Στην τελική ευθεία εισέρχονται τα νέα Σχέδια Βελτίωσης, καθώς η πολυαναμενόμενη επενδυτική πρόσκληση για τον πρωτογενή τομέα αποκτά πλέον συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Από τις 6 Οκτωβρίου 2026 ανοίγει η ηλεκτρονική πλατφόρμα για την υποβολή των αιτήσεων, με τους ενδιαφερόμενους αγρότες, κτηνοτρόφους και τα συλλογικά σχήματα να έχουν περιθώριο έως τις 20 Ιανουαρίου 2027 και ώρα 13:00 για να καταθέσουν τον φάκελό τους.
Η νέα προκήρυξη διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό 263,539 εκατ. ευρώ και διαφοροποιείται σημαντικά από τα προηγούμενα Σχέδια Βελτίωσης, καθώς συγκεντρώνει κάτω από την ίδια πρόσκληση τρεις διαφορετικές επενδυτικές κατευθύνσεις. Πρόκειται για τις Παρεμβάσεις Π3-73-2.1, Π3-73-2.2 και Π3-73-2.6, οι οποίες αφορούν αντίστοιχα την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, την εξοικονόμηση αρδευτικού νερού και τις επενδύσεις στην ενέργεια και την κυκλική οικονομία.
Η πρόσκληση εφαρμόζεται σε ολόκληρη τη χώρα και απευθύνεται σε φυσικά και νομικά πρόσωπα, καθώς και σε συλλογικά σχήματα αγροτών.
Σχεδόν 30 εκατ. ευρώ στη Θεσσαλία
Ο διαθέσιμος προϋπολογισμός κατανέμεται στις Περιφέρειες της χώρας, με την Κεντρική Μακεδονία να βρίσκεται στην κορυφή της χρηματοδότησης με 49,23 εκατ. ευρώ. Ακολουθούν η Θεσσαλία με 29,88 εκατ. ευρώ και η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη με 26,38 εκατ. ευρώ.
Στην Πελοπόννησο κατευθύνονται 24,11 εκατ. ευρώ, στη Δυτική Μακεδονία 21,94 εκατ., στην Κρήτη 21,22 εκατ. και στη Δυτική Ελλάδα 21,16 εκατ. ευρώ. Η κατανομή συμπληρώνεται από τις υπόλοιπες Περιφέρειες, με τα χαμηλότερα ποσά να αφορούν την Αττική και τα Ιόνια Νησιά.
Η περιφερειακή κατανομή δεν αποτελεί απλώς έναν τρόπο επιμερισμού των κονδυλίων. Ο διαθέσιμος προϋπολογισμός σε κάθε περιοχή θα λειτουργήσει στην πράξη ως ένας από τους βασικούς παράγοντες που θα καθορίσουν τον αριθμό των επενδυτικών σχεδίων που μπορούν να ενταχθούν.
Ποιοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση
Δυνητικοί δικαιούχοι είναι φυσικά και νομικά πρόσωπα, καθώς και συλλογικά σχήματα, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις της πρόσκλησης.
Για τους φυσικούς δικαιούχους προβλέπονται, μεταξύ άλλων, ηλικιακά και επαγγελματικά κριτήρια. Κατά την υποβολή της αίτησης θα πρέπει να έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας τους και να μην έχουν υπερβεί το 63ο, να διαθέτουν πλήρη δικαιοπρακτική ικανότητα και να είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων ως επαγγελματίες αγρότες, με τις εξαιρέσεις που προβλέπονται για συγκεκριμένες κατηγορίες.
Απαραίτητη προϋπόθεση είναι επίσης η υποβολή παραδεκτής Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης για το 2025, ενώ απαιτείται φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα. Παράλληλα, τίθενται συγκεκριμένοι περιορισμοί για όσους βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση.
Κρίσιμο στοιχείο αποτελεί η παραγωγική δυναμικότητα της εκμετάλλευσης, η οποία αποτυπώνεται μέσω της τυπικής απόδοσης. Το ελάχιστο όριο ανέρχεται σε 12.000 ευρώ για την ηπειρωτική Ελλάδα, την Κρήτη και την Εύβοια και σε 8.000 ευρώ για τα υπόλοιπα νησιά.
Από τρακτέρ έως ψηφιακή γεωργία
Το επενδυτικό μενού είναι ιδιαίτερα διευρυμένο, καθώς περιλαμβάνει την κατασκευή, επέκταση και τον εκσυγχρονισμό γεωργικών και κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων, αλλά και την προμήθεια μηχανημάτων και εξοπλισμού.
Στις επιλέξιμες επενδύσεις περιλαμβάνονται γεωργικοί ελκυστήρες, μηχανήματα κατεργασίας εδάφους, σπαρτικές, λιπασματοδιανομείς, ψεκαστικά, συλλεκτικές μηχανές, κλαδευτικά, καθώς και εξοπλισμός για τη ζωική παραγωγή και τη μελισσοκομία.
Ιδιαίτερη θέση καταλαμβάνουν οι τεχνολογίες αιχμής και η ψηφιακή γεωργία. Ενισχύονται λύσεις που μπορούν να περιορίσουν τη χρήση λιπασμάτων και τη διασπορά φυτοπροστατευτικών προϊόντων, αλλά και εξοπλισμός που επιτρέπει πιο στοχευμένη και αποδοτική διαχείριση της παραγωγής.
Έτσι, τα νέα Σχέδια Βελτίωσης δεν περιορίζονται στην κλασική ανανέωση του μηχανολογικού εξοπλισμού, αλλά επιχειρούν να συνδέσουν τις επενδύσεις με τη μείωση του κόστους παραγωγής, την εξοικονόμηση πόρων και την ψηφιακή μετάβαση των εκμεταλλεύσεων.
