Με τη νέα αυτή παρέμβαση, το κύριο επιτόκιο αναδιαμόρφωσης αυξάνεται από το 2% στο 2,25%, προκειμένου να διασφαλίσει ότι ο πληθωρισμός θα επιστρέψει και θα σταθεροποιηθεί στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα.
Πρόκειται για την πρώτη αύξηση επιτοκίων από τον Σεπτέμβριο του 2023. Τότε (στις 14 Σεπτεμβρίου 2023) είχε σημειωθεί η τελευταία πραγματική αύξηση αυτού του ιστορικού κύκλου σύσφιξης, προτού η ΕΚΤ πατήσει «παύση» και στη συνέχεια αρχίσει να τα μειώνει.
Η κεντρική τράπεζα ξεκίνησε να μειώνει τα επιτόκια από το καλοκαίρι του 2024, έχοντας φτάσει το βασικό επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων στο 4% το 2023. Έπειτα, με 8 διαδοχικές μειώσεις οδήγησε το επιτόκιο στο 2%, όπου παρέμεινε σταθερό από τον Ιούνιο του 2025 μέχρι σήμερα.
Η σημερινή απόφαση συνδέεται άμεσα με τις πληθωριστικές πιέσεις που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, κυρίως μέσω της ανόδου των τιμών της ενέργειας.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ θα αναλύσει τις σκέψεις που οδήγησαν στη λήψη των αποφάσεων στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.
Ανοδικά οι προβλέψεις για πληθωρισμό, καθοδικά για ανάπτυξη
Στο βασικό σενάριο των προβολών της ΕΚΤ, ο γενικός πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί:
•στο 3,0% το 2026
•στο 2,3% το 2027
•στο 2,0% το 2028
Ο δομικός πληθωρισμός (χωρίς ενέργεια και τρόφιμα) προβλέπεται:
•στο 2,5% το 2026 και το 2027
•στο 2,2% το 2028
Οι προβλέψεις για τον πληθωρισμό αναθεωρήθηκαν ανοδικά σε σχέση με τον Μάρτιο, λόγω της αναμενόμενης επίδρασης των υψηλότερων ενεργειακών τιμών σε τρόφιμα, αγαθά και υπηρεσίες.
Αντιστοίχως, η οικονομική ανάπτυξη της ευρωζώνης εκτιμάται:
•στο 0,8% το 2026
•στο 1,2% το 2027
•στο 1,5% το 2028
Οι προβλέψεις ανάπτυξης για το 2026 και το 2027 αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω, καθώς ο πόλεμος επηρεάζει αρνητικά τις αγορές εμπορευμάτων, τα πραγματικά εισοδήματα και την εμπιστοσύνη.
Η ΕΚΤ τονίζει ότι οι προοπτικές παραμένουν ιδιαίτερα αβέβαιες, με ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό, καθοδικούς κινδύνους για την ανάπτυξη.
Το Διοικητικό Συμβούλιο, όπως τονίζει, θα συνεχίσει να ακολουθεί προσέγγιση «από συνεδρίαση σε συνεδρίαση», χωρίς να δεσμεύεται εκ των προτέρων για τη μελλοντική πορεία των επιτοκίων.
Η ανακοίνωση της ΕΚΤ
Το Διοικητικό Συμβούλιο έχει δεσμευτεί να καθορίζει τη νομισματική πολιτική με σκοπό να διασφαλίζει ότι ο πληθωρισμός σταθεροποιείται στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα. Στο πλαίσιο αυτής της δέσμευσης, αποφάσισε σήμερα να αυξήσει τα τρία βασικά επιτόκια της ΕΚΤ κατά 25 μονάδες βάσης. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δημιουργεί πληθωριστικές πιέσεις και η απόφαση για αύξηση των επιτοκίων είναι κατάλληλη για μια σειρά σεναρίων που περιγράφουν πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί η διαταραχή και να επηρεάσει τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές για τη ζώνη του ευρώ.
