Με σύμμαχο, έως τώρα τον καιρό, αν και αυτό δεν είναι τόσο θετικό ως προς την παρουσία του δάκου, εξελίσσεται η νέα ελαιοκομική περίοδος, με αρκετά παραγωγικά κέντρα να προσδοκούν μεγαλύτερες ποσότητες των περσινών, εφόσον παραμείνουν ευνοϊκές οι συνθήκες και το προσεχές διάστημα. Ενδεικτικές είναι οι θετικές εκτιμήσεις που έρχονται τόσο από την Κρήτη, όσο και από περιοχές της Πελοποννήσου, οι οποίες βγαίνουν από χρονιά μειωμένων ποσοτήτων αλλά και προβλημάτων στην ποιότητα. Ωστόσο, δεν λείπουν και οι περιοχές που βλέπουν μειωμένους όγκους για τη νέα χρονιά, είτε λόγω παρενιαυτοφορίας της ελιάς είτε λόγω καιρικών συνθηκών, που επηρέασαν συγκεκριμένα στάδια της καλλιέργειας, όπως αυτές της Χαλκιδικής και της Θεσσαλίας.
Υπενθυμίζεται ότι πέρυσι η χώρα είχε μειωμένη παραγωγή σε ότι αφορά το ελαιόλαδο, με περίπου 220.000 τόνους σύμφωνα με τα στοιχεία που στέλνει το υπουργεία Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στο Διεθνές Συμβούλιο Ελαιοκομίας, αντίθετα με την παραγωγή επιτραπέζιου προϊόντος η οποία κινήθηκε στους 242.500 τόνους, υψηλότερα από την παραγωγή του 2024/2025, σύμφωνα με την ίδια πηγή.
Το πρόγραμμα δακοκτονίας βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη στα περισσότερα ελαιοπαραγωγικά κέντρα, καθώς ο δάκος έχει κάνει αισθητή την παρουσία του στους ελαιώνες, χωρίς ακόμη να αναφέρονται σημαντικές προσβολές. Οι αυξημένες υγρασίες αλλά και οι ήπιες, σε γενικές γραμμές, θερμοκρασίες, έως τώρα, αν και ευνοούν την υγεία των ελαιώνων, διατηρούν και την παρουσία του εντόμου στα κτήματα, προκαλώντας ανησυχία για τη φετινή παραγωγή, όπως προκύπτει και από το αναλυτικό ρεπορτάζ της «ΥΧ» που ακολουθεί.
Οι διαδικασίες για την υλοποίηση του προγράμματος, αλλού έχουν ολοκληρωθεί, κι αλλού υπολείπονται, χωρίς, όμως, να αναφέρονται σημαντικές καθυστερήσεις, πλην ορισμένων περιοχών, όπως αυτή της Κέρκυρας. Παράλληλα, αναφέρεται επάρκεια φαρμάκων, τουλάχιστον σε ότι αφορά τους πρώτους ψεκασμούς και ευχή όλων παραμένει η έγκαιρη προμήθεια των φετινών, μέσω των διαδικασιών του Υπουργείου, ώστε να μη σημειωθούν καθυστερήσεις τους επόμενους μήνες, οι οποίες θα στοιχίσουν στην παραγωγή. Ελλιπές προσωπικό, ανεπάρκεια πόρων, αλλά και απουσία εργατικών χεριών δεν λείπουν και κατά τη φετινή χρονιά από την υλοποίηση του προγράμματος, που, ωστόσο, σύμφωνα με τις τοπικές υπηρεσίες ξεκίνησε, σε γενικές γραμμές, «στην ώρα του».
Βροχές και αυξημένη υγρασία προβληματίζουν για αυξημένους δακοπληθυσμούς στη Θάσο
Με τις ελιές, πλέον, σε μέγεθος στραγαλιού, σχετικά χαμηλή καρπόδεση αναφέρει από την περιοχή της Θάσου, η τεχνολόγος γεωπόνος- επόπτρια δακοκτονίας, Αγλαΐα Βλαχοπούλου, σημειώνοντας ότι υπάρχουν σημαντικά ανεβασμένοι δακοπληθυσμοί που προβληματίζουν, εξαιτίας των βροχών και της αυξημένης υγρασίας.
