ΜΕΛΒΟΥΡΝΗ. Ο Ελληνοαυστραλός συγγραφέας και ιστορικός δρ Θεμιστοκλής Κρητικάκος (Dr. Themistocles Kritikakos) μίλησε στον «Εθνικό Κήρυκα» για την κυκλοφορία του τελευταίου του βιβλίου, το οποίο εξετάζει τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της γενοκτονίας των Αρμενίων, των Ελλήνων και των Ασσυρίων, καθώς και την αναγνώρισή τους στην Αυστραλία του 21ου αιώνα.
Ο Δρ Κρητικάκος είναι συγγραφέας και ιστορικός που γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Μελβούρνη. Είναι κάτοχος διδακτορικού διπλώματος στην Ιστορία από το Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης, όπου έχει υπηρετήσει τόσο σε ακαδημαϊκούς όσο και σε επαγγελματικούς ρόλους.
Η ελληνική του καταγωγή προέρχεται από τη μητέρα του, η οικογένεια της οποίας κατάγεται από το Καστελλόριζο, και από τον πατέρα του, η οικογένεια του οποίου κατάγεται από το Έλος, ένα χωριό κοντά στη Σπάρτη. Η έρευνά του επικεντρώνεται στη μνήμη, στις κοινότητες της Διασποράς και στην πολιτική της αναγνώρισης της γενοκτονίας στην Αυστραλία.
Με βαθύ πάθος για την ιστορία, αποκάλυψε σε συνέντευξή του στον «Ε.Κ.» ότι στις 30 Ιανουαρίου κυκλοφόρησε ένα νέο βιβλίο με τίτλο «Η αναγνώριση της γενοκτονίας των Αρμενίων, των Ελλήνων και των Ασσυρίων στην Αυστραλία του 21ου αιώνα: Μνήμη, Ταυτότητα και Συνεργασία».
Το εξώφυλλο του βιβλίου «Η αναγνώριση της γενοκτονίας των Αρμενίων, των Ελλήνων και των Ασσυρίων στην Αυστραλία του 21ου αιώνα: Μνήμη, ταυτότητα και συνεργασία» του δρος Θεμιστοκλή Κρητικάκου. Φωτογραφία: δρ Θεμιστοκλής Κρητικάκος
Εξήγησε ότι το βιβλίο βασίστηκε στη διδακτορική του διατριβή και εξετάζει τους τρόπους με τους οποίους οι αρμενικές, ελληνικές και ασσυριακές κοινότητες στην Αυστραλία επιδίωξαν την αναγνώριση των γενοκτονιών που έλαβαν χώρα στα τέλη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, μεταξύ 1914 και 1923.
«Το αυστραλιανό πλαίσιο είναι μοναδικό λόγω της επίμονης έντασης που επικρατεί μεταξύ της αναγνώρισης της γενοκτονίας και των εθνικών αφηγήσεων για τη συμφιλίωση με την Τουρκία, οι οποίες επικεντρώνονται στην εκστρατεία της Καλλίπολης κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, μια ιστορία που έχει διαμορφώσει από καιρό τις αντιλήψεις σχετικά με τη γέννηση της σύγχρονης Αυστραλίας και της σύγχρονης Τουρκίας», δήλωσε ο δρ Κρητικάκος στον «Ε.Κ.».
«Οι Αυστραλοί ήταν μάρτυρες αυτών των φρικαλεοτήτων, τις κατέγραψαν και παρείχαν ανθρωπιστική βοήθεια στους επιζώντες μεταξύ του 1915 και του 1930, ωστόσο αυτή η ιστορία έχει σε μεγάλο βαθμό παραμεληθεί.»
«Βασιζόμενο σε προφορικές συνεντεύξεις με απογόνους και σε έρευνα στον τομέα των μελετών μνήμης και γενοκτονίας, το βιβλίο διερευνά τις διαγενεακές επιπτώσεις της σιωπής και τον τρόπο με τον οποίο οι μνήμες της βίας και του εκτοπισμού μεταδίδονται εντός των οικογενειών και των κοινοτήτων της Διασποράς».
Ο δρ Κρητικάκος σημείωσε επίσης ότι το βιβλίο του εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο αυτές οι τρεις κοινότητες έχουν αναπτύξει όλο και περισσότερο κοινές αφηγήσεις για το παρελθόν, ενισχύοντας παράλληλα τη συλλογική τους προσπάθεια για αναγνώριση.
