηπειρωτών «Πύρρος», Μενέλαος Τζέλιος, ο οποίος είχε αναπτύξει επί δεκαετίες έντονη δράση στα κοινά της Ομογένειας, με ιδιαίτερη έμφαση στα ζητήματα της Ηπείρου και της ελληνικής μειονότητας στην Αλβανία.
Ο Μενέλαος Τζέλιος γεννήθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 1935 στην Πολύτσιανη Πωγωνίου. Σε ηλικία μόλις 10 ετών, το 1945, διέφυγε μαζί με την οικογένειά του από το κομμουνιστικό καθεστώς της Αλβανίας, ενώ το 1956 μετανάστευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες και εγκαταστάθηκε στη Νέα Υόρκη.
Σπούδασε στο City College of New York και στη συνέχεια δημιούργησε τη δική του οικογένεια. Παντρεύτηκε γυναίκα με καταγωγή από τις Σχωριάδες Πωγωνίου και απέκτησαν δύο παιδιά, τον Γιώργο και τον Πέτρο.
Η παρουσία του στα οργανωμένα κοινά υπήρξε πολυετής. Διετέλεσε πρόεδρος της Πανηπειρωτικής Ομοσπονδίας Αμερικής, όπως επίσης και πρόεδρος του Συλλόγου Βορειοηπειρωτών «Πύρρος», συμμετέχοντας ενεργά στις προσπάθειες για την ανάδειξη των ζητημάτων που απασχολούσαν τον Βορειοηπειρωτικό Ελληνισμό.
Ο αείμνηστος πρωην πρόεδρος της Πανηπειρωτικής Ομοσπονδίας Αμερικής, Μενέλαος Τζέλιος, κατά την ομιλία του στην εκδήλωση για την διπλή επέτειο της Απελευθέρωσης των Ιωαννίνων και της Αυτονομίας της Βορείου Ηπείρου, τον περασμένο Φεβρουάριο. Φωτογραφία: Αρχείο “Ε.Κ.”
Παράλληλα, η δραστηριότητά του επεκτάθηκε και στο πεδίο της προστασίας των ανθρωπίνων και μειονοτικών δικαιωμάτων. Ο Μενέλαος Τζέλιος διετέλεσε γενικός γραμματέας της Διεθνούς Ομοσπονδίας για την Προστασία των Μειονοτήτων, καθώς και γενικός γραμματέας του Οργανισμού Μη Αντιπροσωπευόμενων Εθνών και Λαών (UNPO).
Μέσα από αυτές τις ιδιότητες συμμετείχε σε διεθνή συνέδρια, συναντήσεις και φόρουμ, όπου είχε την ευκαιρία να αναδείξει ζητήματα που σχετίζονταν με την προστασία των μειονοτήτων, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ειρηνική αντιμετώπιση διαφορών. Η δραστηριότητά του δεν περιοριζόταν αποκλειστικά σε ζητήματα ελληνικού ενδιαφέροντος, καθώς είχε λάβει μέρος και σε πρωτοβουλίες για περιβαλλοντικά θέματα υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών.
Ιδιαίτερη θέση στη ζωή του κατείχε πάντοτε η γενέτειρά του, η Πολύτσιανη. Παρά το γεγονός ότι έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στις Ηνωμένες Πολιτείες, διατήρησε στενούς δεσμούς με τον τόπο καταγωγής του και το Πωγώνι.
Μετά την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος στην Αλβανία επέστρεψε στην Πολύτσιανη, όπου έχτισε σπίτι και έκτοτε την επισκεπτόταν συχνά, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες. Παράλληλα, συνέβαλε σε έργα και πρωτοβουλίες για το χωριό, διατηρώντας ενεργή σχέση με την τοπική κοινωνία.
Η διαδρομή του Μενέλαου Τζέλιου, από την Πολύτσιανη και την αναγκαστική φυγή της οικογένειάς του μέχρι τη Νέα Υόρκη και την παρουσία του σε διεθνή φόρουμ, συνδέθηκε στενά με την οργανωμένη ηπειρωτική Ομογένεια και την προάσπιση των δικαιωμάτων των μειονοτήτων.
