Το καλοκαίρι τα μάτια μας έρχονται αντιμέτωπα με πολλαπλές προκλήσεις: την υπεριώδη ακτινοβολία, το αλάτι της θάλασσας, το χλώριο της πισίνας, την άμμο και τη σκόνη. Παράλληλα, η αυξημένη χρήση φακών επαφής και οι υπαίθριες δραστηριότητες αυξάνουν τον κίνδυνο ερεθισμών, λοιμώξεων και μακροχρόνιων βλαβών. Από τα λάθη στη χρήση γυαλιών ηλίου μέχρι τα συμπτώματα που δεν πρέπει ποτέ να αγνοούμε, ο οφθαλμίατρος απαντά σε τέσσερα κρίσιμα ερωτήματα για την προστασία της όρασης – ενηλίκων και παιδιών – κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. O Ηλίας Γ. Φελέκης – Χειρουργός Οφθαλμίατρος μιλά στο zougla.gr για τoν ήλιο και τους κινδύνους που αγνοούμε για τα μάτια μας.
Συνέντευξη στον Θάνο Ξυδόπουλο
1. Ποια είναι τα πιο συχνά λάθη που κάνουμε το καλοκαίρι στη χρήση γυαλιών ηλίου και φακών επαφής και ποιους κινδύνους μπορούν να κρύβουν;
Το καλοκαίρι τα μάτια μας εκτίθενται περισσότερο στην υπεριώδη (UV) ακτινοβολία, στο αλάτι της θάλασσας, στο χλώριο της πισίνας, στην άμμο και στη σκόνη. Ένα από τα συχνότερα λάθη είναι η επιλογή γυαλιών ηλίου χωρίς πιστοποιημένη προστασία από την UV ακτινοβολία. Τα σκούρα γυαλιά χωρίς κατάλληλο φίλτρο μπορεί να είναι πιο επικίνδυνα από το να μη φοράμε καθόλου, καθώς η κόρη διαστέλλεται και επιτρέπει σε μεγαλύτερη ποσότητα επιβλαβούς ακτινοβολίας να φτάσει στον αμφιβληστροειδή.
Εξίσου συχνό λάθος είναι η χρήση φακών επαφής κατά το κολύμπι στη θάλασσα ή στην πισίνα. Το νερό μπορεί να περιέχει μικροοργανισμούς που προσκολλώνται στους φακούς και αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρών λοιμώξεων του κερατοειδούς. Επιπλέον, η πολύωρη χρήση φακών σε συνθήκες ζέστης και ξηρού περιβάλλοντος μπορεί να προκαλέσει ξηροφθαλμία, ερεθισμό και δυσφορία.
Η σωστή υγιεινή των φακών, η αποφυγή επαφής τους με νερό και η χρήση πιστοποιημένων γυαλιών ηλίου με προστασία UV400 αποτελούν βασικά μέτρα πρόληψης.
2. Ποια συμπτώματα, όπως ερυθρότητα, πόνος, φωτοευαισθησία ή θολή όραση μετά από έκθεση στον ήλιο ή το κολύμπι, δεν πρέπει να αγνοούμε και πότε είναι απαραίτητη επίσκεψη στον οφθαλμίατρο;
Μετά από έντονη έκθεση στον ήλιο ή μετά το κολύμπι, κάποια ήπια ενόχληση μπορεί να είναι παροδική. Ωστόσο, υπάρχουν συμπτώματα που δεν πρέπει ποτέ να υποτιμούμε.
Ερυθρότητα που επιμένει, έντονος πόνος, φωτοευαισθησία, δακρύρροια, αίσθημα ξένου σώματος, έκκριμα ή θολή όραση μπορεί να αποτελούν ενδείξεις φλεγμονής ή λοίμωξης του κερατοειδούς και απαιτούν άμεση οφθαλμολογική εκτίμηση. Ιδιαίτερα στους χρήστες φακών επαφής, τα συμπτώματα αυτά μπορεί να εξελιχθούν γρήγορα σε σοβαρή κερατίτιδα, η οποία, αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, μπορεί να απειλήσει ακόμη και την όραση.
Επίσης, μετά από πολύωρη έκθεση στον ήλιο μπορεί να εμφανιστεί φωτοκερατίτιδα, ένα «έγκαυμα» του κερατοειδούς από την υπεριώδη ακτινοβολία, που προκαλεί έντονο πόνο, φωτοευαισθησία και δυσκολία στο άνοιγμα των ματιών.
Ο γενικός κανόνας είναι ότι οποιοδήποτε σύμπτωμα συνοδεύεται από πόνο ή μείωση της όρασης πρέπει να αξιολογείται άμεσα από οφθαλμίατρο και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται με αυτοσχέδιες θεραπείες ή χρήση κολλυρίων χωρίς ιατρική οδηγία.
3. Πώς μπορούμε να προστατέψουμε αποτελεσματικά την όραση των παιδιών κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και γιατί είναι σημαντική η επιλογή πιστοποιημένων γυαλιών ηλίου;
Τα μάτια των παιδιών είναι πιο ευάλωτα στην υπεριώδη ακτινοβολία, καθώς οι φυσικοί μηχανισμοί προστασίας τους δεν έχουν ακόμη αναπτυχθεί πλήρως. Γι’ αυτό η σωστή προστασία από μικρή ηλικία είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Τα παιδιά θα πρέπει να φορούν πιστοποιημένα γυαλιά ηλίου που προσφέρουν 100% προστασία από τις ακτίνες UVA και UVB (UV400), καθώς και καπέλο με γείσο όταν βρίσκονται σε εξωτερικούς χώρους, ιδιαίτερα μεταξύ 11:00 και 16:00, όταν η ηλιακή ακτινοβολία είναι πιο έντονη.
Η επιλογή πιστοποιημένων γυαλιών δεν αφορά μόνο την άνεση, αλλά κυρίως την ασφάλεια. Τα γυαλιά χωρίς πιστοποίηση μπορεί να μειώνουν το ορατό φως χωρίς να φιλτράρουν την υπεριώδη ακτινοβολία, αυξάνοντας τελικά την έκθεση των ματιών στις βλαβερές ακτίνες.
Επιπλέον, καλό είναι να αποφεύγεται το παιχνίδι σε περιοχές με έντονη αντανάκλαση, όπως η άμμος και η επιφάνεια της θάλασσας, χωρίς προστατευτικά γυαλιά, ενώ η επαρκής ενυδάτωση και η αποφυγή τριψίματος των ματιών με βρώμικα χέρια συμβάλλουν επίσης στη διατήρηση της οφθαλμικής υγείας.
4. Ποιο είναι το σημαντικότερο μήνυμα που θα θέλατε να κρατήσει το κοινό για την προστασία των ματιών το καλοκαίρι;
Το καλοκαίρι απολαμβάνουμε περισσότερο τις δραστηριότητες σε εξωτερικούς χώρους, όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τα μάτια χρειάζονται την ίδια προστασία με το δέρμα μας. Η χρήση πιστοποιημένων γυαλιών ηλίου, η σωστή υγιεινή των φακών επαφής, η αποφυγή χρήσης τους κατά το κολύμπι και η έγκαιρη αξιολόγηση οποιουδήποτε ανησυχητικού συμπτώματος μπορούν να προλάβουν σοβαρές επιπλοκές.
Η πρόληψη είναι πάντα η καλύτερη θεραπεία. Με απλές καθημερινές συνήθειες μπορούμε να προστατεύσουμε την όρασή μας και να απολαύσουμε το καλοκαίρι με ασφάλεια, τόσο οι ενήλικες όσο και τα παιδιά.
Πηγή: www.zougla.gr