Ξεκινάμε μια προσπάθεια αξιολόγησης των διαιτησιών (και όχι των διαιτητών) στην GBL. Η κριτική μας αφορά αποκλειστικά τη διαιτητική απόδοση σε έναν συγκεκριμένο αγώνα. Δεν αφορά ποτέ τον διαιτητή ως προσωπικότητα, ως επαγγελματία ή ως άνθρωπο. Μία κακή εμφάνιση δεν κάνει κάποιον κακό διαιτητή, όπως μία εξαιρετική εμφάνιση δεν σημαίνει ότι δεν θα κάνει λάθη στο επόμενο παιχνίδι.
Οι βαθμολογίες και αξιολογήσεις αποτελούν προσωπικές κρίσεις πάνω στην απόδοση των διαιτητών στον συγκεκριμένο αγώνα. Δεν αποτελούν απόλυτη αλήθεια και φυσικά μπορούν να αμφισβητηθούν. Ένας άλλος παρατηρητής, ακόμη και εξετάζοντας ακριβώς τις ίδιες φάσεις, μπορεί να καταλήξει σε διαφορετική εκτίμηση ή βαθμολογία. Η διαφορετική άποψη είναι απολύτως θεμιτή και σεβαστή. Η αξιολόγηση της διαιτησίας περιλαμβάνει αντικειμενικά στοιχεία, αλλά περιλαμβάνει -αναπόφευκτα- και ανθρώπινη κρίση.
Η δική μας επιδίωξη θα είναι σε κάθε αγωνιστική να αξιολογούμε με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη αντικειμενικότητα, συνέπεια και δικαιοσύνη, εφαρμόζοντας τα ίδια κριτήρια σε όλους και αποφεύγοντας να αδικήσουμε οποιονδήποτε διαιτητή.
Πώς προκύπτουν οι βαθμολογίες των διαιτητών
Η βαθμολογία ενός διαιτητή δεν προκύπτει από μία μόνο σωστή ή λανθασμένη απόφαση. Είναι το αποτέλεσμα της συνολικής εικόνας του στον αγώνα και βασίζεται σε συγκεκριμένα κριτήρια.
Αρχικά αξιολογούνται η εμφάνιση και η φυσική κατάσταση. Ο διαιτητής πρέπει να ακολουθεί τον ρυθμό του παιχνιδιού, να βρίσκεται κοντά στις φάσεις και να διατηρεί την ίδια ένταση και συγκέντρωση από το πρώτο μέχρι το τελευταίο λεπτό.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η μηχανική. Αξιολογούνται οι θέσεις, οι μετακινήσεις, οι περιοχές ευθύνης και η συνεργασία της τριάδας. Ο διαιτητής πρέπει να παίρνει σωστές αποφάσεις στις φάσεις που ανήκουν στην περιοχή του, αλλά ταυτόχρονα να μπορεί να βοηθήσει και εκτός αυτής, όταν ο συνάδελφός του δεν έχει εικόνα ή χάνει μία φάση. Η βοήθεια εκτός περιοχής ευθύνης είναι θετικό στοιχείο όταν είναι απαραίτητη και σωστά χρονισμένη· γίνεται πρόβλημα όταν είναι αδικαιολόγητη ή δημιουργεί σύγχυση.
Τα κριτήρια των αποφάσεων
Ένα από τα σημαντικότερα πεδία είναι τα κριτήρια των αποφάσεων. Εξετάζεται αν ο διαιτητής εφαρμόζει το ίδιο μέτρο στις δύο ομάδες στις επαφές, στα φάουλ και στις παραβάσεις. Δεν έχει σημασία μόνο αν μία συγκεκριμένη απόφαση ήταν σωστή. Σημασία έχει αν παρόμοιες φάσεις αντιμετωπίστηκαν με τον ίδιο τρόπο.
Το ίδιο ισχύει και για την τριάδα συνολικά. Είναι πιθανό ένας διαιτητής να έχει σταθερό προσωπικό κριτήριο, αλλά η τριάδα ως σύνολο να μην εφαρμόζει ενιαία γραμμή. Σε αυτή την περίπτωση η συνολική διαιτησία χάνει βαθμούς, ακόμη κι αν κάποιο μέλος της έχει ατομικά καλή παρουσία.
Ο πειθαρχικός έλεγχος του αγώνα
Εξίσου καθοριστικός είναι ο πειθαρχικός έλεγχος του αγώνα. Αξιολογείται αν οι διαιτητές διατηρούν τον έλεγχο σε περιπτώσεις έντασης, διαμαρτυριών, φωνών ή προβλημάτων στους πάγκους και, κυρίως, με ποιον τρόπο αντιδρούν. Άλλο η ψύχραιμη και έγκαιρη παρέμβαση και άλλο η υπερβολική ή καθυστερημένη αντίδραση.
