ΚΙΕΒΟ. Ήταν 24 Φεβρουαρίου 2022 όταν η Ρωσία εισέβαλε στη γειτονική Ουκρανία. Φθάνοντας στο σήμερα, μόλις λίγες ημέρες μετά την συμπλήρωση τεσσάρων χρόνων από τη μοιραία εκείνη ημέρα, ο «Εθνικός Κήρυκα» συνομίλησε με τον ομογενή Αλέξανδρο Χαρά (Alexander Khara), διευθυντή του Κέντρου Στρατηγικών Άμυνας και εκπρόσωπο της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων στο Συμβούλιο Δημόσιων Ενώσεων Εθνοτικών Μειονοτήτων (Κοινοτήτων) της Ουκρανίας.
«Η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία το 2014, προσάρτησε παράνομα την Κριμαία και υποκίνησε έναν πόλεμο δι’ αντιπροσώπων στο Ντονμπάς. Αφού απέτυχε να υποτάξει την Ουκρανία με πολιτικά μέσα, το Κρεμλίνο εξαπέλυσε πλήρους κλίμακας εισβολή το 2022. Οι στόχοι του ήταν σαφείς: να αποκεφαλίσει το ουκρανικό κράτος, να καταλάβει ολόκληρη τη χώρα, να καταστρέψει τις Ουκρανικές Ένοπλες Δυνάμεις και να κάμψει τη βούληση του πληθυσμού για αντίσταση», σημείωσε ο κ. Χαρά στην αρχή της κουβέντας μας συμπληρώνοντας πως «όλοι αυτοί οι στόχοι απέτυχαν».
Το αποτέλεσμα είναι ένας πόλεμος φθοράς υψηλής έντασης, όπως τόνισε ο κ. Χαρά, στο πλαίσιο του οποίου «η Ουκρανία υποστηρίζεται από περισσότερα από 50 δημοκρατικά κράτη. Η Ρωσία, αντιθέτως, στηρίζεται από την Κίνα και λαμβάνει στρατιωτική βοήθεια από το Ιράν και τη Βόρεια Κορέα.»
Ερωτηθείς σχετικά με το αν η επίτευξη οριστική λύσης στο Ουκρανικό εντός του 2026 συνιστά ένα ρεαλιστικό σενάριο ο ομογενής διευθυντής του Κέντρου Στρατηγικών Άμυνας εξέφρασε την πεποίθηση πως «δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να επιτευχθεί μια πραγματικά διαρκής ειρήνη στην Ουκρανία». «Η Ρωσία διαθέτει τόσο τους πόρους όσο και τη βούληση να διαλύσει το ουκρανικό κράτος και να προχωρήσει πέρα από αυτό. Ο Βλαντιμίρ Πούτιν είναι αποφασισμένος να αποφύγει την ευθύνη για εγκλήματα πολέμου, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και πράξεις γενοκτονίας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που διαπράχθηκαν στο Μαριούπολη, στην Μπούτσα και σε δεκάδες άλλες πόλεις και χωριά».
Οι κρίσιμες αποφάσεις της ουκρανικής ηγεσίας
Ο ομογενής Αλέξανδρος Χαρά (Alexander Khara). Φωτογραφία: Παραχώρηση του Αλέξανδρου Χαρά
«Η απόφαση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι να παραμείνει στο Κίεβο και να ηγηθεί της άμυνας της χώρας αποτέλεσε μία από τις καθοριστικές στιγμές του πολέμου. Επιλέγοντας να μείνει, αντί να εκκενώσει, κατέδειξε ότι η συνταγματική τάξη της Ουκρανίας παρέμενε ακέραιη. Η παρουσία ενός δημοκρατικά εκλεγμένου αρχηγού κράτους υπήρξε κρίσιμη προϋπόθεση ώστε οι δυτικοί εταίροι να παράσχουν ουσιαστική — αν και τελικά ανεπαρκή — στρατιωτική και οικονομική βοήθεια εντός σαφούς νομικού και πολιτικού πλαισίου», υπογράμμισε ο κ. Χαρά σε σχετική ερώτηση για το ποιες αποφάσεις της ουκρανικής ηγεσίας αυτά τα τέσσερα χρόνια θεώρησε κρίσιμες για την επιβίωση της χώρας.
