Όταν ένας αγρότης μετατάσσεται από το ειδικό καθεστώς ΦΠΑ στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ ή το αντίστροφο (υποχρεωτικά ή προαιρετικά), δεν τελειώνει η υποχρέωσή του μόνο με τη μετάταξη. Υπάρχει και μια πολύ σημαντική υποχρέωση που συχνά παραβλέπεται: η Δήλωση Αποθεμάτων Μετάταξης.
Πότε υποβάλλεται η δήλωση αποθεμάτων
Οι αγρότες που αλλάζουν καθεστώς ΦΠΑ υποχρεούνται να υποβάλουν Δήλωση Αποθεμάτων Μετάταξης:
– μέσα σε δύο (2) μήνες από την ημερομηνία μετάταξης.
Ειδικότερα:
- Προαιρετική μετάταξη:
Η δήλωση υποβάλλεται εντός 2 μηνών από την ημερομηνία μετάταξης, η οποία θεωρείται πάντα η 01/01 του έτους.
– Δηλαδή έως 28/2 (ή 29/2). Για το 2026 έως 28/2.
- Υποχρεωτική μετάταξη:
Πώς υποβάλλεται η δήλωση
Από 1/1/2024, η διαδικασία γίνεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά, μέσω της εφαρμογής της ΑΑΔΕ, σύμφωνα με την απόφαση Α.1017/2024.Η εν λόγω απόφαση ισχύει για αρχικές εμπρόθεσμες και εκπρόθεσμες δηλώσεις αποθεμάτων μετάταξης.
Τι περιλαμβάνει η δήλωση αποθεμάτων
1. Αγροτικά προϊόντα
- προϊόντα που έχουν συλλεχθεί και αποθηκευτεί,
- ηρτημένους καρπούς (προϊόντα πάνω στα δέντρα),
- καλλιέργειες που βρίσκονται σε εξέλιξη και μπορεί να εκτιμηθεί η παραγωγή τους.
2. Πρώτες ύλες – εφόδια
- σπόρους,
- λιπάσματα,
- φυτοφάρμακα,
- ζωοτροφές,
- λοιπά συναφή εφόδια που δεν έχουν χρησιμοποιηθεί.
3. Αγαθά επένδυσης (πάγια)
- μηχανήματα και εξοπλισμό,
– μόνο εφόσον δεν έχει παρέλθει η πενταετία από την αγορά τους.
Όλα δηλώνονται σε τιμές κόστους, όχι σε τιμές πώλησης.
Μετάταξη από το ειδικό στο κανονικό καθεστώς
Σε αυτή την περίπτωση, ο αγρότης:
δικαιούται έκπτωση ΦΠΑ για τα αποθέματα και τα πάγια,
χρησιμοποιεί ως βοηθητικό εργαλείο τη Δήλωση Καλλιέργειας (μόνο για εκτίμηση ποσοτήτων).
– Η Δήλωση Καλλιέργειας δεν υποβάλλεται μαζί με τη δήλωση αποθεμάτων χρησιμοποιείται μόνο για καθοδήγηση.
Μετάταξη από το κανονικό στο ειδικό καθεστώς
Εδώ ισχύει το αντίστροφο:
- τα αποθέματα θεωρούνται παράδοση αγαθών,
- ο αγρότης υποχρεούται να αποδώσει τον ΦΠΑ που αντιστοιχεί,
- για τα πάγια γίνεται διακανονισμός για τα υπόλοιπα έτη της πενταετίας.
Η δήλωση απόδοσης του φόρου υποβάλλεται μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του επόμενου μήνα από την υποβολή της δήλωσης αποθεμάτων.
