Είναι μια αλλαγή που οι περισσότεροι παρατηρούν όσο περνούν τα χρόνια: η ζυγαριά μπορεί να δείχνει σχεδόν το ίδιο νούμερο, αλλά η περιφέρεια της μέσης αυξάνεται σταθερά. Τα ρούχα στενεύουν στη μέση, ενώ τα χέρια και τα πόδια παραμένουν σχετικά λεπτά. Το φαινόμενο είναι τόσο συνηθισμένο που συχνά το αποδίδουμε απλώς στη γήρανση -σαν να είναι μια αναπόφευκτη συνέπεια του χρόνου.
Ωστόσο, μια πρωτοποριακή μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science από ερευνητές του City of Hope έριξε φως στον μηχανισμό που κρύβεται πίσω από αυτή τη μεταβολή, αποκαλύπτοντας ότι η γήρανση ενεργοποιεί έναν νέο τύπο βλαστοκυττάρων που δημιουργεί ενεργά νέα λιποκύτταρα, ειδικά στην κοιλιακή χώρα. Δεν πρόκειται απλώς για διόγκωση των υπαρχόντων λιποκυττάρων -αλλά για τη συνεχή γέννηση νέων.
Μέχρι πρόσφατα, η επιστημονική κοινότητα γνώριζε ότι τα υπάρχοντα λιποκύτταρα μεγαλώνουν με την ηλικία, αποθηκεύοντας περισσότερο λίπος. Ωστόσο, η νέα έρευνα δείχνει ότι η γήρανση κάνει κάτι πολύ πιο δραστικό: ενεργοποιεί έναν νέο πληθυσμό προγονικών κυττάρων (APCs), τα οποία λειτουργούν ως βλαστοκύτταρα για τον λιπώδη ιστό. Αυτά τα κύτταρα, όταν ενεργοποιηθούν, παράγουν συνεχώς νέα ώριμα λιποκύτταρα και το κάνουν κυρίως στην περιοχή της κοιλιάς.
Οι ερευνητές πραγματοποίησαν μια σειρά από κομψά πειράματα μεταμόσχευσης: πήραν προγονικά κύτταρα από ηλικιωμένα ποντίκια και τα μεταμόσχευσαν σε νεαρούς οργανισμούς. Τα κύτταρα αυτά, παρά το νεανικό περιβάλλον του ξενιστή, συνέχισαν να παράγουν μεγάλες ποσότητες νέων λιποκυττάρων. Αντίστροφα, όταν μεταμόσχευσαν νεανικά κύτταρα σε ηλικιωμένους ξενιστές, η παραγωγή νέων λιποκυττάρων ήταν πολύ μικρότερη. Το συμπέρασμα ήταν σαφές: η αυξημένη τάση παραγωγής λίπους είναι εγγενές χαρακτηριστικό των ίδιων των γερασμένων κυττάρων, και όχι αποτέλεσμα του περιβάλλοντος του οργανισμού.
Αυτό σημαίνει ότι η γήρανση «προγραμματίζει» τα βλαστοκύτταρα του λιπώδους ιστού να παράγουν περισσότερα λιποκύτταρα, δημιουργώντας ένα φαύλο κύκλο που εντείνεται με τον χρόνο. Το κοιλιακό λίπος, λοιπόν, δεν είναι απλώς ένα παθητικό απόθεμα ενέργειας – είναι το αποτέλεσμα μιας ενεργής, κυτταρικής διαδικασίας που επιταχύνεται με την ηλικία.
Το λίπος που συσσωρεύεται στην κοιλιά (σπλαχνικό λίπος) δεν είναι απλώς ένα αισθητικό θέμα. Σε αντίθεση με το υποδόριο λίπος που βρίσκεται κάτω από το δέρμα, το σπλαχνικό λίπος περιβάλλει τα εσωτερικά όργανα –το ήπαρ, το πάγκρεας, τα έντερα– και είναι μεταβολικά πολύ πιο ενεργό. Παράγει φλεγμονώδεις ουσίες (κυτοκίνες), αυξάνει την αντίσταση στην ινσουλίνη και επιβαρύνει το καρδιαγγειακό σύστημα.
Η ανακάλυψη του συγκεκριμένου μηχανισμού ανοίγει τον δρόμο για εντελώς νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις. Αντί να προσπαθούμε απλώς να «κάψουμε» το υπάρχον λίπος με δίαιτα και άσκηση, θα μπορούσαμε στο μέλλον να παρέμβουμε στη ρίζα του προβλήματος: να αναστείλουμε τη δημιουργία νέων λιποκυττάρων.
Οι ερευνητές του City of Hope εκτιμούν ότι, αν τα ευρήματα επιβεβαιωθούν σε ανθρώπινες μελέτες, θα μπορούσαν να αναπτυχθούν φάρμακα που:
- Μπλοκάρουν τη σηματοδότηση που ενεργοποιεί τα γερασμένα προγονικά κύτταρα.
- Αποκαθιστούν την πλαστικότητα των βλαστοκυττάρων, κατευθύνοντάς τα προς άλλους τύπους ιστών (π.χ. μυϊκό).
- Μειώνουν τη χρόνια φλεγμονή που ευνοεί τη λιπογένεση.
Φυσικά, τέτοιες θεραπείες απέχουν ακόμα από την κλινική εφαρμογή. Ωστόσο, η μελέτη παρέχει έναν σαφή μοριακό στόχο πάνω στον οποίο μπορεί να βασιστεί η φαρμακολογική έρευνα των επόμενων ετών.
Πηγή: www.zougla.gr