Mια βουκαμβίλια στο πέτο της Wall Street – H Ιωάννα Κουτσού μιλά στον «Ε.Κ.» | ekirikas.com

Η Ιωάννα Κουτσού δεν εγκατέλειψε ποτέ τον κόσμο των αριθμών. Απλώς ανακάλυψε ότι ακόμη και οι ισολογισμοί χρειάζονται λίγη γύρη, και ότι πίσω από τα spreadsheets και τα meetings υπάρχει μια ψυχή που διψά να «λερωθεί με χώμα». Τις καθημερινές κατέχει ηγετική θέση στην East West Bank, συμβουλεύει τραπεζικούς οργανισμούς στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης και κινείται με άνεση σε έναν κόσμο όπου κυριαρχούν οι δείκτες, οι προθεσμίες και οι αποφάσεις. Όμως, κάθε πρωί, με τον καφέ στο χέρι, αποσύρεται στον πραγματικό της κόσμο: έναν ονειρικό κήπο στο Σαουθάμπτον των Χάμπτονς, τον οποίο δημιούργησε μόνη της, φυτεύοντας ένα προς ένα περισσότερα από πενήντα είδη λουλουδιών. Η ίδια αστειεύεται ότι μιλά στα τριαντάφυλλά της και εκείνα πάλι την εκλιπαρούν να τα κάνει αθάνατα. Και τα έργα της την δικαιώνουν  απόλυτα!

Κόρη του Θεόδωρου Στάθη, ενός από τους ιδρυτές του ΠΑΣΟΚ, μεγάλωσε ανάμεσα στην Αμερική και την Ελλάδα. Αρίστευσε στις σπουδές της, αποφοίτησε πρώτη από το Manhattan College και αργότερα από το Pace University, χτίζοντας μια εντυπωσιακή διεθνή καριέρα σε κορυφαίους χρηματοοικονομικούς οργανισμούς, από την JP Morgan μέχρι τη Citibank και τη Deutsche Bank. Παράλληλα, δημιούργησε οικογένεια, ανέθρεψε δύο γιους, τους οποίους αποκαλεί χαριτολογώντας «σωματοφύλακές της», και δεν σταμάτησε ποτέ να αναζητά μια βαθύτερη ισορροπία.

Ίσως γι’ αυτό, όταν η πίεση του τραπεζικού κόσμου έγινε υπερβολική, η λύση δεν ήρθε από κάποιο σεμινάριο ηγεσίας ή από μια ακόμη επαγγελματική επιτυχία. Ήρθε από την κηπουρική. Και αργότερα, σχεδόν τυχαία, από ένα παιδικό εργαστήριο αποξηραμένων λουλουδιών στο Parrish Art Museum. Από εκεί γεννήθηκε μια δεύτερη ζωή. Μια καλλιτεχνική ζωή. Σήμερα τα λουλούδια της δεν ανθίζουν μόνο στον κήπο της. Ανθίζουν πάνω στους καμβάδες της. Με τεχνικές που η ίδια ανέπτυξε, δημιουργεί τρισδιάστατα έργα από φυσικά λουλούδια, προσπαθώντας να νικήσει, έστω για λίγο, αυτό που όλοι γνωρίζουμε ότι δεν νικιέται: τον χρόνο. Η πρώτη της έκθεση πραγματοποιήθηκε στην Tribeca Gallery, σηματοδοτώντας την εμφάνιση μιας νέας καλλιτεχνικής φωνής που, μέσα σε μόλις δύο χρόνια, κατάφερε να διαμορφώσει ένα ιδιαίτερα προσωπικό και αναγνωρίσιμο ύφος. Η δεύτερη παρουσίασή της, πριν από λίγες ημέρες, στα Χάμπτονς, στο Flabelus, επιβεβαίωσε ότι η σχέση της με την τέχνη δεν αποτελεί μια παροδική περιπέτεια, αλλά μια βαθιά εσωτερική ανάγκη. Τώρα ετοιμάζεται να παρουσιάσει τις νέες της δημιουργίες στο 4th Annual East Hampton Art Affair, στις 27 και 28 Ιουνίου, και λίγες ημέρες αργότερα, στις 3 Ιουλίου, στο 3rd Annual Bridgehampton Art Show. Γιατί, τελικά, όσο κι αν αγαπά τους αριθμούς, η ψυχή της τρέφεται από κάτι πολύ πιο εύθραυστο. Από εκείνα τα μικρά θαύματα που ανθίζουν σιωπηλά κάθε άνοιξη και μας θυμίζουν ότι η ομορφιά, ευτυχώς, δεν υπακούει ποτέ στη λογική.