Μέχρι τα τελευταία χρόνια παρέμεινε συνδεδεμένος με τον τόπο από τον οποίο ξεκίνησε, έχοντας αφήσει το δικό του αποτύπωμα τόσο στους ηπειρωτικούς και βορειοηπειρωτικούς συλλόγους των Ηνωμένων Πολιτειών όσο και στην ιδιαίτερη πατρίδα του.
Ο Μενέλαος Τζέλιος αφήνει πίσω του τους δύο γιους του, Γιώργο και Πέτρο, καθώς και συγγενείς, φίλους και ανθρώπους με τους οποίους συμπορεύθηκε επί δεκαετίες στα κοινά της Ομογένειας.
«Ένας ακούραστος μαχητής»
Στη μακρόχρονη προσφορά του Μενέλαου Τζέλιου και στους κοινούς αγώνες τους για τα δικαιώματα των Ελλήνων της Βορείου Ηπείρου αναφέρθηκε, σε δήλωσή του στον «Εθνικό Κήρυκα», ο πρώην πρόεδρος της Πανηπειρωτικής Ομοσπονδίας Αμερικής, Νικόλαος Γκατζογιάννης (Nicholas Gage).
«Ο Μενέλαος Τζέλιος ήταν μια ευγενική ψυχή, αλλά ταυτόχρονα ένας ακούραστος μαχητής για τους συμπατριώτες του στη Βόρειο Ήπειρο. Εργαστήκαμε πολύ στενά μαζί επί πολλές δεκαετίες στην Πανηπειρωτική Ομοσπονδία και αγωνιστήκαμε ώστε να επηρεάσουμε την αμερικανική εξωτερική πολιτική προς την κατεύθυνση της στήριξης των δικαιωμάτων των Ελλήνων της Αλβανίας», ανέφερε ο κ. Γκατζογιάννης.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε σε ένα περιστατικό του 1994, όταν, όπως τόνισε, οι δυο τους έπεισαν τον τότε ομοσπονδιακό βουλευτή Τομ Λάντος (Tom Lantos) να επισκεφθεί τη Βόρειο Ήπειρο, προκειμένου να διαπιστώσει από κοντά τις συνθήκες που αντιμετώπιζε η ελληνική μειονότητα.
«Το 1994, οι δυο μας πείσαμε τον βουλευτή Τομ Λάντος, ο οποίος τότε ήταν ένθερμος υποστηρικτής της Αλβανίας, να επισκεφθεί τη Βόρειο Ήπειρο και να διαπιστώσει από κοντά πώς αντιμετωπίζονταν εκεί οι Ελληνες. Οταν φτάσαμε στα σύνορα, οι αλβανικές Αρχές αρνήθηκαν να μου επιτρέψουν την είσοδο. Ο Μενέλαος, όμως, ανέλαβε μόνος του να συνοδεύσει τον βουλευτή Λάντος στο εσωτερικό της χώρας και να του δείξει πώς υφίσταντο κακομεταχείριση οι Ελληνες, αποφεύγοντας παράλληλα με επιδεξιότητα τους Αλβανούς αστυνομικούς που τους ακολουθούσαν», σημείωσε.
Σύμφωνα με τον κ. Γκατζογιάννη, η εμπειρία εκείνης της επίσκεψης άλλαξε καθοριστικά τη στάση του Αμερικανού βουλευτή απέναντι στο ζήτημα της ελληνικής μειονότητας.
«Μέχρι να φτάσουν στα Τίρανα, ο βουλευτής Λάντος είχε μετατραπεί από απολογητή των Τιράνων σε ένθερμο υπερασπιστή της ελληνικής μειονότητας της Αλβανίας, χάρη στους επιδέξιους χειρισμούς του Μενέλαου», ανέφερε.
Κλείνοντας τη δήλωσή του, ο Νικόλαος Γκατζογιάννης αποχαιρέτησε τον επί δεκαετίες φίλο και συναγωνιστή του με λόγια συγκίνησης:
«Αναπαύσου εν ειρήνη, αγαπημένε φίλε. Αγωνίστηκες τον καλό αγώνα, τελείωσες τον δρόμο, διατήρησες την πίστη».
Πηγή: www.ekirikas.com