Αν πριν από μερικές δεκαετίες κάποιος σου έλεγε ότι θα ζήσεις μέχρι τα 80 ή τα 85, πιθανότατα θα το θεωρούσες μια μεγάλη νίκη. Σήμερα όμως το πραγματικό ερώτημα δεν είναι πόσα χρόνια θα ζήσεις, αλλά το πόσα από αυτά θα μπορείς πραγματικά να τα απολαύσεις.
Γιατί άλλο είναι να κάνεις πεζοπορία στα 70, να ταξιδεύεις, να προπονείσαι και να κυνηγάς νέες εμπειρίες, κι άλλο να μετράς τα χρόνια μέσα από φάρμακα, πόνους στη μέση και διαδοχικές επισκέψεις σε γιατρούς.
Και δυστυχώς, τα τελευταία στοιχεία έρευνας δείχνουν πως ο κόσμος κινείται περισσότερο προς το δεύτερο σενάριο. Eίναι σαν να είσαι ο Highlander και να πρέπει να ζεις στην αιωνιότητα, με κάποιο κουσούρι:
Το μεγάλο παράδοξο της μακροζωίας
Σύμφωνα με μελέτη του Ινστιτούτου Μετρήσεων και Αξιολόγησης Υγείας (IHME) του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον, η οποία δημοσιεύθηκε στο The Lancet Public Health, καταλήγει σε ένα συμπέρασμα που αξίζει να μας προβληματίσει.
Οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο ζουν περισσότερο από ποτέ, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι υγιείς.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Το μεγαλύτερο πρόβλημα της υγείας σου ενδεχομένως να είναι το γραφείο σου
Από το 1990 έως το 2023, το παγκόσμιο προσδόκιμο ζωής αυξήθηκε από τα 64,6 στα 73,8 χρόνια, από την άλλη όμως, το προσδόκιμο υγιούς ζωής ανέβηκε μεν, αλλά με σαφώς πιο αργό ρυθμό. Με απλά λόγια, τα χρόνια που «κερδίζουμε» δεν είναι απαραίτητα χρόνια γεμάτα ενέργεια και καλή φυσική κατάσταση, αλλά που συχνά συνοδεύονται από χρόνιες παθήσεις, περιορισμούς και προβλήματα που επηρεάζουν την καθημερινότητα.
Ζούμε περισσότερο με… κακή υγεία
Οι ερευνητές χρησιμοποιούν τον όρο «χάσμα νοσηρότητας», το οποίο είναι η διαφορά ανάμεσα στο συνολικό προσδόκιμο ζωής και στα χρόνια που ζει κάποιος με καλή υγεία. Και δυστυχώς αυτό το χάσμα μεγαλώνει σχεδόν παντού.
Το 1990 ένας άνθρωπος περνούσε κατά μέσο όρο 8,8 χρόνια της ζωής του με προβλήματα υγείας. Σήμερα ο αριθμός αυτός έχει φτάσει τα 10,7 χρόνια, μια αύξηση σχεδόν 22%.
Το πιο ανησυχητικό όμως είναι ότι αυτά τα προβλήματα δεν εμφανίζονται πλέον μόνο στα βαθιά γεράματα, αλλά ξεκινούν όλο και νωρίτερα, συνοδεύοντας μεγάλο μέρος της ενήλικης ζωής.
Τι γίνεται στην Ελλάδα;
Η εικόνα στη χώρα μας δεν διαφέρει ιδιαίτερα από εκείνη της υπόλοιπης Δυτικής Ευρώπης, καθώς το χάσμα νοσηρότητας αυξήθηκε από τα 10 χρόνια το 1990 στα 11,9 χρόνια το 2023. Αυτό σημαίνει ότι ένας μέσος Έλληνας περνά σχεδόν δώδεκα χρόνια της ζωής του αντιμετωπίζοντας προβλήματα υγείας, κάτι που σημαίνει ότι περίπου το 15% της ζωής μας περνά πλέον με κάποια μορφή χρόνιας πάθησης ή λειτουργικού περιορισμού.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Τρέξιμο σε υψηλές θερμοκρασίες: Ναι, μεν αλλά…
Η Ελλάδα βρίσκεται περίπου στο ίδιο επίπεδο με χώρες όπως η Γερμανία, ενώ βρίσκεται λίγο χαμηλότερα από τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ολλανδία.
Η μακροζωία θέλει στρατηγική
Τα καλά νέα είναι ότι μεγάλο μέρος του προβλήματος μπορεί να προληφθεί με συστηματική άσκηση, διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους, σωστή διατροφή, ποιοτικό ύπνο, διαχείριση του στρες ή προληπτικές εξετάσεις.
Δεν υπάρχει κάποιο μαγικό συμπλήρωμα ούτε ένα μυστικό που θα μας χαρίσει δέκα επιπλέον υγιή χρόνια, περισσότερο ίσως μικρές καθημερινές επιλογές που, όταν γίνονται συνήθεια, αυξάνουν σημαντικά τις πιθανότητες να μεγαλώσουμε χωρίς να χάσουμε την ανεξαρτησία και την ποιότητα ζωής μας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Πόσους καφέδες μπορείς να πίνεις την ημέρα; Η νέα μελέτη δίνει την απάντηση
Το ζητούμενο δεν είναι η μακροζωία
Αυτή έχει επιτευχθεί ήδη. Ο στόχος είναι το πώς μετουσιώσεις αυτά τα περισσότερα χρόνια, στο να είναι καλύτερα και υγιή.
Η νέα έρευνα, ήρθε να μας υπενθυμίσει κάτι που ξεχνάμε εντελώς, και αυτό είναι ότι η επιστήμη μπορεί να αυξάνει συνεχώς το προσδόκιμο ζωής, όμως η ποιότητα αυτών των επιπλέον ετών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εμάς.
Γιατί η πραγματική επιτυχία δεν είναι να σβήσεις περισσότερα κεράκια στην τούρτα, αλλά να μπορείς να τα σβήσεις όρθιος, δυνατός και με την ίδια όρεξη για ζωή που είχες και δεκαετίες νωρίτερα.
Πηγή: www.onsports.gr