Η πρώτη σας έκθεση στον κήπο σας στα Χάμπτονς ολοκληρώθηκε πρόσφατα. Πώς κύλησε αυτή η εμπειρία και ποιες στιγμές ξεχωρίζετε;

Πήγε υπέροχα, καλύτερα απ’ ό,τι θα μπορούσα να είχα φανταστεί. Είχε πολύ κόσμο και ήταν μια πραγματικά συγκινητική εμπειρία για μένα, γιατί όλα αυτά τα έργα γεννήθηκαν μέσα από αγάπη και αφοσίωση, χωρίς να έχω ποτέ φανταστεί ότι θα είχαν τέτοια απήχηση. Πέρασα τρεις ημέρες προετοιμάζοντας την έκθεση. Το πρωί του Σαββάτου, μόλις είχα ξυπνήσει και βρισκόμουν ακόμη με μια φόρμα, πήγα στον χώρο για να ολοκληρώσω τις τελευταίες λεπτομέρειες. Πριν καν προλάβω να τελειώσω τις προετοιμασίες, μπήκε μια κυρία, στάθηκε μπροστά σε έναν πίνακα και μου είπε: «Θέλω να αγοράσω αυτό το έργο». Της εξήγησα ότι ήμουν η δημιουργός του έργου και, χωρίς δεύτερη σκέψη, προχώρησε αμέσως στην αγορά του. Καθώς μιλούσαμε, κατάλαβα από την προφορά της ότι ήταν Ελληνίδα. Αυτό με συγκίνησε ιδιαίτερα. Έτσι το «καλό ποδαρικό» στην έκθεση το έκανε η  Ανδριάνα Βαμβακά, CFE, και το γεγονός αυτό είχε για μένα έναν ιδιαίτερο συμβολισμό. Ήταν σαν ένα καλωσόρισμα από την ίδια την ελληνική κοινότητα σε αυτό το νέο δημιουργικό μου ταξίδι.

Ανάμεσα στις ευχάριστες εκπλήξεις της ημέρας ήταν και η επίσκεψη της γνωστής φιλανθρώπου και κοινωνικής προσωπικότητας Jean Shafiroff, η οποία, με μία από τις εντυπωσιακές εμφανίσεις που τη χαρακτηρίζουν, επισκέφθηκε την έκθεση για να δει από κοντά τα έργα μου. Η παρουσία της, αλλά και το ενδιαφέρον που έδειξαν τόσοι άνθρωποι για τη δουλειά μου, ήταν για μένα μια μεγάλη τιμή και μια επιβεβαίωση ότι η τέχνη έχει τον δικό της τρόπο να φέρνει κοντά ανθρώπους από διαφορετικούς κόσμους.

Προερχόμενη από τον κόσμο των χρηματοοικονομικών, πώς καλλιεργήθηκε η καλλιτεχνική σας πλευρά και ποιοι άνθρωποι ή εμπειρίες επηρέασαν περισσότερο τη δημιουργική σας ματιά;

Ο πατέρας μου, Θεόδωρος Στάθης, είναι κάτοχος διδακτορικού τίτλου (Ph.D.) στα Εφαρμοσμένα Μαθηματικά (Applied Mathematics). Μετά την αποχώρησή του από την πολιτική και από την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, όπου είχε διατελέσει πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου, αφιερώθηκε σε ένα άλλο μεγάλο του πάθος: τη μουσική και τη σύνθεση όπερας.

Έκτοτε έχει γράψει αρκετές όπερες και είχα την τιμή να αναλάβω την παραγωγή τους. Η επόμενη όπερά του, με τίτλο «Θεοδώρα», πρόκειται να παρουσιαστεί τον ερχόμενο Σεπτέμβριο. Το έργο είναι βασισμένο στη ζωή της Αυτοκράτειρας Θεοδώρας. Επειδή πολλοί ιστορικά την παρουσίαζαν ως μια γυναίκα ελαφρών ηθών, ο πατέρας μου, μέσα από εκτεταμένη ιστορική έρευνα, θέλησε να αναδείξει μια διαφορετική διάσταση της προσωπικότητάς της, παρουσιάζοντάς την ως μια ιδιαίτερα ευφυή και μορφωμένη γυναίκα με σημαντική επιρροή στην εποχή της. Η μητέρα μου, Έρση Πίττα, είναι μία από τις σημαντικότερες χορογράφους στην Ελλάδα και σήμερα υπηρετεί ως αντιπρόεδρος του Εθνικού Θεάτρου. Η προσφορά της στον χώρο των τεχνών και του πολιτισμού είναι πολυετής και ιδιαίτερα σημαντική. Γενικότερα, η τέχνη ήταν πάντοτε αναπόσπαστο κομμάτι της οικογένειάς μας. Όλοι μας έχουμε έντονα καλλιτεχνικά ενδιαφέροντα και δημιουργικές αναζητήσεις. Ο δίδυμος αδελφός μου ασχολείται με τη σύνθεση μουσικής, ενώ εγώ, παρότι ακολούθησα μια μακρά πορεία στον χώρο των τραπεζών και των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, παρέμεινα πάντα στενά συνδεδεμένη με τον πολιτισμό και τις τέχνες, συμμετέχοντας ενεργά στην παραγωγή και προώθηση καλλιτεχνικών έργων της οικογένειάς μου.