Στο επίκεντρο νερό και ενέργεια
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη διαχείριση των φυσικών πόρων. Η παρέμβαση για την εξοικονόμηση αρδευτικού νερού χρηματοδοτεί επενδύσεις που οδηγούν σε αποτελεσματικότερη χρήση του νερού, με τον ελάχιστο προϋπολογισμό των σχετικών επενδύσεων για φυσικά και νομικά πρόσωπα να ανέρχεται σε 5.000 ευρώ. Βασική προϋπόθεση είναι η ύπαρξη υδρομέτρησης ή η εγκατάσταση υδρομέτρου έως την υποβολή της τελευταίας αίτησης πληρωμής. Παράλληλα, προβλέπονται περιορισμοί σε συγκεκριμένες παραδοσιακές μορφές άρδευσης.
Σημαντικό κομμάτι της πρόσκλησης αφορά και την ενέργεια και την κυκλική οικονομία. Στο επίκεντρο βρίσκονται επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αλλά και δράσεις αξιοποίησης αποβλήτων και παραγωγής βιοενέργειας.
Ειδικά για τις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, ο προϋπολογισμός μπορεί να είναι ιδιαίτερα υψηλός, καθώς για επενδύσεις παραγωγής βιοαερίου προβλέπεται ανώτατο όριο έως 2,5 εκατ. ευρώ.
Έως 1,25 εκατ. ευρώ για συλλογικά σχήματα
Τα ανώτατα ποσά του επιχορηγούμενου προϋπολογισμού διαφοροποιούνται ανάλογα με την κατηγορία της επένδυσης και τον δικαιούχο.
Για την παρέμβαση της ανταγωνιστικότητας, ο επιχορηγούμενος προϋπολογισμός μπορεί να φτάσει έως τις 200.000 ευρώ για φυσικά και νομικά πρόσωπα και τις 400.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα. Όταν το επενδυτικό σχέδιο αφορά κατά κύριο λόγο κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις και συναφή εξοπλισμό, τα αντίστοιχα όρια αυξάνονται σε 400.000 και 500.000 ευρώ.
Για την εξοικονόμηση ύδατος, τα όρια διαμορφώνονται σε 150.000 ευρώ για φυσικά και νομικά πρόσωπα και 250.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα, ενώ στις επενδύσεις ΑΠΕ φτάνουν τις 200.000 και 500.000 ευρώ, αντίστοιχα.
Δίνεται, παράλληλα, η δυνατότητα υποβολής ενός ενιαίου επενδυτικού σχεδίου και για τις τρεις Παρεμβάσεις, με συνολικό επιχορηγούμενο προϋπολογισμό έως 750.000 ευρώ για φυσικά και νομικά πρόσωπα και έως 1,25 εκατ. ευρώ για συλλογικά σχήματα. Για επενδύσεις παραγωγής βιοαερίου από κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, το ανώτατο όριο φτάνει τα 2,5 εκατ. ευρώ.
Έως 70% η ενίσχυση
Η ένταση της ενίσχυσης διαφοροποιείται ανάλογα με το είδος της επένδυσης και την περιοχή. Στις παρεμβάσεις που αφορούν την εξοικονόμηση νερού και τις ενεργειακές και κυκλικές επενδύσεις, η στήριξη μπορεί να φτάσει έως 70%.
Στην παρέμβαση για την ανταγωνιστικότητα, τα ποσοστά κυμαίνονται από 50% έως 65%, ενώ για συγκεκριμένες κατηγορίες περιοχών και επενδύσεων προβλέπονται υψηλότερα ποσοστά.
Επιπλέον, προβλέπεται αυξημένη στήριξη για νέους γεωργούς και για δικαιούχους έως 40 ετών που πληρούν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις εκπαίδευσης ή επαγγελματικής εμπειρίας, χωρίς πάντως να υπερβαίνονται τα ανώτατα προβλεπόμενα όρια.
Η βαθμολογία θα κρίνει τους δικαιούχους
Το γεγονός ότι ένας υποψήφιος πληροί τις τυπικές προϋποθέσεις δεν σημαίνει αυτομάτως και ένταξη στο πρόγραμμα. Με δεδομένο ότι η δημόσια δαπάνη είναι συγκεκριμένη, οι αιτήσεις θα αξιολογηθούν και θα βαθμολογηθούν.
Στη διαδικασία θα μετρήσουν, μεταξύ άλλων, τα χαρακτηριστικά του υποψηφίου και της εκμετάλλευσης, ο παραγωγικός προσανατολισμός, η ωριμότητα της επένδυσης, η σύνθεση των προτεινόμενων δαπανών και η περιοχή υλοποίησης.
Ως εκ τούτου, η πληρότητα του φακέλου και η τεκμηρίωση της επένδυσης αναμένεται να αποκτήσουν καθοριστική σημασία. Επενδύσεις που συνδέονται με την εξοικονόμηση νερού, την ενεργειακή αποδοτικότητα, την ψηφιοποίηση και τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος μπορούν να αποκτήσουν σημαντικό πλεονέκτημα στη διαδικασία αξιολόγησης.
Οι ημερομηνίες-κλειδιά
Η ηλεκτρονική υποβολή των αιτήσεων ξεκινά στις 6 Οκτωβρίου 2026, ενώ η διαδικασία ολοκληρώνεται στις 20 Ιανουαρίου 2027 και ώρα 13:00.
Για την υλοποίηση των επενδύσεων προβλέπεται, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, δυνατότητα προκαταβολής έως 50% της δημόσιας ενίσχυσης, με την απαιτούμενη εγγύηση.
Η ολοκλήρωση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου και η υποβολή της τελικής αίτησης πληρωμής θα πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί έως τις 15 Ιουνίου 2029.
Πηγή: www.ypaithros.gr