Την ίδια ώρα, ως πρόσθεσε ο ίδιος, «αν και οι πλήρεις λεπτομέρειες των πολιτικών αποφάσεων που διαμόρφωσαν την αντεπίθεση του 2023 δεν είναι ακόμη δημόσια γνωστές, το αποτέλεσμά της υπήρξε βαθιά απογοητευτικό για την Ουκρανία. Διεξήχθη υπό τους περιορισμούς μιας στρατηγικής υπό αμερικανική ηγεσία, που στόχευε στην αποφυγή κλιμάκωσης με τη Ρωσία, και παρεμποδίστηκε από περιορισμένη και καθυστερημένη στρατιωτική υποστήριξη. Εκ των υστέρων, η κλίμακα και ο χρονισμός της βοήθειας ήταν ανεπαρκείς για τους τεθέντες στόχους και θα έπρεπε ενδεχομένως να είχαν οδηγήσει σε διαφορετικό επιχειρησιακό σχεδιασμό».
«Στόχος του Πούτιν ήταν — και παραμένει — η υποταγή της Ουκρανίας»
«Πολλοί υπέθεσαν ότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν θα ικανοποιούνταν με την κατάληψη της Κριμαίας. Δεν συνέβη αυτό. Στόχος του ήταν — και παραμένει — η υποταγή της Ουκρανίας και η αποκατάσταση της Ρωσίας ως ηγεμονικής δύναμης στην Ευρώπη», επεσήμανε στον «Ε.Κ.» ο κ. Χαρά.
Συζητώντας το πώς έχουν τροποποιηθεί η φύση και τα μέσα του πολέμου από την 24η Φεβρουαρίου 2022 μέχρι σήμερα, τέσσερα χρόνια μετά, ο ίδιος εξήγησε ότι «ο χαρακτήρας του πολέμου έχει εξελιχθεί σημαντικά».
«H Ουκρανία εργάζεται συστηματικά για να αντισταθμίσει τα αριθμητικά πλεονεκτήματα της Ρωσίας στο πεδίο της μάχης. Έχει επιφέρει μια λειτουργική ήττα στον ρωσικό στόλο της Μαύρης Θάλασσας, ωθώντας τον μακριά από την Κριμαία και υπονομεύοντας την κυριαρχία της Μόσχας στον θαλάσσιο τομέα. Οι ουκρανικές δυνάμεις έχουν πραγματοποιήσει πρωτοφανείς επιχειρήσεις σε ρωσικό έδαφος, συμπεριλαμβανομένων των λεγόμενων πληγμάτων «Spiderweb», καθώς και διασυνοριακών επιχειρήσεων στην περιοχή του Κουρσκ. Τους τελευταίους μήνες, οι ρωσικές απώλειες φέρεται να έχουν ξεπεράσει τον αριθμό των νεοκινητοποιημένων και αναπτυγμένων στρατευμάτων.»
Στο πλαίσιο αυτό, όπως σημείωσε ο κ. Χαρά, οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν αποδείξει την ικανότητά τους να χειρίζονται και να εκσυγχρονίζουν παλαιά συστήματα σοβιετικού σχεδιασμού, καθώς και να κατακτούν με ταχείς ρυθμούς την χρήση προηγμένων δυτικών όπλων. «Ελλείψει επαρκούς συμβατικής αεροπορικής ισχύος και δυνατοτήτων πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς, η Ουκρανία έχει αντισταθμίσει αυτό το μειονέκτημα με την ανάπτυξη και την ευρεία χρήση μη επανδρωμένων συστημάτων», είπε για να προσθέσει εν συνεχεία πως «παρά τη συνεχή πίεση, η αμυντική βιομηχανία της Ουκρανίας έχει επεκτείνει σημαντικά την παραγωγή όπλων και πυρομαχικών. Παραμένει σημαντική ανεκμετάλλευτη δυναμική».
Κεφάλαιο: Δυτική βοήθεια
«Η υποστήριξη της Δύσης παραμένει ζωτικής σημασίας για την ικανότητα της Ουκρανίας να αμυνθεί» τόνισε ο κ. Χαρά. Αφού εξέφρασε την σχετική ευγνωμοσύνη του ουκρανικού λαού προς δυτικές κυβερνήσεις και συμπάσχοντες πολίτες, ο ίδιος ανέφερε: «Εκτιμούμε επίσης βαθιά την απόφαση των Ευρωπαίων εταίρων μας να αντισταθμίσουν την αναστολή της αμερικανικής βοήθειας υπό την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ. Ένας από τους λόγους για αυτή την αλλαγή είναι η αυξανόμενη αναγνώριση σε όλη την Ευρώπη ότι αυτός ο πόλεμος δεν αφορά απλώς το ουκρανικό έδαφος — ούτε καν μόνο την Ουκρανία. Αφορά τη μακροπρόθεσμη ειρήνη και ασφάλεια της ηπείρου. Η Ρωσία θεωρεί τόσο το ΝΑΤΟ όσο και την Ευρωπαϊκή Ένωση εμπόδια στην φιλοδοξία της να αποκαταστήσει την ηγεμονία της στην Ευρώπη.»