Θεωρώ ότι αυτή η συνύπαρξη επιστήμης, δημόσιας προσφοράς και καλλιτεχνικής δημιουργίας είναι ένα από τα μεγαλύτερα δώρα που μου πρόσφερε η οικογένειά μου και κάτι που έχει επηρεάσει βαθιά τον τρόπο με τον οποίο βλέπω τη ζωή και την επαγγελματική μου πορεία.

Και η αγάπη σας για την κηπουρική. Πώς προέκυψε αυτή η σχέση σας με τα λουλούδια;

Όλοι στην οικογένειά μου είχαν μια έντονη καλλιτεχνική πλευρά, ενώ εγώ ακολούθησα μια πορεία στον τραπεζικό χώρο. Για πολλά χρόνια δεν ήξερα πώς να εκφράσω τη δική μου δημιουργικότητα. Ξεκίνησα στο finance και στη συνέχεια πέρασα στο project management, το οποίο, κατά κάποιον τρόπο, έμοιαζε με χορογραφία. Υπήρχε ρυθμός, συγχρονισμός και προσπαθούσα ακόμη και μέσα από τα presentations να δώσω ένα βαθύτερο νόημα στη δουλειά μου. Όμως το άγχος ήταν τεράστιο. Κάποια στιγμή ένιωσα ότι δεν άντεχα άλλο και είπα στον εαυτό μου: «Χρειάζομαι κάτι που να με ηρεμεί και να μου δίνει νόημα». Έτσι ξεκίνησα την κηπουρική. Στο Σαουθάμπτον άρχισα σιγά σιγά να δημιουργώ τον κήπο των ονείρων μου. Ό,τι υπάρχει σήμερα εκεί το έχω φυτέψει από μικρό. Τα είδα να μεγαλώνουν με τα χρόνια, τα φρόντισα και τα παρακολούθησα να εξελίσσονται. Ήθελα, πάνω απ’ όλα, τα παιδιά μου να είναι περήφανα γι’ αυτόν τον κήπο.

Σιγά σιγά, χωρίς να το καταλάβω, ο κήπος έγινε κάτι ξεχωριστό. Όλοι με ρωτούσαν πώς κατάφερα να δημιουργήσω κάτι τόσο όμορφο. Και η απάντησή μου ήταν πάντα η ίδια: «Σιγά σιγά». Με υπομονή, αγάπη και επιμονή. Και όταν πια ο κήπος είχε γίνει ακριβώς όπως τον ονειρευόμουν, άρχισα να αναρωτιέμαι: «Πώς μπορώ να διατηρήσω αυτή την ομορφιά ζωντανή;» Και κάπως έτσι ξεκίνησε το επόμενο κεφάλαιο της δημιουργικής μου πορείας.

 Η μεταμόρφωση των λουλουδιών σε έργα τέχνης αποτελεί πλέον το προσωπικό σας καλλιτεχνικό αποτύπωμα. Ποια ήταν η αφετηρία αυτής της διαδρομής;

Πριν από περίπου δύο χρόνια, πήγα με τα παιδιά μου στο Parrish Art Museum στο Σαουθάμπτον. Ήταν χειμώνας και αναζητούσαμε απλώς μια όμορφη οικογενειακή δραστηριότητα. Εκεί υπήρχε ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα για παιδιά που έδειχνε πώς μπορούν να αποξηραίνονται τα λουλούδια. Αυτό που ξεκίνησε σαν ένα απλό παιδικό παιχνίδι εξελίχθηκε σε ένα μεγάλο προσωπικό ταξίδι έρευνας και δημιουργίας. Στην αρχή έφτιαχνα έργα μόνο για το σπίτι μου, αλλά μέσα από αμέτρητες δοκιμές και πολλές αποτυχίες κατάφερα να αναπτύξω τεχνικές που διατηρούν το φυσικό χρώμα και τη ζωντάνια των λουλουδιών. Σήμερα, αυτό που με ενδιαφέρει περισσότερο είναι να διατηρώ τα άνθη στην αρχική, τρισδιάστατη μορφή τους. Δεν τα αποδομώ, δουλεύω πάνω τους όπως ακριβώς υπάρχουν στη φύση, δημιουργώντας γλυπτικές συνθέσεις πάνω στον καμβά. Έχω αναπτύξει δικές μου τεχνικές, όπως τα structured flowers, τα έργα πολλαπλών στρώσεων και τα μωσαϊκά με οργανικά στοιχεία. Μέσα από αυτή τη διαδικασία γεννήθηκε ένα προσωπικό καλλιτεχνικό ύφος, με ιδιαίτερα θερμή ανταπόκριση. Για μένα, κάθε έργο είναι μια προσπάθεια να μετατρέψω κάτι εφήμερο σε κάτι διαχρονικό.