Έχοντας ολοκληρώσει τη διαδικασία των προσλήψεων από τις 10 Ιουλίου, σε εξέλιξη βρίσκονται οι γενικοί ψεκασμοί, σύμφωνα με τη διευθύντρια δακοκτονίας, Ιωάννα Δαλκίτση. Η δακοκτονία γίνεται με αυτεπιστασία και τα συνεργεία εργάζονται με εργόσημο, εξηγεί, μεταξύ άλλων, η κα Βλαχοπούλου, τονίζοντας ότι, όπως ζητούν και κάθε χρόνο, χρειάζεται η συνδρομή των παραγωγών καθώς το προσωπικό στην υπηρεσία δεν επαρκεί για την κάλυψη των αναγκών. «Ασχολούνται επισταμένα μόνο οι κατ’ επάγγελμα αγρότες, στις περιοχές Πρίνου και Ραχωνίου» προσθέτει.
Στην περιοχή, λόγω της αυξημένης υγρασίας που επικρατεί, πραγματοποιούνται πέντε ψεκασμοί, για την προστασία του προϊόντος, καθώς ο δάκος μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ποιότητα, όπως σημειώνει η ίδια, με ότι συνεπάγεται αυτό για την τιμή και το εισόδημα του παραγωγού.
Βελτιωμένη εικόνα στη Θράκη
Αντίθετα, βελτιωμένη εικόνα μεταφέρεται από τη Θράκη, όπου μετά την καλή ανθοφορία και η καρπόδεση χαρακτηρίζεται αρκετά υψηλή για τη Σαμοθράκη. Αναμένεται μία καλύτερη χρονιά, καιρού επιτρέποντος, σημειώνει ο γεωπόνος στο Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου της ΠΕ Έβρου- επόπτης δακοκτονίας, Μενέλαος Αργυρόπουλος, προσθέτοντας, όμως, ότι οι βροχές και η σχετική δροσιά προϊδεάζουν για αυξημένο πληθυσμό δάκου.
Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με τα στοιχεία των τοπικών υπηρεσιών, πέρυσι, η παραγωγή ήταν πολύ μικρή και στη Σαμοθράκη και στη Μαρώνεια, λόγω του φαινομένου της παρενιαυτοφορίας. Η Σαμοθράκη μέτρησε μόλις 40 τόνους λάδι από τους 200 πρόπερσι, ενώ η Μαρώνεια, παρήγαγε λιγότερους από 20 τόνους λάδι. Στην περιοχή, δεν υπάρχουν τυποποιητήρια επιτραπέζιας ελιάς ώστε να καταγραφεί ποσότητα παραγωγής.
Το νερό θα κρίνει την τελική παραγωγή στην ελιά Χαλκιδικής
Με σαφές προειδοποιητικό μήνυμα ξεκινά η νέα ελαιοκομική χρονιά στη Χαλκιδική, καθώς η παραγωγή επιτραπέζιας ελιάς εκτιμάται ήδη περίπου στο 40% κάτω, σε σχέση με πέρυσι. Ο παράγοντας του αρδευτικού νερού παραμένει η μεγάλη αβεβαιότητα για το πώς θα εξελιχθεί η σεζόν 2026/2027. Ο Αντιπεριφερειάρχης Χαλκιδικής, Γιάννης Κουφίδης -και ο ίδιος ελαιοπαραγωγός- περιγράφει μια εικόνα μειωμένης καρποφορίας. «Το 40% κάτω, προέρχεται από την καρπόδεση που είχαμε σε σχέση με πέρυσι» αναφέρει, κάνοντας λόγο, ήδη, για σημαντικά μειωμένη παραγωγή. Όπως εξηγεί, το πρόβλημα της άρδευσης παραμένει καθοριστικό: «Η επιτραπέζια ποικιλία Χαλκιδικής έχει υψηλές ανάγκες σε νερό. Πέρυσι είχαμε ολόκληρες περιοχές όπου δεν κατάφεραν να κρατηθούν οι γεωτρήσεις, με αποτέλεσμα όλες οι ελιές να πάνε για λάδι, γιατί οι παραγωγοί δεν μπορούσαν να ποτίσουν τα δέντρα».
Ο κίνδυνος επανάληψης του ίδιου σεναρίου είναι και φέτος υπαρκτός, σύμφωνα με τον ίδιο. «Σε μια τέτοια περίπτωση, η μείωση της παραγωγής επιτραπέζιας ελιάς θα ξεπεράσει το σημερινό 40%, καθώς περισσότερες ελιές θα οδηγηθούν στην ελαιοποίηση» εξηγεί, συμπληρώνοντας, από την άλλη, ότι σύμφωνα με την εικόνα της καλλιέργειας, δεν υπάρχουν προς ώρας προβλήματα φυτοπροστασίας.