Την ίδια ώρα, με φόντο την τρέχουσα επικαιρότητα και τις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις με τη διαμεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών, ο κ. Χαρά υποστήριξε πως δεν θα χαρακτήριζε την τρέχουσα διαδικασία ως πραγματικές ειρηνευτικές συνομιλίες. «Το Κρεμλίνο πιστεύει ότι ο χρόνος είναι με το μέρος του και δεν έχει δείξει καμία προθυμία να εγκαταλείψει τους μαξιμαλιστικούς στόχους του.»
Ο κ. Χαρά, αφού έκανε ειδική μνεία στην αμερικανική κοινή γνώμη η οποία φαίνεται να παραμένει σε γενικές γραμμές υποστηρικτική προς την Ουκρανία, εξήγησε ότι «παρά ταύτα, η σημερινή κυβέρνηση δεν φαίνεται να θεωρεί τη ρωσική επιθετικότητα κατά της Ουκρανίας ως ζήτημα κεντρικής σημασίας για τα εθνικά συμφέροντα των ΗΠΑ. Από την επιστροφή του προέδρου Τραμπ στην εξουσία, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν στηρίξει ούτε ένα φιλοουκρανικό ψήφισμα στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, συμπεριλαμβανομένου του ψηφίσματος για τη ‘Στήριξη μιας διαρκούς ειρήνης στην Ουκρανία’ που υιοθετήθηκε στην τέταρτη επέτειο της πλήρους κλίμακας ρωσικής εισβολής, μόλις πριν από λίγες ημέρες. Ούτε έχει εγκρίνει η κυβέρνηση το διακομματικό νομοσχέδιο κυρώσεων που είχε κατατεθεί πριν από έναν χρόνο».
«Ο πρόεδρος Τραμπ έχει καταστήσει σαφές ότι επιθυμεί τον τερματισμό του πολέμου. Ωστόσο, με την παρούσα πορεία, αυτό εκτιμάται ότι θα μπορούσε να επιτευχθεί εις βάρος της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας — και, κατ’ επέκταση, της μακροπρόθεσμης ειρήνης και ασφάλειας της Ευρώπης. Ως εκ τούτου, οι διπλωματικές προσπάθειες της Ουκρανίας επικεντρώνονται στη διατήρηση της αμερικανικής εμπλοκής, επιδιώκοντας να διασφαλίσουν ότι η Ουάσιγκτον θα παραμείνει τουλάχιστον ουδέτερη αντί να μετακινηθεί προς τη θέση της Μόσχας», δήλωσε ο ομογενής Διευθυντής του Κέντρου Στρατηγικών Άμυνας.
Οικονομία και κοινωνία μετά από τέσσερα χρόνια πολέμου
«Τέσσερα χρόνια μετά την πλήρη εισβολή της Ρωσίας, η κρίση εκτοπισμένων της Ουκρανίας παραμένει μια από τις μεγαλύτερες στον Κόσμο. Περίπου 6,9 εκατομμύρια Ουκρανοί ζουν ως πρόσφυγες στο εξωτερικό, ενώ άλλα 3,7 εκατομμύρια είναι εσωτερικά εκτοπισμένοι», σημείωσε, μιλώντας στον «Ε.Κ.», ο κ. Χαρά, καθώς η συζήτηση στράφηκε στην ανθεκτικότητα της ουκρανικής Οικονομίας και κοινωνίας μετά από τέσσερα χρόνια πολέμου.
«Η ζημιά στις κρίσιμες υποδομές είναι σοβαρή. Και οι 15 θερμοηλεκτρικοί σταθμοί έχουν υποστεί ζημιά ή έχουν καταστραφεί, και η συμβολή τους στο εθνικό ενεργειακό μείγμα έχει μειωθεί από 23,5% πριν τον πόλεμο σε περίπου 5% σήμερα. Αν και η Οικονομία έχει δείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, παραμένει περίπου 21% μικρότερη σε πραγματικούς όρους από ό,τι το 2021. Η αύξηση του ΑΕΠ επιβραδύνθηκε σε περίπου 1,8-2,0% το 2025, με τις προβλέψεις για το 2026 να κυμαίνονται μεταξύ 1,8 και 2,5%» ανέφερε.