– Πάγια αγαθά τα οποία έχουν αγοραστεί την τελευταία πενταετία- Προσοχή να υπάρχουν τα Απαραίτητα Δικαιολογητικά απόκτησης – Γίνεται Απογράφη των Παγίων, της Τιμής Αγοράς, του ΦΠΑ που αντιστοιχεί και το ποσό που απομένει μέχρι την ημερομηνία που συμπληρώνεται πενταετία χρήσης του
” Ειδικά για τα αγαθά επένδυσης, η έκπτωση του φόρου που ενεργήθηκε υπόκειται σε πενταετή διακανονισμό με αφετηρία το έτος χρησιμοποίησης τους. Ο διακανονισμός ενεργείται κάθε έτος για το ένα πέμπτο (1/5) του φόρου που επιβάρυνε το αγαθό, ανάλογα με τις μεταβολές του δικαιώματος έκπτωσης.”
Βήμα–βήμα: Πώς γίνεται η ηλεκτρονική δήλωση αποθεμάτων αγρότη
Η δήλωση αποθεμάτων υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω της εφαρμογής της ΑΑΔΕ, συνήθως από τον λογιστή, αλλά είναι σημαντικό ο αγρότης να ξέρει τι δηλώνεται και γιατί.
Βήμα 1: Προσδιορίζουμε την ημερομηνία μετάταξης
Η δήλωση αφορά την ημέρα που αλλάζει το καθεστώς.
Παράδειγμα:
Αν η μετάταξη γίνεται από 1/1, τότε δηλώνονται όσα αποθέματα υπάρχουν στις 31/12/2026.
Βήμα 2: Καταγράφουμε τι υπάρχει στην αποθήκη
- αγροτικά προϊόντα που δεν έχουν πουληθεί,
- εφόδια που δεν έχουν χρησιμοποιηθεί (λιπάσματα, φυτοφάρμακα, ζωοτροφές).
Σημαντικό: Δεν δηλώνεται κάτι που έχει ήδη πουληθεί ή χρησιμοποιηθεί.
Βήμα 3: Είσοδος στην εφαρμογή της ΑΑΔΕ
Ο λογιστής εισέρχεται στην εφαρμογή με τους κωδικούς TAXISnet
και επιλέγει Δήλωση Αποθεμάτων λόγω Μετάταξης.
Βήμα 4: Επιλογή είδους αποθέματος
Για κάθε καταχώρηση επιλέγεται:
- Αγροτικό προϊόν (π.χ. σιτάρι, καλαμπόκι, ελαιόλαδο) ή
- Εφόδιο / πρώτη ύλη (π.χ. λίπασμα, φυτοφάρμακο).
Βήμα 5: Περιγραφή του είδους
Γράφεται απλή περιγραφή, χωρίς τεχνικούς όρους.
- «Σιτάρι»
- «Λίπασμα»
- «Φυτοφάρμακο»
Δεν χρειάζονται κωδικοί ή εμπορικές ονομασίες.
Βήμα 6: Συμπλήρωση ποσότητας
Δηλώνεται η πραγματική ποσότητα που υπάρχει.
Παράδειγμα:
Σιτάρι: 2.000 κιλά
Λίπασμα: 10 σακιά
Φυτοφάρμακο: 5 δοχεία
Βήμα 7: Συμπλήρωση αξίας
Δηλώνεται η αξία αγοράς ή παραγωγής, όχι η τιμή πώλησης.
Παράδειγμα:
- Σιτάρι: 0,25 € / κιλό → 500 €
- Λίπασμα: 20 € / σακί → 200 €
- Φυτοφάρμακο: 15 € / δοχείο → 75 €
Το σύστημα υπολογίζει αυτόματα το σύνολο.
Βήμα 8: Έλεγχος στοιχείων
Πριν την οριστική υποβολή ελέγχονται:
- ποσότητες,
- αξίες,
- ημερομηνία μετάταξης.
Λάθος στοιχεία = κίνδυνος προστίμου σε έλεγχο.
Βήμα 9: Οριστική υποβολή
Η δήλωση υποβάλλεται και λαμβάνει αριθμό καταχώρησης, ολοκληρώνεται η υποχρέωση του αγρότη.
Πηγή: www.ypaithros.gr