Σύμφωνα με το βασικό σενάριο των νέων προβολών των εμπειρογνωμόνων του Ευρωσυστήματος, ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 3,0% το 2026, 2,3% το 2027 και 2,0% το 2028. Όσον αφορά τον πληθωρισμό χωρίς την ενέργεια και τα είδη διατροφής, το βασικό σενάριο προβλέπει ότι θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 2,5% το 2026 και το 2027 και σε 2,2% το 2028. Σε σύγκριση με την έκδοση του Μαρτίου, οι εμπειρογνώμονες έχουν αναθεωρήσει προς τα πάνω την προβολή του βασικού σεναρίου για τον πληθωρισμό για το 2026 και το 2027 λόγω περισσότερο ανοδικής πορείας των τιμών της ενέργειας, η οποία – σε ορισμένο βαθμό – αναμένεται να μετακυλιστεί στον πληθωρισμό των ειδών διατροφής, των αγαθών και των υπηρεσιών. Σύμφωνα με το βασικό σενάριο η οικονομική ανάπτυξη αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 0,8% το 2026, 1,2% το 2027 και 1,5% το 2028. Πρόκειται για αναθεώρηση προς τα κάτω για το 2026 και το 2027, η οποία αντανακλά την εντονότερη επίδραση του πολέμου στις αγορές βασικών εμπορευμάτων, στα πραγματικά εισοδήματα και στην εμπιστοσύνη.
Οι προοπτικές παραμένουν αβέβαιες, με ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό και καθοδικούς κινδύνους για την οικονομική ανάπτυξη. Οι πλήρεις επιπτώσεις του πολέμου στον πληθωρισμό και την ανάπτυξη μεσοπρόθεσμα θα εξαρτηθούν από την ένταση και τη διάρκεια της διαταραχής των τιμών της ενέργειας, καθώς και από την έκταση των έμμεσων και δευτερογενών επιδράσεών της. Αυτή η αβεβαιότητα αντανακλάται επίσης σε ευρύ φάσμα αποτελεσμάτων για τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη στα επικαιροποιημένα ενδεικτικά σενάρια που έχουν καταρτίσει οι εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος. Αυτά τα σενάρια θα δημοσιευθούν μαζί με τις προβολές των εμπειρογνωμόνων στον δικτυακό τόπο της ΕΚΤ.
Με τη σημερινή του απόφαση, το Διοικητικό Συμβούλιο εξακολουθεί να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει την αβεβαιότητα που προκαλεί ο πόλεμος. Θα παρακολουθήσει την κατάσταση προσεκτικά, ακολουθώντας μια προσέγγιση που βασίζεται στα εκάστοτε διαθέσιμα στοιχεία και λαμβάνοντας αποφάσεις από συνεδρίαση σε συνεδρίαση για τον καθορισμό της κατάλληλης κατεύθυνσης της νομισματικής πολιτικής. Συγκεκριμένα, οι αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου για τα επιτόκια θα βασίζονται στην αξιολόγησή του για τις προοπτικές του πληθωρισμού και τους κινδύνους που τις περιβάλλουν, υπό το πρίσμα των εισερχόμενων οικονομικών και χρηματοπιστωτικών στοιχείων, καθώς και για τη δυναμική του υποκείμενου πληθωρισμού και την ένταση με την οποία μεταδίδεται η νομισματική πολιτική. Το Διοικητικό Συμβούλιο δεν δεσμεύεται εκ των προτέρων για συγκεκριμένη πορεία των επιτοκίων.
Βασικά επιτόκια της ΕΚΤ
Το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε να αυξήσει τα τρία βασικά επιτόκια της ΕΚΤ κατά 25 μονάδες βάσης. Κατά συνέπεια, τα επιτόκια της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων, των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης και της διευκόλυνσης οριακής χρηματοδότησης θα αυξηθούν σε 2,25%, 2,40% και 2,65% αντιστοίχως, με ισχύ από τις 17 Ιουνίου 2026.
Πρόγραμμα αγοράς στοιχείων ενεργητικού (APP) και έκτακτο πρόγραμμα αγοράς στοιχείων ενεργητικού λόγω πανδημίας (PEPP)
Τα χαρτοφυλάκια APP και PEPP μειώνονται με μετρημένο και προβλέψιμο ρυθμό, καθώς το Ευρωσύστημα δεν επανεπενδύει πλέον τα ποσά από την εξόφληση τίτλων κατά τη λήξη τους.
Το Διοικητικό Συμβούλιο είναι έτοιμο να προσαρμόσει όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή του εντός των ορίων της εντολής που του έχει ανατεθεί, προκειμένου να διασφαλίσει ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα και να διαφυλάξει την ομαλή λειτουργία του μηχανισμού μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής. Επιπλέον, το μέσο για την προστασία της μετάδοσης (Transmission Protection Instrument – TPI) είναι διαθέσιμο για να αντισταθμίζει ανεπιθύμητες, άτακτες εξελίξεις στην αγορά που θέτουν σοβαρή απειλή για τη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής σε όλες τις χώρες της ζώνης του ευρώ, επιτρέποντας έτσι στο Διοικητικό Συμβούλιο να εκπληρώνει πιο αποτελεσματικά την αποστολή του για σταθερότητα των τιμών.
Πηγή: www.protothema.gr