Καλλιεργείτε η ίδια πολλά από τα άνθη που αργότερα μεταμορφώνονται σε έργα τέχνης. Πώς βιώνετε αυτή τη διαδικασία, από τη φύτευση και την αναμονή μέχρι τη στιγμή που το λουλούδι αποκτά μια δεύτερη ζωή πάνω στον καμβά;

Είναι πραγματικά κάτι μοναδικό και δύσκολο να το περιγράψω με λόγια. Κάθε λουλούδι είναι σαν ένα παιδί για μένα. Με τα χρόνια έχω εξελίξει πολύ τον κήπο μου και πλέον διαθέτω πιο προηγμένα συστήματα ποτίσματος, όμως η σχέση μου με τα λουλούδια παραμένει βαθιά προσωπική. Όλα ξεκίνησαν από τα τριαντάφυλλά μου. Μάλιστα, ο κήπος μου έχει και το δικό του όνομα: «Joanna’s Rose Garden». Κάθε πρωί, με τον καφέ μου στο χέρι, πηγαίνω στον κήπο και περνώ χρόνο μαζί τους. Τα παρατηρώ, τα φροντίζω και, όσο παράξενο κι αν ακούγεται, τους μιλάω. Βλέπω ποια φυτά αναπτύσσονται, ποια χρειάζονται περισσότερη φροντίδα και παρακολουθώ με χαρά την πορεία τους μέχρι να φτάσουν στο σημείο της πλήρους άνθισης. Και όταν έρθει η στιγμή να κόψω ένα λουλούδι, αφού έχει ανοίξει ακριβώς όσο θέλω, του μιλάω ξανά. Του λέω: «Μην ανησυχείς, εσύ θα γίνεις αθάνατο». Γιατί, μέσα από τη διαδικασία που ακολουθώ, του δίνω μια δεύτερη ζωή, μετατρέποντάς το σε έργο τέχνης που θα διατηρηθεί στον χρόνο. Αστειεύομαι συχνά με τα παιδιά μου και τους λέω ότι όλα τα λουλούδια μου με φωνάζουν: «Πάρε εμένα, πάρε εμένα! Κράτησέ με αθάνατο, αντί να μαραθώ πάνω στο κλαδί». Πίσω από το χιούμορ, όμως, υπάρχει μια βαθιά αλήθεια. Για μένα, η τέχνη αυτή είναι ένας τρόπος να διατηρώ την ομορφιά της φύσης, να δίνω διάρκεια σε κάτι που από τη φύση του είναι εφήμερο και να μετατρέπω μια στιγμιαία άνθιση σε κάτι διαχρονικό. Ίσως, τελικά, αυτό να είναι και η ουσία της τέχνης: να χαρίζει μια μορφή αθανασίας σε ό,τι αγαπάμε.

Για τους περισσότερους, ένα λουλούδι είναι απλώς ένα όμορφο δημιούργημα της φύσης. Για εσάς, όμως, μοιάζει να είναι κάτι πολύ περισσότερο. Ποια είναι η μυστική ζωή των λουλουδιών που έχετε ανακαλύψει μέσα από τη δική σας εμπειρία;

Αυτός είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο κάνω αυτό που κάνω. Θέλω να δώσω μια σχεδόν απεριόριστη ζωή σε αυτή την ομορφιά που η φύση μας χαρίζει τόσο γενναιόδωρα, αλλά τόσο προσωρινά. Με έναν τρόπο, αισθάνομαι ότι κρατώ αυτά τα λουλούδια «αθάνατα», και αυτή η διαδικασία μου προσφέρει απέραντη χαρά.

Πιστεύω πραγματικά ότι τα λουλούδια έχουν τη δική τους ενέργεια, τη δική τους παρουσία. Σήμερα υπάρχουν επιστημονικές έρευνες που εξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο τα φυτά ανταποκρίνονται στο περιβάλλον τους και παράγουν δικούς τους ήχους και δονήσεις. Και, όσο παράξενο κι αν ακούγεται, έχω βιώσει εμπειρίες που με έχουν κάνει να αισθανθώ ότι πράγματι επικοινωνούν μαζί μας.

