Τις πρώτες πρωινές ώρες της Πέμπτης 16 Ιουλίου 2026, συνεργεία της Περιφέρειας Αττικής προχώρησαν σε κατεπείγοντες ψεκασμούς σε περιοχή της Γλυφάδας, έπειτα από την επιβεβαίωση κρούσματος του ιού του Δυτικού Νείλου (West Nile Virus – WNV). Οι ψεκασμοί επικεντρώθηκαν στην περιοχή του Αγίου Νικολάου, συγκεκριμένα πέριξ της Οδού Ζαμάνου, καθώς και στις οδούς Ήρας, Ερμού και Αριάδνης. Η παρέμβαση πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τον Δήμο Γλυφάδας, λιγότερο από 24 ώρες μετά την επιβεβαίωση του κρούσματος.
Ο Δήμαρχος Γλυφάδας, Γιώργος Παπανικολάου, διαβεβαίωσε τους κατοίκους ότι δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας, τονίζοντας ότι έχουν ληφθεί όλα τα απαραίτητα μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της θυροκόλλησης ειδοποιήσεων στις κατοικίες της περιοχής.
Τι είναι ο ιός του Δυτικού Νείλου
Ο ιός του Δυτικού Νείλου (WNV) είναι ένας RNA ιός του γένους Flavivirus, της οικογένειας Flaviviridae, που περιλαμβάνει άλλους γνωστούς παθογόνους ιούς όπως αυτοί του δάγγειου πυρετού, του κίτρινου πυρετού και του Ζίκα. Ο WNV είναι ευρέως διαδεδομένος στην Αφρική, την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή, τη Βόρεια Αμερική και τη Δυτική Ασία.
Ο WNV διατηρείται στη φύση μέσω ενός κύκλου μετάδοσης που περιλαμβάνει:
Πρωτεύοντες ξενιστές: Άγρια πτηνά (κυρίως περαστικά και κορακοειδή), τα οποία αποτελούν τις φυσικές δεξαμενές του ιού.
Διαβιβαστές (φορείς): Κουνούπια του γένους Culex (κυρίως τα Culex pipiens, Culex modestus και Culex perexiguus), τα οποία μολύνονται όταν τσιμπούν μολυσμένα πτηνά και στη συνέχεια μεταδίδουν τον ιό σε άλλα πτηνά, αλλά και σε τυχαίους ξενιστές, όπως ο άνθρωπος, τα άλογα και άλλα θηλαστικά.
Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι ο ιός δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω της συνήθους επαφής, του αερομεταφερόμενου σταγονιδίου ή της επαφής με σωματικά υγρά (με εξαίρεση τις σπάνιες περιπτώσεις μετάδοσης μέσω μετάγγισης αίματος, μεταμόσχευσης οργάνων ή από μητέρα σε έμβρυο). Η μόνη οδός μετάδοσης στον άνθρωπο είναι το τσίμπημα μολυσμένου κουνουπιού.
Παγκόσμια δεδομένα
Ο WNV είναι ο πλέον διαδεδομένος αρβοϊός (arthropod-borne virus) σε παγκόσμια κλίμακα.
Περίπου το 80% των λοιμώξεων στον άνθρωπο είναι ασυμπτωματικές.
Το 20% εκδηλώνει τον λεγόμενο «πυρετό του Δυτικού Νείλου» (West Nile fever), μια ήπια συνδρομή που περιλαμβάνει πυρετό, πονοκέφαλο, κόπωση, μυαλγίες και λεμφαδενοπάθεια.
Λιγότερο από 1% των λοιμώξεων προσβάλλει το κεντρικό νευρικό σύστημα, προκαλώντας νευροδιεισδυτική νόσο (WNND – West Nile Neuroinvasive Disease), η οποία περιλαμβάνει μηνιγγίτιδα, εγκεφαλίτιδα ή οξεία χαλαρή παράλυση.
Στην Ελλάδα
Η Ελλάδα είναι ενδημική χώρα για τον WNV. Οι πρώτες επίσημες καταγραφές κρουσμάτων έγιναν το 2010, με σημαντικές εξάρσεις τα έτη 2010, 2011, 2018 και 2022. Η περίοδος μετάδοσης στην Ελλάδα εκτείνεται συνήθως από τον Μάιο έως τον Οκτώβριο, με κορύφωση τους θερινούς μήνες (Ιούλιο-Σεπτέμβριο), όταν οι συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας ευνοούν την ανάπτυξη των κουνουπιών.
Σύμφωνα με τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), την εβδομάδα που προηγήθηκε του κρούσματος στη Γλυφάδα είχαν καταγραφεί: 11 νέα εργαστηριακά επιβεβαιωμένα κρούσματα στην Ελλάδα (έναντι 6 την προηγούμενη εβδομάδα).
Η πλειονότητα των κρουσμάτων εντοπίζεται κατά παράδοση στις περιφέρειες Κεντρικής Μακεδονίας και Ανατολικής Αττικής.
Στην Αττική, η φετινή χρονιά έχει παρουσιάσει αυξημένη κυκλοφορία του ιού, γεγονός που οδήγησε στην ενεργοποίηση των πρωτοκόλλων έκτακτης παρέμβασης.
Κλινική εικόνα – Πότε η νόσος γίνεται σοβαρή
Περίοδος επώασης: 2-14 ημέρες (συνήθως 3-6 ημέρες).
Συμπτώματα: Πυρετός, κεφαλαλγία, κόπωση, μυαλγίες, ναυτία, έμετος, δερματικό εξάνθημα (σπάνιο), λεμφαδενοπάθεια.