Όταν ρωτήθηκε τι ενέπνευσε τον Ελληνοαυστραλό συγγραφέα και ιστορικό να γράψει το βιβλίο, εξήγησε ότι, παρά το γεγονός ότι η Γενοκτονία των Αρμενίων έχει λάβει σημαντική αναγνώριση σε όλο τον Κόσμο, οι εμπειρίες των Ελλήνων και των Ασσυρίων παραμένουν σχεδόν παραμελημένες σε σύγκριση.
Ο δρ Θεμιστοκλής Κρητικάκος είναι Ελληνοαυστραλός ιστορικός και συγγραφέας από τη Μελβούρνη. Φωτογραφία: δρ Θεμιστοκλής Κρητικάκος
Αυτό ήταν που οδήγησε τον δρ Κρητικάκο να θελήσει να μελετήσει προσεκτικά τις τρεις κοινότητες.
«Σε προσωπικό επίπεδο, η μητέρα μου με ενέπνευσε να εξετάσω αυτό το θέμα από μικρή ηλικία, αφηγούμενη ό,τι ιστορίες είχε ακούσει για τους παππούδες μου και τις εμπειρίες τους στη Μικρά Ασία», εξήγησε.
«Καθώς μεγάλωνα, ήρθα σε επαφή με αποσπάσματα ιστοριών μετανάστευσης, απώλειας και επιβίωσης, τόσο μέσα στην οικογένειά μου όσο και στην ευρύτερη κοινότητα. Αυτές περιλάμβαναν μαρτυρίες σχετικά με την καταγωγή μου από τη Μικρά Ασία από την πλευρά της μητέρας μου και τις φρικαλεότητες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου από την πλευρά του πατέρα μου. Πολλά, ωστόσο, παρέμειναν ανείπωτα λόγω του τραυματικού χαρακτήρα αυτών των γεγονότων».
Πρόσθεσε ότι η σιωπή ήταν το κλειδί που πυροδότησε την περιέργειά του.
«Καθώς μάθαινα περισσότερα για τη Γενοκτονία των Αρμενίων και τις προσπάθειες αναγνώρισης, άρχισα να εξετάζω τις περιπτώσεις των Ελλήνων και των Ασσυρίων μέσα στο ίδιο πλαίσιο και άρχισα να ενδιαφέρομαι για το γιατί ήταν λιγότερο γνωστές», συνέχισε ο κ. Κρητικάκος.
«Αυτό το ερώτημα με οδήγησε να διερευνήσω τις διαφορετικές ιστορικές πορείες και τις μετα-οθωμανικές εμπειρίες που διαμόρφωσαν τον τρόπο με τον οποίο κάθε κοινότητα θυμόταν και εξέφραζε το παρελθόν της.»
«Οι Αρμένιοι, ως η μεγαλύτερη ομάδα θυμάτων, ηγήθηκαν των προσπαθειών αναγνώρισης, και η γενοκτονία είχε σημαντικό αντίκτυπο στην ταυτότητά τους. Οι Έλληνες και οι Ασσύριοι είχαν βιώσει άλλα τραύματα που καταπίεσαν τις αναμνήσεις τους από την ύστερη οθωμανική περίοδο.»
Ο δρ Κρητικάκος αποκάλυψε ότι το βιβλίο αυτό ήταν ένα δεκαετές εγχείρημα, στο πλαίσιο του οποίου παρακολούθησε μεταπτυχιακές σπουδές, στη συνέχεια ολοκλήρωσε τη διδακτορική του διατριβή, και τελικά κατέληξε στη σύνταξη ενός βιβλίου. Μίλησε για το πώς αισθάνθηκε απέναντι σε αυτό το επίτευγμα.
«Είμαι πολύ περήφανος για το έργο αυτό. Απαιτούσε μεγάλη θυσία και αφοσίωση, και ήμουν τυχερός που είχα ισχυρή υποστήριξη καθ’ όλη τη διάρκεια», δήλωσε ο Ελληνοαυστραλός συγγραφέας.
«Είμαι βαθιά ευγνώμων στους συνεντευξιαζόμενους που μοιράστηκαν τις ιστορίες τους. Το να φέρνουμε αυτές τις παραμελημένες εμπειρίες στο δημόσιο και ακαδημαϊκό διάλογο είναι εξαιρετικά σημαντικό.