Θυμάμαι ένα φυτό που είχα φυτέψει και βρισκόταν κυριολεκτικά στο τελευταίο στάδιο της ζωής του. Δεν αναπτυσσόταν καθόλου και όλα έδειχναν ότι θα χαθεί. Όμως, με την καθημερινή φροντίδα, την προσοχή και ναι – ακόμη και με τα λόγια και την αγάπη που του έδινα, είδα μπροστά στα μάτια μου μια απίστευτη μεταμόρφωση. Το φυτό άνθισε με τρόπο εντυπωσιακό. Ήταν μία από τις πιο συγκλονιστικές εμπειρίες που έχω ζήσει. Ένιωσα σαν να το είχα φέρει πίσω στη ζωή.

Έχω επίσης μια ιδιαίτερη αδυναμία στις παιώνιες. Διατηρώ μία μοναδική παιώνια, ίσως την ομορφότερη που έχω δει ποτέ, με αποχρώσεις πορτοκαλί και ροζ. Είναι ένα μοναδικό φυτό, που κάθε χρόνο μου χαρίζει μόνο ένα άνθος. Και κάθε φορά που έρχεται η στιγμή να το κόψω, αισθάνομαι μια μικρή λύπη. Του λέω σχεδόν απολογητικά: «Συγχώρεσέ με, αλλά θέλω να σε κρατήσω για πάντα».

Και τότε συνέβη κάτι πραγματικά απρόσμενο. Οι υπόλοιπες παιώνιες γύρω του, που για χρόνια άνθιζαν μόνο σε μωβ αποχρώσεις, άρχισαν φέτος να παράγουν άνθη με τις ίδιες πορτοκαλί και ροζ αποχρώσεις. Ήταν κάτι που με συγκλόνισε. Αναρωτήθηκα πώς ήταν δυνατόν να συμβεί. Σαν να το είχα ευχηθεί τόσο πολύ, ώστε τελικά η φύση να άκουσε αυτή την επιθυμία.

Ίσως να είναι απλώς η μαγεία της φύσης. Ίσως να είναι η δύναμη της αγάπης και της αφοσίωσης. Ό,τι κι αν είναι, με γεμίζει με δέος.

Πιστεύω επίσης ότι όταν φυτεύεις ένα λουλούδι, στην πραγματικότητα κάνεις μια πράξη πίστης στο μέλλον. Φυτεύεις κάτι επειδή πιστεύεις ότι υπάρχει αύριο. Περιμένεις υπομονετικά να μεγαλώσει και κάθε μέρα παρακολουθείς τη μικρή του πρόοδο. Αυτή η διαδικασία σε διδάσκει ελπίδα, υπομονή και αισιοδοξία. Η ζωή μου πλέον περιστρέφεται γύρω από τα λουλούδια. Και ίσως, μέσα από αυτά, έχω μάθει ότι η τέχνη έχει τη δύναμη να νικά, έστω και για λίγο, τον χρόνο. Να διατηρεί την ομορφιά του εφήμερου και να μετατρέπει μια στιγμιαία άνθιση σε κάτι διαχρονικό. Αυτό, για μένα, είναι η μεγαλύτερη μαγεία της δημιουργίας.

Υπάρχει κάποιο λουλούδι που σας συγκινεί ιδιαίτερα ή που συμβολίζει κάτι βαθύτερο για εσάς; Αν ναι, ποια είναι η ιστορία του;

Ένα από τα αγαπημένα μου λουλούδια είναι οι ορτανσίες (Hydrangeas). Όταν ήρθα στα Χάμπτονς και τις είδα, εντυπωσιάστηκα, γιατί είναι ένα λουλούδι που συναντάς παντού εδώ. Ιδιαίτερα οι μπλε ορτανσίες μού φάνηκαν τόσο όμορφες και από τότε δουλεύω πολύ με αυτές. Τώρα αρχίζουν σιγά σιγά να ανθίζουν.

Τις αγαπώ γιατί μου θυμίζουν πλανήτες, κάτι σχεδόν εξωγήινο, πέρα από τη δική μας πραγματικότητα. Έχω μπλε, ροζ και πολλές άλλες αποχρώσεις. Το κάθε μικροσκοπικό τους άνθος είναι από μόνο του μια ολοκληρωμένη εικόνα. Ο κόσμος βλέπει μόνο τη μεγάλη, στρογγυλή μορφή τους, αλλά αν κάνεις ένα «zoom in» και παρατηρήσεις τα μικρά λουλούδια που τις συνθέτουν, ανακαλύπτεις έναν ολόκληρο κόσμο.

