Οι Συμβάσεις Αποφυγής Διπλής Φορολογίας (ΣΑΔΦ) αποτελούν το βασικό εργαλείο ρύθμισης των διασυνοριακών φορολογικών σχέσεων, παρέχοντας λύσεις σε ζητήματα φορολογικής κατοικίας, φορολόγησης εισοδημάτων, μόνιμης εγκατάστασης, μερισμάτων, τόκων, δικαιωμάτων, συντάξεων και πλήθους άλλων περιπτώσεων που ανακύπτουν στην πράξη. Παράλληλα, συμβάλλουν στην ασφάλεια δικαίου, στην ενίσχυση των διεθνών συναλλαγών και στην αποτροπή φαινομένων διπλής φορολόγησης ή φορολογικών συγκρούσεων μεταξύ κρατών.
Το βιβλίο «Συμβάσεις Αποφυγής Διπλής Φορολογίας Εισοδήματος (ΣΑΔΦ). Νομοθεσία, ερωτήματα και πρακτική εφαρμογή» της Ελένης Κοτζαμάνη και του Παναγιώτη Γρέδη επιχειρεί να προσεγγίσει τις ΣΑΔΦ με πρακτικό και ερμηνευτικό τρόπο, εστιάζοντας στα ζητήματα που απασχολούν καθημερινά φορολογούμενους, επιχειρήσεις, λογιστές, φοροτεχνικούς, δικηγόρους και στελέχη της φορολογικής διοίκησης. Μέσα από την ανάλυση των σχετικών διατάξεων και την παρουσίαση πραγματικών περιπτώσεων επιδιώκουμε το βιβλίο να αποτελέσει έναν πρακτικό και νομικό βοήθημα.
Τα ερωτήματα που ακολουθούν είναι χαρακτηριστικά παραδείγματα των σύνθετων ζητημάτων που καλούνται να αντιμετωπίσουν όσοι δραστηριοποιούνται ή αποκτούν εισόδημα σε διεθνές περιβάλλον και αναδεικνύουν τη σημασία της ορθής ερμηνείας και εφαρμογής των Συμβάσεων Αποφυγής Διπλής Φορολογίας:
«Είμαι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας και λαμβάνω μία σύνταξη από τη Γερμανία λόγω προηγούμενης απασχόλησής μου ως δημόσιος υπάλληλος και μία δεύτερη σύνταξη από την Πορτογαλία μέσω επαγγελματικού συνταξιοδοτικού προγράμματος. Ο σύζυγός μου λαμβάνει επίσης σύνταξη από τη Γερμανία ως ιδιωτικός υπάλληλος. Σε ποιο κράτος φορολογούνται οι συντάξεις αυτές;»
«Πρόκειται να μεταβώ για εργασία στο Κουβέιτ και πληροφορήθηκα ότι δεν θα επιβαρύνομαι με φόρο εισοδήματος λόγω μηδενικής φορολόγησης εκεί. Απαλλάσσομαι πράγματι από κάθε φορολογική υποχρέωση στην Ελλάδα;»
«Είμαι κάτοικος Σιγκαπούρης και λαμβάνω μερίσματα και τόκους από ελληνική εταιρεία. Ποιος είναι ο συντελεστής παρακράτησης φόρου που εφαρμόζεται;»
«Μετέφερα τη φορολογική μου κατοικία στην Ολλανδία. Χρειάζεται να ακολουθήσω κάποια διαδικασία και ενώπιον της ελληνικής φορολογικής διοίκησης ή αρκεί η εγγραφή μου στην Ολλανδία;»
«Κατοικώ μόνιμα στη Γαλλία αλλά διατηρώ ακίνητα στην Ελλάδα από τα οποία αποκτώ εισόδημα. Ποιο κράτος έχει δικαίωμα φορολόγησης;»
«Μία επιχείρηση που εδρεύει στη Δανία παρέχει υπηρεσίες στην Ελλάδα. Δημιουργείται μόνιμη εγκατάσταση και φορολογική υποχρέωση στη χώρα;»
«Έχω φορολογηθεί για το ίδιο εισόδημα στην Ελλάδα και στο Βέλγιο. Πώς μπορώ να ζητήσω την εξάλειψη της διπλής φορολογίας ή την επιστροφή του φόρου που καταβλήθηκε;»
«Ζω και εργάζομαι στο ΗΒ τα τελευταία 10 χρόνια και ενημερώθηκα πρόσφατα ότι από αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών προέκυψε ότι οφείλω φόρο στην Ελλάδα για το εισόδημά στο ΗΒ. Και τα δύο Κράτη με θεωρούν φορολογικό τους κάτοικο. Διαβάζοντας τη Σύμβαση δεν βρίσκω κάποιο άρθρο για Διαδικασία Αμοιβαίου Διακανονισμού. Είμαι αναγκασμένος να υποβληθώ σε υπέρογκα δικαστικά έξοδα;»
Τα ερωτήματα αυτά, καθώς και πλήθος άλλων που ανακύπτουν καθημερινά στις διεθνείς οικονομικές συναλλαγές, στη διασυνοριακή απασχόληση, στις επενδύσεις και στις συνταξιοδοτικές παροχές, συνδέονται άμεσα με την εφαρμογή των Συμβάσεων Αποφυγής Διπλής Φορολογίας (ΣΑΔΦ).