Διάρκεια: Συνήθως 3-6 ημέρες, αλλά η κόπωση μπορεί να παραμείνει για εβδομάδες.
Σοβαρή νόσος (Νευροδιεισδυτική νόσος – WNND): Αφορά λιγότερο από 1% των περιπτώσεων, αλλά ευθύνεται για την πλειονότητα της νοσηρότητας και θνησιμότητας. Περιλαμβάνει:
Εγκεφαλίτιδα: Φλεγμονή του εγκεφαλικού παρεγχύματος, που εκδηλώνεται με μεταβολή της συνείδησης, σύγχυση, τρόμο, αταξία, επιληπτικές κρίσεις.
Μηνιγγίτιδα: Φλεγμονή των μηνίγγων, με τυπικά συμπτώματα δυσκαμψία του τραχήλου, έντονη κεφαλαλγία, φωτοφοβία.
Οξεία χαλαρή παράλυση: Σπάνια, αλλά σοβαρή επιπλοκή που μπορεί να προσομοιάζει με σύνδρομο Guillain-Barré.
Παράγοντες κινδύνου για σοβαρή νόσο: Ηλικία >50 ετών (ο κίνδυνος αυξάνεται σημαντικά). Ανοσοκαταστολή (μεταμοσχευμένοι, HIV, χρήση ανοσοκατασταλτικών). Σακχαρώδης διαβήτης, υπέρταση, καρδιαγγειακά νοσήματα. Χρόνια νεφρική νόσος.
Θνησιμότητα: Στις νευροδιεισδυτικές μορφές, η θνησιμότητα ανέρχεται σε περίπου 10%, και το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο σε ηλικιωμένους και ανοσοκατασταλμένους. Μεταξύ των επιζώντων, σημαντικό ποσοστό παραμένει με μόνιμα νευρολογικά επακόλουθα, όπως γνωστικές διαταραχές, αδυναμία και κόπωση.
Δεν υπάρχει ειδική αντιική θεραπεία για τον WNV. Η αντιμετώπιση είναι υποστηρικτική.
Σε σοβαρές νευροδιεισδυτικές μορφές, ενδείκνυται νοσηλεία σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας για υποστήριξη της αναπνευστικής λειτουργίας, αντιμετώπιση του εγκεφαλικού οιδήματος και των επιληπτικών κρίσεων.
Δεν υπάρχει επί του παρόντος εγκεκριμένο εμβόλιο για τον άνθρωπο (έχουν αναπτυχθεί εμβόλια για άλογα).
Πρόληψη – Τα μέτρα που προτείνονται
Δεδομένου ότι δεν υπάρχει ειδική θεραπεία ή εμβόλιο, η πρόληψη βασίζεται αποκλειστικά στη μείωση της έκθεσης σε τσιμπήματα κουνουπιών.
Χρήση εντομοαπωθητικών: Εφαρμογή σκευασμάτων που περιέχουν DEET (20-30%), πικαριδίνη ή έλαιο λεμονιού-ευκαλύπτου σε εκτεθειμένο δέρμα.
Κατάλληλη ενδυμασία: Μακριά μανίκια και παντελόνια, ιδιαίτερα τις ώρες αιχμής δραστηριότητας των κουνουπιών (από το σούρουπο έως την αυγή).
Σήτες σε παράθυρα και πόρτες: Χρήση σητών με άνοιγμα βρόγχου μικρότερο της κεφαλής των κουνουπιών.
Κουνουπιέρες: Ιδιαίτερα σε μικρά παιδιά και σε περιοχές με υψηλό κίνδυνο.
Απομάκρυνση στάσιμων νερών: Τα κουνούπια αναπαράγονται σε στάσιμα ύδατα. Συνιστάται η τακτική εκκένωση πιατικών γλαστρών, υδρορροών, παιδικών πισινών και κάθε δοχείου που συγκεντρώνει νερό.
Δημόσια μέτρα (επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης)
Κατεπείγοντες ψεκασμοί: Όπως αυτοί που πραγματοποιήθηκαν στη Γλυφάδα, με χρήση εγκεκριμένων εντομοκτόνων (συνήθως οργανοφωσφορικών ή πυρεθρινοειδών). Οι ψεκασμοί γίνονται σε πρώτη φάση σε ακτίνα 200-500 μέτρων γύρω από το επιβεβαιωμένο κρούσμα.
Προληπτικοί ψεκασμοί: Σε περιοχές με υψηλή κυκλοφορία του ιού, εφαρμόζονται συστηματικοί ψεκασμοί σε ρέματα, λιμνούλες και άλλα σημεία στάσιμου νερού.
Ενημερωτικές καμπάνιες: Θυροκόλληση ειδοποιήσεων, διανομή φυλλαδίων με οδηγίες πρόληψης.
Το κρούσμα στη Γλυφάδα υπενθυμίζει ότι ο ιός του Δυτικού Νείλου αποτελεί μια συνεχή πρόκληση για τη δημόσια υγεία στην Ελλάδα, ιδιαίτερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Η έγκαιρη ανίχνευση, η ταχεία κινητοποίηση των υγειονομικών αρχών και η εφαρμογή μέτρων πρόληψης είναι τα κλειδιά για τον περιορισμό της διασποράς του ιού και την προστασία του πληθυσμού.
Οι πολίτες καλούνται να συμμορφώνονται με τις οδηγίες των αρχών, να λαμβάνουν ατομικά μέτρα προστασίας και να παραμένουν σε εγρήγορση, ιδιαίτερα οι ηλικιωμένοι και τα άτομα με υποκείμενα νοσήματα, που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για σοβαρή νόσο.
Πηγή: www.zougla.gr