Για πολλούς απογόνους, οι οικογενειακές ιστορίες παρέμειναν ιδιωτικές, αποσπασματικές ή διαμορφωμένες από τη σιωπή.»
«Είμαι περήφανος που κατάφερα να παρουσιάσω μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της ύστερης οθωμανικής περιόδου και των μακροπρόθεσμων συνεπειών της για τις τρεις κοινότητες.»
Αναφερόμενος στις ελπίδες και τους στόχους του για το βιβλίο «Αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμενίων, των Ελλήνων και των Ασσυρίων στην Αυστραλία του 21ου αιώνα: Μνήμη, Ταυτότητα και Συνεργασία», ο δρ Κρητικάκος μοιράστηκε: «Ελπίζω οι αναγνώστες να κατανοήσουν ότι οι συνέπειες της γενοκτονίας παραμένουν.»
«Οι απόγονοι κληρονομούν όχι μόνο ιστορίες, αλλά και ανεπίλυτο πένθος που μπορεί να διαμορφώσει την ταυτότητά τους με βαθύ τρόπο. Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο το τραύμα μεταδίδεται από γενιά σε γενιά και πέρα από τα σύνορα, μερικές φορές ακόμη και μέσω της σιωπής, ήταν ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της έρευνάς μου», δήλωσε.
«Το βιβλίο καταδεικνύει ότι οι κοινότητες μπορούν να συνεργαστούν χωρίς να υποβαθμίζουν το τραυματικό παρελθόν της κάθε μιας. Η συνεργασία μπορεί να ενισχύσει την υπεράσπιση των δικαιωμάτων και να επηρεάσει νέους τρόπους μνήμης».
Σε ένα τελευταίο σχόλιο στον «Ε.Κ.», ο δρ Κρητικάκος αποκάλυψε πώς τα ζητήματα που παρουσίασε στο βιβλίο του παραμένουν εξαιρετικά επίκαιρα σήμερα και πρέπει να συζητηθούν.
«Πρόσφατα γίναμε μάρτυρες της εθνοκάθαρσης των Αρμενίων από το Αρτσάχ, κάτι που αποδεικνύει ότι οι στάσεις και οι διαδικασίες που οδήγησαν στη γενοκτονία του 1915 δεν έχουν εξαφανιστεί και συνεχίζουν να απειλούν ευάλωτους πληθυσμούς. Ομοίως, οι ασσυριακές κοινότητες αντιμετώπισαν γενοκτονική βία στο Ιράκ και τη Συρία μεταξύ 2014 και 2017», πρόσθεσε.
«Η Αυστραλία δεν έχει ακόμη αναγνωρίσει τις γενοκτονίες σε εθνικό επίπεδο. Αυτό δεν οφείλεται αποκλειστικά σε γεωπολιτικές εκτιμήσεις, αλλά και σε κοινές αφηγήσεις με την Τουρκία σχετικά με τη Καλλίπολη, οι οποίες έχουν συνδεθεί με τη συνεχιζόμενη πρόσβαση στις ετήσιες εκδηλώσεις μνήμης και στους τάφους των Ανζάκ στην Τουρκία. Επομένως, το ερώτημα παραμένει: ποιες ιστορίες θυμόμαστε και ποιες περιθωριοποιούνται;»
«Καθώς οι κοινότητες της Διασποράς σε όλο τον Κόσμο υφίστανται σημαντικές αλλαγές, αλλά παράλληλα πρωτοστατούν στις προσπάθειες για αναγνώριση, ένα σημαντικό ερώτημα παραμένει.
Πώς θα μεταδοθούν αυτές οι μνήμες στις μελλοντικές γενιές και πώς θα γίνουν κατανοητές; Η λήθη θα σβήσει το παρελθόν, καθιστώντας το ζήτημα αυτό ένα θέμα με μακροχρόνιες συνέπειες.»
Το νέο βιβλίο του δρος Θεμιστοκλή είναι διαθέσιμο προς πώληση μέσω του SpringerLink στη διεύθυνση https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-032-08500-9
Είναι επίσης διαθέσιμο στο Amazon τόσο σε έντυπη όσο και σε ηλεκτρονική μορφή.
Πηγή: www.ekirikas.com