Το πρόγραμμα δακοκτονίας πραγματοποιείται στις περιοχές Γαλάτιστα, Νικήτη, Μεγάλη Παναγία, Γομάτι, Ιερισσός, Στρατονίκη, Νέα Ρόδα και Ουρανούπολη. Έχει ήδη πραγματοποιηθεί ο πρώτος ψεκασμός και εντός των ημερών πραγματοποιείται και ο δεύτερος. «Μέχρι στιγμής δεν βλέπουμε ιδιαίτερα προβλήματα από δάκο και στις παγίδες και στους ελέγχους που κάνουμε», σημειώνει ο κ. Κουφίδης και ενημερώνει πως, παράλληλα με το επίσημο πρόγραμμα, στις εντατικές ζώνες ελαιοκαλλιέργειας της Χαλκιδικής, οι επαγγελματίες παραγωγοί επιλέγουν καθολικούς ψεκασμούς, χωρίς να στηρίζονται αποκλειστικά στο πρόγραμμα.
Σε εξέλιξη ο δολωματικός ψεκασμός παρά τη μειωμένη παραγωγή στη Θεσσαλία
Από τη Μαγνησία και το Πήλιο, ξεκίνησε η Περιφέρεια Θεσσαλίας τους φετινούς δολωματικούς ψεκασμούς για την αντιμετώπιση του δάκου, ο οποίος φέτος αναμένεται αυξημένος με βάση και τις πρώτες συλλήψεις στις παγίδες. Οι περιοχές που είναι στο κόκκινο βρίσκονται κυρίως στον δήμο Αλμυρού.
Σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή της ΔΑOΚ, Δημήτρη Σταυρίδη, «παρά την ακαρπία που παρατηρείται σε ορισμένες περιοχές, επειδή το ποσοστό της δεν είναι υψηλό, το πρόγραμμα θα εφαρμοστεί κανονικά. Οι μόνες περιοχές που εξαιρέθηκαν λόγω του παράγοντα αυτού, είναι η Σκιάθος και η Σκόπελος. Αντιθέτως στην Αλόννησο το πρόγραμμα θα υλοποιηθεί κανονικά. Οι ψεκασμοί κρίθηκαν απαραίτητοι, καθώς ο καρπός εμφανίζει μεγάλο μέγεθος και θα πρέπει να προστατευτεί, όπως επίσης και για να μπούνε οι βάσεις για μία ομαλή επόμενη χρονιά. Οι ψεκασμοί πραγματοποιούνται στους νομούς Μαγνησίας και Λάρισας». Η εφαρμογή ξεκίνησε με φάρμακα που είχε η Περιφέρεια στο αποθεματικό της από την περσινή χρονιά, με την ελπίδα, όπως και σε άλλες περιφέρειες της χώρας, οι σχετικές διαδικασίες του Υπουργείου και του Ελεγκτικού Συνεδρίου να ολοκληρωθούν γρήγορα για να αποσταλεί η καινούργια παρτίδα.
Να σημειωθεί ότι φέτος η χρονιά αναμένεται αισθητά μειωμένη, με την καρποφορία στο Ν. Μαγνησίας υπολογίζεται στο 25% και στον νομό Λάρισας μεταξύ 40-50%. Αιτίες θεωρούνται τόσο η παρενιαυτοφορία, όσο και η κλιματική κρίση. Είναι χαρακτηριστικό ότι από τα τρία εκατομμύρια δέντρα, που ήταν ενταγμένα στο πρόγραμμα της δακοκτονίας, στα 1,2 εκατ. στρ., φέτος, δεν θα εφαρμοστούν οι ψεκασμοί.
Με την ευκαιρία, η Περιφέρεια καλεί τους ελαιοκαλλιεργητές να μεριμνήσουν για την προσπελασιμότητα των ελαιώνων τους από τα συνεργεία ψεκασμού και την κοπή των ζιζανίων για την αποτελεσματική εφαρμογή του δολωματικού ψεκασμού.