Έχοντας ασχοληθεί και με τη φωτογραφία, έχω τραβήξει κοντινές λήψεις των λουλουδιών αυτών και το αποτέλεσμα είναι πραγματικά εντυπωσιακό.

Αγαπώ επίσης ιδιαίτερα τις τουλίπες. Αν παρατηρήσεις τα πέταλά τους, ειδικά όταν αποξηρανθούν, μοιάζουν με ζωγραφικούς πίνακες. Στα μωσαϊκά που δημιουργώ με τουλίπες, κάθε μικρό τετράγωνο που σχηματίζω είναι σαν ένας ξεχωριστός πίνακας. Είναι πραγματικά καταπληκτικό.

Η ελληνική σας καταγωγή και οι έννοιες της αναγέννησης και της ανανέωσης φαίνεται να διατρέχουν το έργο σας. Πόσο επηρεάζει η ελληνική κληρονομιά τη δημιουργική σας ματιά;

Πάρα πολύ. Όλα τα έργα μου έχουν ελληνικά ονόματα και είναι εμπνευσμένα από την ελληνική μυθολογία και την ελληνική παράδοση. Για παράδειγμα, έχω ένα έργο που ονομάζεται «Το Μέλι της Δήμητρας», φτιαγμένο από κίτρινες τουλίπες, όπου οι αποχρώσεις μοιάζουν να κυλούν προς τα κάτω σαν μέλι. Ένα άλλο έργο είναι αφιερωμένο στη βουκαμβίλια, ένα λουλούδι που αγαπώ ιδιαίτερα γιατί μου θυμίζει την Ελλάδα. Δεν μπορώ να την καλλιεργήσω εδώ, γι’ αυτό κάθε φορά που ταξιδεύω για τη δουλειά μου στην Καλιφόρνια, επιστρέφω με τις βαλίτσες μου γεμάτες βουκαμβίλιες. Έχω δημιουργήσει επίσης ένα έργο με τίτλο «Το Μονοπάτι των Θεών», συνδυάζοντας βουκαμβίλιες και τουλίπες. Δύο άλλα έργα, φτιαγμένα με ίριδες, ονομάζονται «Το Στέμμα της Ίριδας» και «Ιερή Συμμετρία». Ένα ακόμη αγαπημένο μου έργο είναι «Τα Στρώματα του Αιγαίου», εμπνευσμένο από τη θάλασσα και τις αποχρώσεις της. Η Ελλάδα είναι πάντα παρούσα στη δημιουργία μου. Αποτελεί ανεξάντλητη πηγή έμπνευσης και, με έναν τρόπο, κάθε έργο μου κουβαλά ένα κομμάτι της ελληνικής ψυχής.

Μέσα από τον κόσμο της υψηλής χρηματοοικονομικής, όσο και εκείνον της τέχνης σας που συνδέεται άμεσα με τη φύση, ποια είναι σήμερα η δική σας αντίληψη για την επιτυχία; Υπάρχουν μαθήματα που δεν θα μπορούσατε να είχατε μάθει σε καμία αίθουσα συνεδριάσεων;

Η φύση μού έχει διδάξει μαθήματα που δεν θα μπορούσα να είχα μάθει σε καμία αίθουσα συνεδριάσεων. Μου έχει διδάξει υπομονή, επιμονή και εμπιστοσύνη στη διαδικασία. Τα λουλούδια δεν βιάζονται. Θέλουν χρόνο για να μεγαλώσουν και να ανθίσουν. Περιμένεις, παρατηρείς, κάνεις λάθη, ξαναπροσπαθείς και τελικά, με υπομονή, έρχεται κάτι πραγματικά όμορφο.

Το ίδιο συνέβη και με την τέχνη μου. Τίποτα δεν ήταν εύκολο. Έκανα πολλά λάθη, δοκίμασα διαφορετικά υλικά και τεχνικές, απέτυχα πολλές φορές. Άλλοτε τα λουλούδια ξεραίνονταν υπερβολικά, άλλοτε έχαναν το χρώμα τους ή καταστρέφονταν. Όμως επέμενα. Και μέσα από αυτή τη διαδικασία έμαθα ότι τα καλύτερα πράγματα στη ζωή απαιτούν χρόνο και αφοσίωση.

Σήμερα, μετά από μια πορεία τόσο στον χώρο της χρηματοοικονομικής όσο και της τέχνης, πιστεύω ότι η επιτυχία δεν είναι κάτι που κυνηγάς. Όταν κάνεις κάτι που αγαπάς πραγματικά και βάζεις όλη σου την ψυχή σε αυτό, η ίδια η διαδρομή αποτελεί ήδη επιτυχία. Προσωπικά, ποτέ δεν επιδίωξα να «φτάσω» κάπου. Προσπαθούσα πάντοτε να κάνω όσο καλύτερα μπορούσα αυτό που αγαπούσα, και τα επόμενα βήματα έρχονταν φυσικά.