Στην αξιολόγηση περιλαμβάνεται επίσης η επικοινωνία με παίκτες, προπονητές και γραμματεία. Ένας καλός διαιτητής δεν χρειάζεται να επιβάλλεται με ένταση. Πρέπει να επικοινωνεί καθαρά, να εξηγεί όταν χρειάζεται και να διατηρεί επαγγελματική στάση χωρίς να χάνει τον έλεγχο.
Αξιολογείται και η σταθερότητα της απόδοσης στη διάρκεια του αγώνα. Εξετάζεται αν η απόδοση αλλάζει από δεκάλεπτο σε δεκάλεπτο ή από ημίχρονο σε ημίχρονο. Ένας διαιτητής που ξεκινά πολύ καλά αλλά χάνει τη συγκέντρωσή του στο τέλος δεν αξιολογείται το ίδιο με έναν διαιτητή που έχει μικρές αστοχίες νωρίτερα, αλλά διαχειρίζεται άψογα τις κρίσιμες τελευταίες κατοχές.
Τα τελευταία δύο λεπτά, ιδιαίτερα σε κλειστό παιχνίδι, έχουν αυξημένη βαρύτητα. Ένα σημαντικό λάθος στο τελευταίο λεπτό ή ακόμη περισσότερο στο τελευταίο δευτερόλεπτο δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται όπως ένα λάθος στην αρχή του αγώνα, όταν το αποτέλεσμα δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί. Αντίθετα, ένας διαιτητής που μπορεί να έχει κάνει κάποιες μικρές αστοχίες στη διάρκεια του παιχνιδιού, αλλά στα κρίσιμα τελευταία λεπτά είναι απόλυτα σωστός, αξιολογείται διαφορετικά.
Η δυσκολία κάθε αναμέτρησης και το IRS
Σημαντικό ρόλο παίζει και η δυσκολία του αγώνα. Δεν βαθμολογείται με τον ίδιο τρόπο μία καλή εμφάνιση σε εύκολο παιχνίδι και μία αντίστοιχη εμφάνιση σε αγώνα με υψηλή ένταση, πίεση, κρίσιμες φάσεις και απαιτητικές καταστάσεις. Όσο μεγαλύτερος είναι ο βαθμός δυσκολίας, τόσο μεγαλύτερη αξία αποκτά μία πολύ καλή διαιτητική παρουσία.
Στην αξιολόγηση εντάσσεται πλέον και η χρήση του IRS, του συστήματος άμεσης επανάληψης. Δεν εξετάζεται μόνο αν η τελική απόφαση μετά την επανάληψη ήταν σωστή. Αξιολογείται και αν η προσφυγή στο σύστημα ήταν πραγματικά αναγκαία. Ένας έμπειρος και καλά τοποθετημένος διαιτητής δεν πρέπει να χρειάζεται την τεχνολογία για φάσεις που όφειλε να έχει κρίνει σωστά από την αρχή. Αντίθετα, όταν το IRS χρησιμοποιείται στις περιπτώσεις για τις οποίες πραγματικά προβλέπεται και οδηγεί στη σωστή τελική απόφαση, λειτουργεί θετικά στην αξιολόγηση.
Φυσικά, ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν η σωστή εφαρμογή των κανονισμών, η αναγνώριση των φάουλ και των παραβάσεων και η αποφυγή κανονιστικών λαθών. Μία λανθασμένη κρίση σε μία δύσκολη φάση είναι διαφορετικό πράγμα από μία λανθασμένη εφαρμογή κανονισμού, η οποία θεωρείται πολύ σοβαρότερο ζήτημα.
Η λογική της βαθμολογίας
Η βαθμολογία δεν λειτουργεί μηχανιστικά. Δεν προσθέτουμε απλώς σωστά και λάθος σφυρίγματα. Συνεκτιμώνται η ποιότητα των αποφάσεων, η σταθερότητα των κριτηρίων, η μηχανική και η συνεργασία, ο έλεγχος του αγώνα, η επικοινωνία, η απόδοση στα κρίσιμα σημεία, η σωστή χρήση του IRS, η εφαρμογή των κανονισμών και ο βαθμός δυσκολίας του αγώνα.
Θεωρητικά, βαθμολογία κάτω από το 5 υποδηλώνει πολύ σοβαρή αποτυχία και μπορεί να σημαίνει ότι η εμφάνιση του διαιτητή είναι παραπέμψιμη για περαιτέρω αξιολόγηση. Από εκεί και πάνω, η κλίμακα αποτυπώνει σταδιακά μία απόδοση από μέτρια και αποδεκτή, σε καλή, πολύ καλή και τελικά άριστη.