Αντιφατική η εικόνα από τους ελαιώνες στην Ήπειρο
Διαφορετική εικόνα περιγράφεται από τις τοπικές ΔΑΟΚ στην Ήπειρο, καθώς Πρέβεζα και Άρτα κινούνται αντίστροφα. Στην Πρέβεζα, ο καρπός έχοντας ήδη περάσει στην πήξη του πυρήνα, δείχνει μία καλή σοδειά παρόλο που η καρπόδεση δεν ήταν αντίστοιχη της ανθοφορίας. Πέρυσι η παραγωγή ήταν λίγο πάνω από τους 2.000 τόνους λαδιού, ενώ φέτος οι πρώτες εκτιμήσεις δείχνουν προς μία παραγωγή της τάξεως των 3.000-3.100 τόνων, αν όλα εξελιχθούν ευνοϊκά ως και τη συγκομιδή. Στην περιοχή ολοκληρώνεται, ήδη ο πρώτος ψεκασμός, με τη διαδικασία να έχει ξεκινήσει καλά και χωρίς προβλήματα, αναφέρει ο Αλέξιος Τσαπάρας, από το τμήμα ποιοτικού και φυτοϋγειονομικού ελέγχου και επόπτης Δακοκτονίας στην τοπική ΔΑΟΚ. Σύμφωνα με τον ίδιο υπάρχει επάρκεια φαρμάκων για τους περίπου 3 ψεκασμούς που διενεργούνται στην περιοχή, αν και θα χρειαζόταν ίσως και τέταρτος για τον οποίο, όμως, δεν υπάρχει επάρκεια πόρων.
Αντίθετα στην Άρτα, η παραγωγή βγαίνοντας από μία καλή χρονιά με περίπου 15.000 τόνους καρπού, που συλλέχθηκε και διοχετεύτηκε είτε προς ελαιοποίηση είτε προς επιτραπέζια χρήση, δεν έχει και τα πιο ενθαρρυντικά σημάδια παρά τη φυσιολογική ως τώρα εξέλιξη του καιρού. «Βλέπουμε μειωμένη παραγωγή. Είναι και κάποιες περιοχές που είναι ανησυχητικά μειωμένη, όμως δεν μπορούμε να το γενικεύσουμε ακόμη», σχολιάζει ο Δημήτρης Τσώλης, προϊστάμενος στο Τμήμα Φυτικής και Ζωικής Παραγωγής, επισημαίνοντας ότι είναι παρακινδυνευμένο να δοθούν εκτιμήσεις από τώρα. Στην περιοχή, εδώ και χρόνια, δεν εφαρμόζεται το πρόγραμμα δακοκτονίας, οπότε οι παραγωγοί, όπου χρειάζεται, προβαίνουν στις δικές τους ενέργειες.
Παραγωγική αισιοδοξία στην Κέρκυρα, με καθυστερήσεις, όμως, στη δακοκτονία
Μετά από μία δύσκολη χρονιά με μειωμένη παραγωγή και ασθένειες, καλή είναι η τρέχουσα εικόνα για τον κερκυραϊκό ελαιώνα, με την επιφύλαξη, πάντα, των καιρικών συνθηκών που θα επικρατήσουν το φθινόπωρο, περίοδο κρίσιμη λόγω των συνεχόμενων βροχοπτώσεων που επικρατούν, συνήθως στο νησί, και μπορεί να προκαλέσουν προσβολές και ασθένειες. Το ποσοστό καρποφορίας κυμαίνεται περίπου στο 50-60%, είναι καλό, αρκεί να παραμείνει και να συλλεχθεί, σημειώνουν στελέχη της τοπικής ΔΑΟΚ, αν και την περίοδο της ανθοφορίας προσδοκούσαν υψηλότερο ποσοστό. «Το πρόβλημα εδώ είναι ότι δεν συλλέγεται ο καρπός, γιατί ο τουρισμός έχει απορροφήσει το ανθρώπινο δυναμικό» σημειώνουν. Στην περιοχή, φαίνεται πως καθυστερεί και η διαδικασία της δακοκτονίας καθώς ακόμη βρίσκεται στη διαγωνιστική διαδικασία για την ανάδειξη αναδόχων εργολάβων, ενώ αντίθετα, υπάρχει επάρκεια φαρμάκων.
Λιγότερες ελιές, μεγαλύτερη η απειλή του δάκου στη Στερεά Ελλάδα
Παρά τη σημαντικά μειωμένη φετινή καρποφορία των ελαιόδεντρων στη Στερεά Ελλάδα, ο δάκος εξακολουθεί να αποτελεί τον μεγαλύτερο πονοκέφαλο για τους ελαιοπαραγωγούς. Οι υψηλοί πληθυσμοί του εντόμου, σε συνδυασμό με τις ευνοϊκές κλιματολογικές συνθήκες, διαμορφώνουν ένα ιδιαίτερα απαιτητικό σκηνικό για τη φετινή καλλιεργητική περίοδο.