Γι’ αυτό, για μένα, η επιτυχία είναι ένας συνδυασμός δημιουργίας, προσφοράς, επιτευγμάτων και, πάνω απ’ όλα, μιας βαθύτερης εσωτερικής ισορροπίας. Όταν αγαπάς αυτό που κάνεις, όλα τα υπόλοιπα βρίσκουν τον δρόμο τους.

Παράλληλα με την καλλιτεχνική σας πορεία, κατέχετε μια ηγετική θέση στην East West Bank. Πώς καταφέρατε να οικοδομήσετε μια τόσο απαιτητική διεθνή καριέρα στον χρηματοοικονομικό τομέα και πώς συνδυάζετε το λογικό με το συναισθηματικό στοιχείο;

Ήθελα πάντα να υπάρχει ισορροπία στη ζωή μου. Πέρασα πολλά χρόνια στην JP Morgan, στη Citibank και στη Deutsche Bank, σε ιδιαίτερα απαιτητικά περιβάλλοντα, και πολλές φορές αναρωτιόμουν αν η ζωή μου έχει νόημα . Γι’ αυτό επέλεξα την East West Bank, η οποία μου δίνει μεγαλύτερη ευελιξία και μου επιτρέπει να συνδυάζω την επαγγελματική μου πορεία με την τέχνη και τη ζωή στα Χάμπτονς. Ξεκίνησα από το μηδέν. Όταν ήρθα στην Αμερική για σπουδές, εργαζόμουν νυχτερινές βάρδιες ως σερβιτόρα στο «Riverdale Diner» στο Μπρονξ για να μπορώ να ολοκληρώσω το πανεπιστήμιο. Στην Ελλάδα είχα σκοπό να σπουδάσω Ιατρική, αλλά η ζωή με οδήγησε στα Οικονομικά και τελικά έχτισα μόνη μου την καριέρα μου.

Η τέχνη είναι ο διαλογισμός μου. Όταν μπαίνω στο στούντιο, χάνομαι σε έναν άλλο κόσμο. Πολλά έργα μου έχουν έντονα στοιχεία γεωμετρίας, κάτι που αγαπούσα από τα μαθητικά μου χρόνια. Η ακρίβεια και η δομή που απαιτεί η τέχνη μου αποτελούν, με έναν τρόπο, τη γέφυρα ανάμεσα στον κόσμο των χρηματοοικονομικών και στον κόσμο της δημιουργίας. Και αυτή η ισορροπία είναι, τελικά, αυτό που με ολοκληρώνει.

Ζούμε σε μια περίοδο μεγάλων τεχνολογικών και γεωπολιτικών αλλαγών. Ποιες εξελίξεις πιστεύετε ότι θα μεταμορφώσουν περισσότερο τον χρηματοοικονομικό κλάδο τα επόμενα χρόνια και πώς προετοιμάζονται οι οργανισμοί γι’ αυτή τη νέα εποχή;

Αυτό είναι ακριβώς που κάνω σήμερα. Ασχολούμαι με την υλοποίηση λύσεων Τεχνητής Νοημοσύνης και βοηθώ τις τράπεζες να ενσωματώσουν το Artificial Intelligence στις λειτουργίες τους. Η μεγάλη διαφορά στον τρόπο που το προσεγγίζω είναι ότι δεν θέλω να βγάλω τον άνθρωπο από τη διαδικασία. Θέλω να βοηθήσω τους ανθρώπους να κάνουν τη δουλειά τους πιο γρήγορα και πιο αποτελεσματικά, αλλά πρέπει να παραμένουν εκεί, να επιβλέπουν το αποτέλεσμα και να έχουν τον τελικό λόγο. Δεν θέλω οι εργαζόμενοι να αισθάνονται ότι αυτό που τους προσφέρουμε θα τους πάρει τη δουλειά.

Σε δέκα χρόνια, πιστεύω ότι οι μεγαλύτερες αλλαγές θα αφορούν κυρίως τους νέους. Οι πιο έμπειροι άνθρωποι στις τράπεζες δεν απειλούνται στον ίδιο βαθμό, γιατί διαθέτουν κρίση, εμπειρία και παίρνουν αποφάσεις. Αυτά δεν αντικαθίστανται εύκολα.