Η βαθμολογία κάθε διαιτητή είναι ατομική, γιατί κάθε μέλος της τριάδας έχει διαφορετικές ευθύνες και διαφορετική απόδοση. Παράλληλα αξιολογείται και η τριάδα ως σύνολο, επειδή η διαιτησία ενός αγώνα αποτελεί ομαδική λειτουργία. Ένας διαιτητής μπορεί να είναι εξαιρετικός ατομικά σε μία τριάδα που συνολικά δεν συνεργάζεται καλά. Και το αντίστροφο: μία τριάδα μπορεί να έχει πολύ καλή συνολική εικόνα, ακόμη κι αν ένα από τα μέλη της υστερεί σε επιμέρους στοιχεία.
Η πρεμιέρα της GBL και το σύστημα αξιολόγησης
Πάμε στην αξιολόγηση των διαιτητών της 1ης αγωνιστικής, σημειώνοντας ότι βαθμολογούμε ανάλογα και με τη δυσκολία της αναμέτρησης. Δίπλα στις ομάδες βλέπετε σε παρένθεση τον υψηλότερο βαθμό που μπορούν να πάρουν, αφού δεν μπορεί να έχουν όλα τα παιχνίδια τον ίδιο συντελεστή δυσκολίας για τη διαιτητική τριάδα. Οπότε, σύμφωνα με τον συντελεστή δυσκολίας, που κυμαίνεται από 8 έως 10, από το θεωρητικά πιο εύκολο στο πιο δύσκολο ματς, προκύπτει και η ανώτερη βαθμολογία που μπορεί να συγκεντρώσει ένας διαιτητής.
ΜΥΚΟΝΟΣ – ΠΑΟΚ
Είχαν συνολικά καλή παρουσία και πολύ καλή φυσική κατάσταση σε ένα δυνατό παιχνίδι με πολλές επαφές. Θετικά ήταν αρκετά σφυρίγματα στις διεκδικήσεις των ριμπάουντ, κυρίως από τον Κάρδαρη. Αντίθετα, πολλά παράνομα σκριν έμειναν ατιμώρητα, ενώ υπήρξαν και αρκετά περιττά διπλά σφυρίγματα.
Ο ΠΑΟΚ είχε γενικά καλή διαιτητική αντιμετώπιση, καλύτερη από αρκετά αντίστοιχα παιχνίδια της περασμένης σεζόν, χωρίς όμως να προκύπτει ότι η διαιτησία καθόρισε το αποτέλεσμα. Η Μύκονος δεν πήρε την αντιμετώπιση που ίσως περίμενε στην έδρα της. Η αναφορά Ζιάγκου σε «αναβάθμιση του ΠΑΟΚ σε όλα τα επίπεδα» αφήνει πάντως χώρο για ερμηνείες. Ο αγώνας έγινε χωρίς σύστημα IRS γιατί, λόγω των ανέμων, δεν προσγειώθηκε στο νησί το συνεργείο.
ΚΟΛΟΣΣΟΣ – ΔΟΞΑ ΛΕΥΚΑΔΑΣ
Είχαν ικανοποιητική και αποδεκτή παρουσία σε έναν εύκολο αγώνα. Ο Πουρσανίδης είχε τον ουσιαστικό έλεγχο του παιχνιδιού και έδωσε σταθερότητα στην τριάδα, με τον Καρπάνο να βοηθά σημαντικά στη διαχείριση. Ο Ζιώγας, αντίθετα, είχε περιορισμένη συμμετοχή και δεν έδειξε την ίδια ετοιμότητα με τους άλλους δύο. Δεν υπέπεσε σε σοβαρό λάθος, αλλά η παρουσία του ήταν μάλλον παθητική για τις απαιτήσεις της κατηγορίας.
Η συνολική διαιτησία πέρασε χωρίς προβλήματα, κυρίως χάρη στους δύο πρώτους. Το ερώτημα είναι αν η ίδια ισορροπία θα επαρκούσε σε παιχνίδι μεγαλύτερης πίεσης και δυσκολίας.
ΑΕΚ – ΜΑΡΟΥΣΙ
Είχαν συνολικά καλή παρουσία σε έναν εύκολο αγώνα, με μεγάλη διαφορά στο σκορ, ήρεμους πάγκους και χωρίς ιδιαίτερη πίεση από την εξέδρα. Η τριάδα διατήρησε σταθερά κριτήρια και καλή συνεργασία, αν και υπήρξαν ορισμένα περιττά διπλά σφυρίγματα και λάθη εκατέρωθεν. Αρνητικά ξεχώρισε το λανθασμένο φάουλ του Τζιοπάνου στο 9:06 της δεύτερης περιόδου, που είχε ως συνέχεια τεχνική ποινή στον Σάκοτα. Στο τέταρτο δεκάλεπτο υπήρξε εμφανής χαλάρωση. Η φυσική κατάσταση των δύο πρώτων ήταν καλή, ενώ ο Ζακεστίδης παρουσίασε χαμηλότερη κινητικότητα.
ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ – ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ
Είχαν καλή συνολική παρουσία, αλλά αδίκησαν την εικόνα τους σε ορισμένες κρίσιμες φάσεις. Η φυσική κατάσταση ήταν καλή και η διαχείριση ενός απαιτητικού αγώνα σε γενικές γραμμές σωστή. Ωστόσο, υπήρξαν ασυνέπειες στο κριτήριο των επαφών, κυρίως σε φάσεις που αφορούσαν το Περιστέρι.
Η μεγάλη διαφορά στις βολές, 48-21, δεν αποδεικνύει από μόνη της κακή διαιτησία. Υπήρχαν όμως τρεις ή τέσσερις φάσεις στις οποίες το Περιστέρι μπορούσε να είχε οδηγηθεί στη γραμμή. Αν αυτές είχαν καταλογιστεί, ο θόρυβος γύρω από τη διαφορά στις βολές θα ήταν σαφώς μικρότερος. Ως γενικότερο σχόλιο, θα ήθελα να δω έναν αγώνα ανάλογου επιπέδου, που τα φάουλ να μην καταλογίζονταν στην πλευρά της ομάδας της Πάτρας…
ΚΑΡΔΙΤΣΑ – ΑΡΗΣ
Είχαν πολύ καλή συνολική παρουσία. Η τριάδα διατήρησε σταθερό κριτήριο σε όλη τη διάρκεια του αγώνα και έκανε ελάχιστα λάθη, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό σε ένα κλειστό παιχνίδι. Διαχειρίστηκαν σωστά τις άμυνες στα όρια του φάουλ, τόσο στους χειριστές όσο και στα σουτ και στο χαμηλό ποστ.
Η μηχανική τους ήταν σωστή, η οπτική συνεργασία πολύ καλή και η επικοινωνία με παίκτες, προπονητές και γραμματεία εξαιρετική. Όποτε χρησιμοποιήθηκε το σύστημα άμεσης επανάληψης, οι τελικές αποφάσεις ήταν σωστές. Το σημαντικότερο είναι ότι η συνέπεια διατηρήθηκε μέχρι το τελευταίο δευτερόλεπτο. Μία διαιτησία που δεν έγινε θέμα και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο θετικό. Ο Θεωνάς φάνηκε κουρασμένος και δεν είχε μεγάλη συμμετοχή.
ΠΑΝΑΘΗΝΑΪΚΟΣ – ΒΙΚΟΣ
Είχαν συνολικά καλή παρουσία. Ο Τεφτίκης ήταν ο πιο σταθερός, με αρκετές σωστές αποφάσεις και μία λανθασμένη εκτίμηση σε φάουλ. Ο Συμεωνίδης είχε θετική παρουσία, αλλά υπέπεσε σε ορισμένα λάθη, μεταξύ των οποίων ανάποδο φάουλ και λανθασμένη κατοχή.
Ο Μηλαπίδης είχε πολλές σωστές παρεμβάσεις, αλλά και τις περισσότερες αστοχίες, κυρίως σε επαφές και κατοχές. Η μεγάλη διαφορά στο σκορ περιόρισε τις απαιτήσεις διαχείρισης, ωστόσο η τριάδα όφειλε μεγαλύτερη ακρίβεια στις επιμέρους αποφάσεις.
ΗΡΑΚΛΗΣ – ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ
Είχαν πολύ καλή συνολική παρουσία σε ένα παιχνίδι με ένταση και γεμάτο γήπεδο. Η τριάδα διατήρησε σταθερό κριτήριο, καλή φυσική κατάσταση και υψηλό ποσοστό σωστών αποφάσεων. Ο Τσολάκος και ο Χριστινάκης είχαν πιο ενεργή παρουσία στο πρώτο ημίχρονο, ενώ ο Κατραχούρας ανέβασε σημαντικά τη συμμετοχή του μετά την ανάπαυλα.
Αρνητική ήταν η φάση στο 5:44 της δεύτερης περιόδου, όπου δόθηκε παράβαση 24” αντί για φάουλ που είχε προηγηθεί, ενώ η αναβάθμιση σε αντιαθλητικό στο 4:33 κρίνεται αυστηρή. Συνολικά, όμως, η διαιτησία ήταν πολύ καλή και σταθερή μέχρι το τέλος.
Πηγή: www.sportal.gr