Σύμφωνα με τον γεωπόνο και υπεύθυνο δακοκτονίας της Φθιώτιδας, Γιάννη Ζαρμπούτη, όλες οι Περιφερειακές ΔΑΟΚ που συμμετέχουν στο πρόγραμμα έχουν ολοκληρώσει τον πρώτο δολωματικό ψεκασμό, ενώ ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη και ο δεύτερος, προκειμένου να αναχαιτιστεί η έντονη εξάπλωση του δάκου.
Ο κ. Ζαρμπούτης κάνει λόγο για μια δύσκολη ελαιοκομική χρονιά, καθώς η μειωμένη παραγωγή συνοδεύεται από αυξημένες προσβολές, κυρίως στην ποικιλία Κονσερβολιά. Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι η Περιφέρεια έχει καλέσει τους παραγωγούς να παρακολουθούν καθημερινά τα ελαιοκτήματά τους και σε συνεργασία με τους γεωπόνους, να εφαρμόζουν τα εγκεκριμένα φυτοπροστατευτικά σκευάσματα όπου απαιτείται.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η οικονομική διάσταση του προβλήματος. Οι χαμηλές τιμές τόσο του ελαιολάδου όσο και της βρώσιμης ελιάς έχουν περιορίσει σημαντικά τη δυνατότητα πολλών παραγωγών να επενδύσουν στις απαραίτητες καλλιεργητικές φροντίδες και στην ολοκληρωμένη φυτοπροστασία. Όπως επισημαίνει, “εάν οι καιρικές συνθήκες παραμείνουν ευνοϊκές για την ανάπτυξη του εντόμου, δεν αποκλείεται να απαιτηθεί ακόμη και τέταρτος δολωματικός ψεκασμός, υπό την προϋπόθεση ότι θα εξασφαλιστούν οι αναγκαίοι οικονομικοί πόροι”.
Παραγωγοί της περιοχής εκτιμούν ότι η φετινή καρποφορία είναι μειωμένη κατά περισσότερο από 40% σε σύγκριση με μια φυσιολογική χρονιά.
Ανάλογη είναι η εικόνα και στη Βοιωτία. Ο γεωπόνος και υπεύθυνος δακοκτονίας της Περιφερειακής Ενότητας, Χρυσόστομος Σίσκος, επισημαίνει ότι παρά την ολοκλήρωση του πρώτου δολωματικού ψεκασμού, οι καιρικές συνθήκες συνεχίζουν να ευνοούν την ανάπτυξη του εντόμου, γεγονός που προμηνύει μια δύσκολη περίοδο έως τη συγκομιδή. Την ίδια στιγμή, η μειωμένη παραγωγή, οι χαμηλές τιμές του ελαιολάδου, η έλλειψη εργατικών χεριών και η γήρανση του αγροτικού πληθυσμού δημιουργούν ένα ιδιαίτερα πιεστικό περιβάλλον για τους ελαιοπαραγωγούς.
Με διαφορετικές ταχύτητες κινείται η Δυτική Ελλάδα
Σε συνηθισμένα επίπεδα προβλέπεται για το 2026/2027 η παραγωγή ελαιολάδου της Αιτωλοακαρνανίας, βγαίνοντας από μία καλή παραγωγή το 2025/2026, ενώ σε ό,τι αφορά το επιτραπέζιο προϊόν, η εικόνα χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη σταθερότητα, λόγω της περιποίησης που δέχονται οι ελαιώνες από τους παραγωγούς, εξηγεί ο Σάββας Βλάχος, προϊστάμενος στη Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας Αιτωλοακαρνανίας. Ο πρώτος ψεκασμός έχει ήδη πραγματοποιηθεί, με εξαίρεση την περιοχή του Αγρινίου, όπου είναι θέμα ημερών να ξεκινήσει, με την υπογραφή της σύμβασης της εργολαβίας. Με την αύξηση των κονδυλίων, φέτος, στην περιοχή μπορούν να γίνουν 3 και κατά τόπους και 4 ψεκασμοί στους ελαιώνες ποικιλιών που πάνε προς ελαιοποίηση – καθώς οι επιτραπέζιες ελιές εξαιρούνται, εξηγεί ο ίδιος, εφιστώντας την προσοχή και στους παραγωγούς για παρεμβάσεις όταν τα φαινόμενα είναι έντονα, καθώς το πρόγραμμα πραγματοποιεί δολωματικούς ψεκασμούς, κι όχι καθολική καταστολή.