Ανησυχώ ιδιαίτερα για τα νέα παιδιά που βγαίνουν σήμερα από τα πανεπιστήμια. Πολλοί σπουδάζουν Τεχνητή Νοημοσύνη και Computer Science, αλλά φοβάμαι ότι αρκετοί από αυτούς δεν θα βρουν τις δουλειές που φαντάζονται, γιατί πλέον η ίδια η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να γράφει κώδικα. Ειλικρινά, λυπάμαι πολύ για τους νέους ανθρώπους που ξεκινούν τώρα την επαγγελματική τους πορεία. Νομίζω ότι θα βρεθούν αντιμέτωποι με μια πραγματικότητα πολύ διαφορετική από αυτή που γνωρίσαμε εμείς.

Η πρόκληση για όλους μας είναι να αξιοποιήσουμε την τεχνολογία χωρίς να χάσουμε τον άνθρωπο.

Προέρχεστε από ένα περιβάλλον με έντονη κοινωνική ευαισθησία. Πώς βλέπετε τον ρόλο των τραπεζών και ποια είναι η σχέση σας με τους απλούς ανθρώπους που συχνά αισθάνονται ότι το χρηματοπιστωτικό σύστημα λειτουργεί εις βάρος τους;

Πολλές φορές στη ζωή μου αναρωτήθηκα για το βαθύτερο νόημα της δουλειάς μου. Ο χρηματοοικονομικός τομέας, στην ουσία, δεν παράγει κάτι απτό. Κυκλοφορεί χρήμα, αυξάνει πλούτο, αλλά δεν δημιουργεί κάτι πραγματικό. Και, δυστυχώς, πολλές φορές μπορεί να προκαλέσει και μεγάλη ζημιά.

Έχοντας εργαστεί επί δεκαετίες μέσα σε αυτό το σύστημα, καταλαβαίνω απόλυτα γιατί πολλοί άνθρωποι αισθάνονται ότι οι τράπεζες δεν λειτουργούν υπέρ τους. Συχνά οι απλοί άνθρωποι καλούνται να πληρώσουν το τίμημα αποφάσεων που δεν πήραν οι ίδιοι. Και αυτό δεν μπορεί παρά να με αγγίζει. Ίσως γι’ αυτό αναζητούσα πάντα έναν τρόπο να προσφέρω κάτι πιο ανθρώπινο, κάτι που να δημιουργεί και όχι απλώς να διαχειρίζεται. Η τέχνη ήρθε να καλύψει αυτή την ανάγκη. Είναι ο τρόπος μου να αφήνω πίσω κάτι όμορφο, κάτι που δίνει χαρά και έχει ψυχή. Στο τέλος της ημέρας, πίσω από τα μοντέλα, τους ισολογισμούς και τους αριθμούς υπάρχουν άνθρωποι. Και αν ξεχάσουμε αυτό, τότε έχουμε χάσει το πιο σημαντικό. Για μένα, η επιτυχία δεν μετριέται μόνο σε χρήματα. Μετριέται στο αν κατάφερες να δημιουργήσεις, να προσφέρεις και να αφήσεις τον κόσμο λίγο καλύτερο από ό,τι τον βρήκες.

Αν ένας νέος άνθρωπος σας ζητούσε μια συμβουλή για το πώς να ζήσει μια ζωή που να συνδυάζει φιλοδοξία, δημιουργικότητα και ουσιαστική σύνδεση με τη φύση, τι θα του λέγατε;

Θα του έλεγα να βρει κάτι που να του δίνει χαρά κάθε μέρα και να το αγαπήσει πραγματικά. Να μην κυνηγήσει το χρήμα ως αυτοσκοπό. Τα χρήματα μπορεί να έρθουν, μπορεί και όχι. Αυτό που έχει πραγματικά σημασία είναι να ξυπνάς κάθε πρωί με χαμόγελο και με ανυπομονησία να ξεκινήσεις την ημέρα σου, κάνοντας κάτι που αγαπάς.

Η ζωή είναι πολύ σύντομη για να την περνάμε περιμένοντας το αύριο. Δεν ξέρουμε αν θα έχουμε μια δεύτερη ευκαιρία, γι’ αυτό πρέπει να ζούμε το σήμερα, να εκτιμούμε τις μικρές χαρές και να βρίσκουμε χρόνο για ό,τι μας γεμίζει και μας δίνει νόημα.

Η φιλοδοξία είναι σημαντική, αλλά εξίσου σημαντικό είναι να υπάρχει ισορροπία, δημιουργικότητα και μια βαθιά σύνδεση με τη ζωή και τη φύση γύρω μας. Στο τέλος, η μεγαλύτερη επιτυχία δεν είναι αυτά που αποκτήσαμε, αλλά το αν ζήσαμε με χαρά, με αγάπη και με αίσθηση σκοπού.