Όλα αυτά τα ερωτήματα πρέπει και μπορεί να απαντηθούν μέσω των Συμβάσεων που έχει υπογράψει η Ελλάδα με την αντίστοιχη χώρα. Οι ΣΑΔΦ αποτελούν τον βασικό μηχανισμό κατανομής των φορολογικών δικαιωμάτων μεταξύ κρατών και διασφαλίζουν ότι το ίδιο εισόδημα ή περιουσιακό στοιχείο δεν θα επιβαρυνθεί αδικαιολόγητα με φόρο περισσότερες από μία φορές. Παράλληλα, παρέχουν ασφάλεια δικαίου στους φορολογουμένους, διευκολύνουν τις επενδύσεις και ενισχύουν τις οικονομικές σχέσεις μεταξύ των κρατών.
Το βιβλίο επιχειρεί να αποτελέσει έναν ολοκληρωμένο πρακτικό οδηγό για την κατανόηση και εφαρμογή των Συμβάσεων Αποφυγής Διπλής Φορολογίας που έχει συνάψει η Ελλάδα. Συνδυάζοντας τη θεωρητική προσέγγιση με την πρακτική εφαρμογή, αναλύει την Πρότυπη Σύμβαση του ΟΟΣΑ, τη σχετική νομολογία, τις εγκυκλίους της φορολογικής διοίκησης και τις ιδιαιτερότητες των ελληνικών ΣΑΔΦ.
Ιδιαίτερη έμφαση στο βιβλίο δίνεται:
- •στη φορολογική κατοικία,
- •στη μόνιμη εγκατάσταση και τη φορολόγηση επιχειρηματικών κερδών,
- •στη φορολογηση μερισμάτων, τόκων και δικαιωμάτων,
- •στη φορολογική μεταχείριση συντάξεων και λοιπών διασυνοριακών εισοδημάτων,
- •στις μεθόδους αποφυγής της διπλής φορολογίας,
- •στη Διαδικασία Αμοιβαίου Διακανονισμού (Mutual Agreement Procedure – MAP),
- •στην επίδραση της πολυμερούς Σύμβασης του ΟΟΣΑ (MLI) στις υφιστάμενες ΣΑΔΦ καθώς και
- •στις πρακτικές διαδικασίες εφαρμογής των Συμβάσεων στην Ελλάδα.
Παράλληλα, περιλαμβάνονται στο βιβλίο τα κείμενα των ισχυουσών Συμβάσεων Αποφυγής Διπλής Φορολογίας που έχει συνάψει η Ελλάδα, καθώς και πίνακες και πρακτικά εργαλεία που διευκολύνουν την καθημερινή εφαρμογή τους.
Η έκδοση απευθύνεται σε εργαζομένους με διεθνή κινητικότητα, συνταξιούχους, επιχειρηματίες, επενδυτές, λογιστές, φοροτεχνικούς, νομικούς συμβούλους, στελέχη φορολογικών διοικήσεων ακαδημαϊκούς, επαγγελματικούς και ομογενειακούς φορείς καθώς και σε κάθε πρόσωπο που καλείται να αντιμετωπίσει ζητήματα διεθνούς φορολογίας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η έκδοση για τους Έλληνες που διαμένουν μόνιμα ή προσωρινά στο εξωτερικό, καθώς εξετάζονται αναλυτικά ζητήματα που απασχολούν συχνά την ελληνική ομογένεια, όπως η μεταβολή και η απόδειξη της φορολογικής κατοικίας, η φορολογική μεταχείριση των συντάξεων που καταβάλλονται από την Ελλάδα ή από αλλοδαπά ασφαλιστικά ταμεία, η φορολόγηση εισοδημάτων από ακίνητα που βρίσκονται στην Ελλάδα, η φορολόγηση μερισμάτων, τόκων και λοιπών επενδυτικών εισοδημάτων, καθώς και οι διαδικασίες εφαρμογής των Συμβάσεων Αποφυγής Διπλής Φορολογίας για τη χορήγηση απαλλαγών ή επιστροφών φόρου.
Εν κατακλείδι, η έκδοση φιλοδοξεί να καλύψει ένα σημαντικό κενό στην ελληνική βιβλιογραφία, παρέχοντας ένα σύγχρονο και πρακτικό εγχειρίδιο για το διεθνές φορολογικό δίκαιο και τις φορολογικές σχέσεις της Ελλάδας με τον υπόλοιπο κόσμο.
Διάθεση εκδόσεις Forin Σταματόπουλος: https://www.forin.gr/eshop/product/74/sumbaseis-apofughs-diplhs-forologias-sadf
ΕΛΕΝΗ ΚΟΤΖΑΜΑΝΗ
Πτυχιούχος Νομικής Σχολής Αθηνών,
Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης
Αστικού Δικαίου ΝΣΑ
Στέλεχος ΑΑΔΕ- Δ/νση Διεθνών Φορολογικών Σχέσεων
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΓΡΕΔΗΣ
Πτυχιούχος Παντείου,
Μεταπτυχιακά Διεθνείς Σχέσεις και Δημόσια Διοίκηση (Γερμανία), Ευρωπαϊκές Σπουδές (ΕΚΠΑ) και Εξωτερικές Σχέσεις της ΕΕ (Βρυξέλλες)
τ. Στέλεχος Υπουργείου Οικονομικών & ΑΑΔΕ
Δνση Διεθνών Φορολογικών Σχέσεων
Πηγή: www.protothema.gr