Οι επιστήμονες παρακολουθούν στενά νέα στελέχη του ιού της γρίπης και του SARS-CoV-2. Να τι γνωρίζουμε για αυτούς τους ιούς και για την ικανότητα του ανοσοποιητικού σας συστήματος να τους αντιμετωπίσει.
Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), η πλειονότητα των κρουσμάτων γρίπης κατά τη φετινή περίοδο φαίνεται ότι προκλήθηκε από μια μεταλλαγμένη μορφή του ιού της γρίπης που ονομάζεται παραλλαγή υποκλάδου Κ. Η τάση αυτή έχει εγείρει ανησυχίες ότι ίσως αντιμετωπίζουμε μια πιο μεταδοτική ή σοβαρή μορφή γρίπης, ή μια «υπερ-γρίπη».
Ευτυχώς, δεν υπάρχει ένδειξη ότι αυτή η παραλλαγή της γρίπης αποτελεί αυξημένο κίνδυνο για τη δημόσια υγεία.
Η γρίπη παραμένει μια πολύ σοβαρή νόσος για πολλούς ανθρώπους, ιδίως για βρέφη και ηλικιωμένους. Ωστόσο, τα δεδομένα του CDC δείχνουν ότι η εξάπλωση της παραλλαγής υποκλάδου Κ δεν έχει οδηγήσει σε πιο σοβαρά περιστατικά ή θανάτους σε σύγκριση με άλλες πρόσφατες περιόδους γρίπης.
Από πού προήλθε αυτή η νέα παραλλαγή της γρίπης;
Ο ιός της γρίπης εξαπλώνεται στο σώμα δημιουργώντας πάρα πολλά αντίγραφα του εαυτού του. Κάθε φορά που ο ιός αντιγράφεται, υπάρχει μια μικρή πιθανότητα η γενετική αλληλουχία του ιού να περιλαμβάνει ένα σφάλμα – μια μετάλλαξη.
Δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι μολύνονται κάθε χρόνο μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτό σημαίνει ότι ο ιός της γρίπης έχει πολλές ευκαιρίες να μεταλλαχθεί καθώς εξαπλώνεται σε έναν πληθυσμό.
Με την πάροδο του χρόνου, ένας ιός μπορεί να συσσωρεύσει αρκετές μεταλλάξεις ώστε να αρχίσει να διαφέρει λίγο από τους προγόνους του. Οι επιστήμονες ονομάζουν αυτό το φαινόμενο αντιγονική μετατόπιση (viral drift). Τα ετήσια εμβόλια της γρίπης σχεδιάζονται για να βοηθήσουν τα ανοσοποιητικά μας κύτταρα να συμβαδίζουν με την αντιγονική μετατόπιση.
Η παραλλαγή υποκλάδου Κ είναι αποτέλεσμα αντιγονικής μετατόπισης. Η ένδειξη «υποκλάδος» σημαίνει ότι ο ιός είναι απλώς ένα μέλος της υποομάδας της γρίπης Α (Η3Ν2), ενός κοινού εποχικού ιού γρίπης.
Όχι μια «υπερ-γρίπη»
Τα ανοσοποιητικά μας κύτταρα μπορούν να αναγνωρίσουν την παραλλαγή υποκλάδου Κ της γρίπης, εξηγεί ο Alessandro Sette, Dr.Biol.Sci., καθηγητής στο Ινστιτούτο Ανοσολογίας La Jolla (LJI).
«Βλέπουμε εδώ μια μετατόπιση, όχι μια αλλαγή υποτύπου», λέει ο Sette. «Ο αντίκτυπος είναι πολύ πιο περιορισμένος».
Μια αλλαγή υποτύπου (shift) συμβαίνει όταν συναντάμε μια άγνωστη υποομάδα ιού (όχι υποκλάδο). Για παράδειγμα, η πανδημία γρίπης του 1918–1920 προκλήθηκε από έναν ιό γρίπης των πτηνών Η1Ν1. Ο υπότυπος Η1Ν1 είχε σημαντικότερες μεταλλάξεις, και αυτές οι μεταλλάξεις τον βοήθησαν να διαφύγει από τα ανθρώπινα αντισώματα και τα ανοσοποιητικά κύτταρα.
Αντίθετα, πολλοί άνθρωποι σήμερα έχουν ήδη νοσήσει από γρίπη Α (Η3Ν2) κάποια στιγμή στη ζωή τους. Τα ετήσια εμβόλια παρέχουν επίσης ανοσία έναντι των ιών της γρίπης Α (Η3Ν2).
Το φετινό ετήσιο εμβόλιο γρίπης βοήθησε μάλιστα τα ανοσοποιητικά κύτταρα να καταπολεμήσουν την παραλλαγή υποκλάδου Κ. Σε μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο NEJM Evidence τον Μάρτιο του 2026, επιστήμονες ανέφεραν ότι το εποχικό εμβόλιο γρίπης 2025–2026 ώθησε πολλά άτομα να παράγουν αντισώματα που αναγνώριζαν την παραλλαγή υποκλάδου Κ.
Τι είναι η παραλλαγή cicada του SARS-CoV-2;
Το 2024, ερευνητές στη Νότια Αφρική ανακάλυψαν μια παραλλαγή του SARS-CoV-2, του ιού που προκαλεί τον COVID-19. Αυτή η παραλλαγή έχει ανιχνευθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες συχνότερα τους τελευταίους μήνες.
Αυτή η παραλλαγή ονομάζεται SARS-CoV-2 παραλλαγή BA.3.2 – η παραλλαγή cicada. Όπως και η παραλλαγή υποκλάδου Κ, η παραλλαγή BA.3.2 του SARS-CoV-2 δεν είναι ένα νέο είδος ιού.
Αυτή η παραλλαγή είναι μια υπογενεά – μια μεταλλαγμένη μορφή – της παραλλαγής όμικρον του SARS-CoV-2. Και όπως ακριβώς με την παραλλαγή υποκλάδου Κ, οι μεταλλάξεις δεν ισοδυναμούν με κίνδυνο. Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Δίκτυο Ιών, η παραλλαγή BA.3.2 του SARS-CoV-2 δεν αποτελεί «λόγο ανησυχίας».
Οι επιστήμονες έχουν διαπιστώσει ότι ορισμένες από τις νέες μεταλλάξεις στην παραλλαγή BA.3.2 μπορεί να επιτρέπουν στον ιό να διαφεύγει από την άμυνα των αντισωμάτων μας. Ευτυχώς, τα Τ κύτταρα μπορούν ακόμα να αναγνωρίσουν τη λοίμωξη και να παρέμβουν για να αποτρέψουν σοβαρή νόσο.
Πηγή: www.zougla.gr