Και στην Αχαΐα, αν και δεν έχουν ολοκληρωθεί οι διαδικασίες, σε εξέλιξη βρίσκεται ο πρώτος ψεκασμός, από τους τρεις που διενεργούνται συνήθως στην περιοχή, που διαθέτει, επίσης, επάρκεια φαρμάκων. «Δάκος υπάρχει» αναφέρει η Μάρθα Λιαρομμάτη, προϊσταμένη στην Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας Αχαΐας, εφιστώντας την προσοχή στους παραγωγούς στα θέματα φυτοπροστασίας, λόγω των καιρικών συνθηκών. Ως προς τις ποσότητες και φέτος αναμένεται μία «φυσιολογική παραγωγή» στην περιοχή, στους περίπου 6.000 τόνους λαδιού, όπως ήταν περίπου και πέρυσι.
Στο 70% μίας πλήρους χρονιάς φαίνεται η νέα παραγωγή, από την άλλη, για την Ηλεία, με την πιθανότητα να ξεπεράσει του 26.000 τόνους λαδιού η περιοχή, εφόσον όλα εξελιχθούν ευνοϊκά, μετά από μία μέση χρονιά που έδωσε περίπου 21.000-22.000 τόνους. Ωστόσο, οι βροχοπτώσεις της άνοιξης αν και ευνοϊκές για τα δέντρα, αφήνουν και επιφυλάξεις για την εμφάνιση, τυχόν, ασθενειών που όμως θα φανούν το φθινόπωρο -αναλόγως και των συνθηκών που θα επικρατήσουν τότε, εξηγεί ο Γιώργος Μικέογλου, προϊστάμενος στη Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας Ηλείας. Και στην Ηλεία σε εξέλιξη βρίσκεται ο πρώτος, από τους συνολικά τρεις δολωματικούς ψεκασμούς, που προβλέπονται αναλόγως και των δεδομένων που θα δώσουν οι παγίδες.
Και στις τρεις περιφερειακές ενότητες πραγματοποιείται, φέτος, και ψηφιακή ανίχνευση του δάκου, μέσω προγραμματικής σύμβασης που έχει συνάψει η Περιφέρεια με τον ΕΛΓΟ-Δήμητρα.
Αισιοδοξία για τη νέα ελαιοπαραγωγική περίοδο στην Πελοπόννησο με τη δακοκτονία σε εξέλιξη
Χρονιά καλύτερη της περσινής βλέπουν οι ελαιοκαλλιεργητές της Πελοποννήσου, με τα δέντρα να εμφανίζουν σαφώς καλύτερη εικόνα και τον καρπό ήδη να έχει σχηματιστεί σε καλά μεγέθη. Παρά την ύπαρξη δακοπληθυσμών, δεν φαίνεται να έχουν γίνει προσβολές, όπως επισημαίνει από τη ΔΑΟΚ Λακωνίας ο Γιάννης Ράλλης, προσθέτοντας ότι η εφαρμογή του προγράμματος δακοκτονίας έχει ξεκινήσει ήδη από τις 6 Ιουλίου. «Από εδώ και πέρα παρακολουθούμε συνεχώς τον δάκο σε συνδυασμό με την υγρασία», σχολιάζει.
Ιδιαίτερα θετικές πρώτες ενδείξεις για τη νέα παραγωγή μεταφέρει και από τη ΔΑΟΚ Τριφυλίας ο νέος προϊστάμενος, Βασίλειος Τσολονδρές, προσθέτοντας ότι κι εκεί η πρώτη εφαρμογή του προγράμματος δακοκτονίας έχει ξεκινήσει από τις 28 Ιουνίου, χωρίς να καταγράφονται αυξημένοι πληθυσμοί του εντόμου. «Σε ό,τι αφορά το επόμενο διάστημα, ο πιθανός αντίπαλος είναι οι υψηλές θερμοκρασίες, που όμως εμποδίζουν την ανάπτυξη του δάκου», συμπληρώνει. Αυτό που περιμένουμε είναι το πώς θα εξελιχθεί ο καιρός το επόμενο διάστημα, με τις έως τώρα συνθήκες να περιγράφονται πολύ καλές, σχολιάζει από τη ΔΑΟΚ Κορινθίας ο γεωπόνος, Γιάννης Καλαντζής. Ο πρώτος ψεκασμός ολοκληρώνεται αυτή την εβδομάδα, με το 50% των κοινοτήτων να συμμετέχει στο πρόγραμμα δακοκτονίας. Η παραγωγή είναι στο 50%-60% μίας φυσιολογικής σοδειάς, σύμφωνα με τον ίδιο.