Για την ουκρανική κοινωνία, ο κ. Χαρά, είπε ότι «έχει προσαρμοστεί — και συνεχίζει να προσαρμόζεται — στις συνθήκες του πολέμου». «Όποιος περπατά στους δρόμους του Κιέβου και άλλων πόλεων θα ακούσει το συνεχές βουητό των γεννητριών ντίζελ που τροφοδοτούν μικρά καταστήματα, εμπορικά κέντρα και κτίρια γραφείων — μια έντονη υπενθύμιση τόσο της πίεσης που ασκείται στο ενεργειακό σύστημα όσο και της αποφασιστικότητας της χώρας να αντέξει», περιέγραψε.
Τέσσερα χρόνια πολέμου και ελληνική Ομογένεια της Ουκρανίας
«Ιστορικά, η Ουκρανία έχει φιλοξενήσει διάφορες ελληνικές κοινότητες, όπως τους Έλληνες της Αζοφικής, τους Έλληνες του Νιζίν και της Οδησσού, καθώς και Πόντιους και Θρακιώτες Έλληνες», σημείωσε ο κ. Χαρά αναφερόμενος στην ελληνική παρουσία στη χώρα, συμπληρώνοντας ότι «η πλειονότητα των Ελλήνων της Ουκρανίας κατάγεται από την περιοχή του Αζοφ. Εκτοπίστηκαν εκεί από την Κριμαία από τη Ρωσική Αυτοκρατορία το 1778. Το 2022, πολλά μέλη αυτής της κοινότητας βρέθηκαν στο επίκεντρο της καταστροφής της Μαριούπολης. Ο ακριβής αριθμός των Ελλήνων που σκοτώθηκαν από τις ρωσικές δυνάμεις είναι άγνωστος. Εκτιμάται ότι έως και 100.000 Ουκρανοί πολίτες ενδέχεται να έχουν θαφτεί σε μαζικούς τάφους στην πόλη. Πριν καταστραφεί σχεδόν ολοσχερώς, η Μαριούπολη ήταν η αναγνωρισμένη πρωτεύουσα της ελληνικής κοινότητας της Ουκρανίας».
«Ιδιαίτερη αναγνώριση αξίζει στον Μανώλη Ανδρουλάκη, Γενικό Πρόξενο της Ελλάδας στη Μαριούπολη κατά τη διάρκεια της πολιορκίας. Επανειλημμένα ρίσκαρε τη ζωή του για να εκκενώσει Έλληνες της Ουκρανίας και άλλους πολίτες από την πόλη, η οποία υπέστη αμείλικτους βομβαρδισμούς.
Σήμερα, περίπου το 80 % των ελληνικών χωριών που βρίσκονται μεταξύ Ντονέτσκ και Μαριούπολης παραμένουν υπό ρωσική κατοχή. Για την ελληνική κοινότητα της Ουκρανίας, αυτό ισοδυναμεί με καταστροφή», είπε.
«Σε απάντηση, η Ομοσπονδία Ελληνικών Κοινοτήτων της Ουκρανίας έχει εργαστεί για την ενοποίηση όλων των Ελλήνων και την υποστήριξη όσων εγκατέλειψαν τα κατεχόμενα εδάφη, είτε επανεγκαταστάθηκαν σε περιοχές που ελέγχονται από την κυβέρνηση είτε μετακόμισαν στο εξωτερικό. Αποστολή της είναι η διατήρηση της μοναδικής ταυτότητας, γλώσσας, κουλτούρας και κληρονομιάς της κοινότητας», εξήγησε ο ομογενής άνδρας ο οποίος μάλιστα εκπροσωπεί την Ομοσπονδία στο Συμβούλιο Δημόσιων Ενώσεων Εθνοτικών Μειονοτήτων (Κοινοτήτων) της Ουκρανίας.
«Οι Έλληνες της Ουκρανίας αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του πολιτικού έθνους της χώρας. Από την αρχή της ρωσικής επιθετικότητας το 2014, και ξανά μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή το 2022, έχουν υπερασπιστεί την Ουκρανία — τη μητέρα πατρίδα τους — και την περιοχή του Ντονέτσκ, την οποία πολλοί θεωρούν ως τη «μικρή πατρίδα» τους. Πολλοί έχουν πέσει υπερασπιζόμενοι τη Μαριούπολη και το Μπαχμούτ. Επιπλέον, δεκάδες Έλληνες υπήκοοι εντάχθηκαν στη Διεθνή Λεγεώνα της Ουκρανίας και πολεμούν στο πλευρό των ουκρανικών δυνάμεων.»
Πηγή: www.ekirikas.com