Σε εξέλιξη βρίσκεται σε περιοχές της Μεσσηνίας ο δεύτερος ψεκασμός. Κι αυτή η περιοχή «βλέπει» προς μία καλή χρονιά μετά τις περσινές δυσκολίες, που στοίχησαν σε ποσότητες και ποιότητα στο νομό. Παρά την ύπαρξη μολύνσεων από γλοιοσπόριο και αλτερνάρια, φαίνεται ότι «προχωράμε καλά, πάμε για μία καλή χρονιά», σχολιάζει ο Γιώργος Κόκκινος, από την ομάδα παραγωγών «Νηλέας» στη Δυτική Μεσσηνία.
Στον δεύτερο ψεκασμό η Λέσβος που αισιοδοξεί για τις φετινές ποσότητες
Σε μία καλή χρονιά προσβλέπει και ο λεσβιακός ελαιώνας μετά από την ιδιαίτερα μικρή παραγωγή -κάτω των 5.000 τόνων λαδιού- του 2025/2026, αν όλα εξελιχθούν ομαλά. «Υπολογίζουμε ότι η καρπόδεση είναι στο 50-60%. Περιμέναμε παραπάνω, αλλά το ποσοστό οφείλεται σε διάφορους παράγοντες, μη καλλιέργεια, ακλάδευτα ή χωρίς λίπανση κτήματα, βροχές την περίοδο του Μαΐου, ύπαρξη ασθενειών καθώς κι έναν γερασμένο ελαιώνα που δεν ανανεώνεται», αναφέρει ο Γιώργος Λαγουτάρης, προϊστάμενος στην τοπική Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας.
Η περιοχή βρίσκεται ήδη στον δεύτερο ψεκασμό στο πλαίσιο του προγράμματος δακοκτονίας, με τη διαδικασία να εξελίσσεται ομαλά και με επάρκεια φαρμάκων για περίπου 4,5 ψεκασμούς, αν και θα χρειαζόταν περισσότεροι, σημειώνει ο ίδιος.
Χρονιά καλής παραγωγής αναμένει φέτος η Κρήτη υπό την απειλή του δάκου
Σε μία καλή παραγωγή, ίσως και υψηλότερη της προπέρσινης (2024/2025) προσβλέπει φέτος συνολικά η Κρήτη, έχοντας ως τώρα ευνοϊκές συνθήκες για την καλλιέργεια, μετά από μία ιδιαίτερα φτωχή παραγωγικά χρονιά, όπως ήταν αυτή του 2025/2026 για τις περισσότερες περιφερειακές ενότητες του νησιού, με εξαίρεση τα Χανιά. «Εκτιμούμε ότι θα είναι καλύτερη χρονιά και από την προπέρσινη, όταν το σύνολο της Κρήτης παρήγαγε γύρω στους 85.000 τόνους λαδιού» ανέφερε στην «ΥΧ» ο Σταύρος Τζεδάκης, Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας στην Περιφέρεια Κρήτης. Σύμφωνα με τον ίδιο, η περσινή παραγωγή σε επίπεδο νησιού κινήθηκε στους περίπου 57.000 τόνους, ιδιαίτερα χαμηλά, με το Ηράκλειο να συνεισφέρει με περίπου 20.000 τόνους, έναντι των 41.000-42.000 τόνων περίπου που παρήγαγε το 2024/2025. Σχεδόν 30.000 τόνοι λαδιού ήταν η περσινή παραγωγή των Χανίων, ποσότητα η οποία αποτελεί αφετηρία των εκτιμήσεων για τη φετινή χρονιά, καθώς η Κορωνέικη ποικιλία που κυριαρχεί στον νομό, δείχνει καλύτερη παραγωγή, αν και με μικρότερο καρπό, με βάση την έως τώρα εικόνα, σύμφωνα με την τοπική ΔΑΟΚ. Περίπου 10.000 τόνους λαδιού αναμένει φέτος το Ρέθυμνο, μετά το «φτωχό» 2025/2026, που έδωσε 5.500 τόνους ελαιολάδου. Ομοίως, από 18.000 ως και 22.000 τόνους λαδιού θα μπορούσε να φτάσει φέτος η παραγωγή του Λασιθίου αν όλα εξελιχθούν ευνοϊκά, μετά από τρεις διαδοχικές δύσκολες χρονιές λόγω λειψυδρίας, με την περσινή να φτάνει με δυσκολία τους 5.500-6.000 τόνους λαδιού, σύμφωνα με την τοπική υπηρεσία.
Η δακοκτονία, παρά τις κατά τόπους ελλείψεις ή καθυστερήσεις βρίσκεται, ήδη, σε εξέλιξη σε όλες τις περιφερειακές ενότητες, καθώς οι περισσότερες περιοχές προχωρούν, ήδη, στη δεύτερη φάση ψεκασμών, αφού οι ευνοϊκές για την καλλιέργεια συνθήκες, ευνοούν, ταυτόχρονα, και την παρουσία του εντόμου στους ελαιώνες. Οι κανονικές θερμοκρασίες, που επικρατούν ως τώρα στο νησί, μαζί με τοπικές υγρασίες και την απουσία καύσωνα διατηρούν τους πληθυσμούς δάκου στους ελαιώνες. «Εμένα μου θυμίζει τη χρονιά του 2002, που ήταν μία δύσκολη χρονιά» αναφέρει η Ελένη Μαλανδράκη, προϊσταμένη στο Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου στη ΔΑΟΚ Χανίων, τονίζοντας ότι ακολουθεί ένα κρίσιμο διάστημα, ιδιαίτερα κατά την περίοδο του φθινοπώρου.
Εκείνο που προβληματίζει, δεδομένης της ανάγκης για διενέργεια περίπου 4-5 καθολικών ψεκασμών στο νησί, είναι εάν θα γίνει έγκαιρα η προμήθεια των φαρμάκων που πραγματοποιείται κεντρικά από το ΥΠΑΑΤ, ώστε να μην υπάρξει μεγάλο κενό στις εφαρμογές των ψεκασμών, καθώς το απόθεμα ως τώρα σε επίπεδο Περιφέρειας επαρκεί για δύο ψεκασμούς – με τον πρώτο να έχει ολοκληρωθεί ήδη- και ίσως κάποιες τοπικές εφαρμογές.
Επιπλέον, δεν απουσιάζουν και οι καθυστερήσεις σε ό,τι αφορά τη σύναψη συμβάσεων με τους εργολάβους δακοκτονίας, καθώς φέτος είναι η πρώτη χρονιά για τις νέες τριετείς συμβάσεις, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις έχει καθυστερήσει και η πρόσληψη προσωπικού για την εξέλιξη των διαδικασιών. Βέβαια, οι τοπικές υπηρεσίες δηλώνουν ότι βρίσκονται σε ετοιμότητα ακόμη και να εκδώσουν σχετικά δελτία και ανακοινώσεις, ώστε κι από μόνοι τους οι παραγωγοί να προβούν σε ενέργειες όπου κι όποτε χρειαστεί όχι μόνο για τον δάκο, αλλά και άλλους εχθρούς της ελιάς.
Τέλος, σε επίπεδο Περιφέρειας υπεγράφη, τις προηγούμενες ημέρες, προγραμματική σύμβαση με τους φορείς Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο, Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας και ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ για την υλοποίηση τριετούς ερευνητικού έργου, με στόχο την αναζήτηση πιο φιλοπεριβαλλοντικών μεθόδων για την καταπολέμηση του δάκου, καθώς και άλλων εχθρών της ελιάς αλλά και την αποτελεσματικότητα των ηλεκτρονικών παγίδων. Στόχος είναι η χρήση όσο το δυνατόν λιγότερων φαρμάκων, συμβάλλοντας στον περιορισμό του κόστους από την ανάγκη παρεμβάσεων, στην προστασία του περιβάλλοντος και βέβαια την ποιότητα του ελαιολάδου, όπως ανέφερε, μεταξύ άλλων, ο κ. Τζεδάκης.
*Το παρόν άρθρο δημοσιεύτηκε στο φύλλο της “ΥΧ” της Παρασκευής, 24 Ιουλίου 2026. Δεν περιλαμβάνει εικόνα από καταστροφές που ενδέχεται να σημειώθηκαν κατά τόπους λόγω της κακοκαιρίας που έπληξε τη χώρα εκείνη την ημέρα.
Πηγή: www.ypaithros.gr