Υπάρχει ένας πόνος που δεν φαίνεται. Δεν έχει επίδεσμο, δεν έχει ακτινογραφία, δεν μπαίνει σε νοσοκομειακό κρεβάτι. Είναι ο χρόνιος πόνος — αυτός που διαρκεί μήνες ή χρόνια, που δεν υποχωρεί με ένα παυσίπονο και που συχνά αναγκάζει τον άνθρωπο να αναδιοργανώσει ολόκληρη τη ζωή του γύρω από αυτόν. Στην Ευρώπη, περίπου 1 στους 5 ενήλικες ζει με χρόνιο πόνο. Αυτό σημαίνει 150 εκατομμύρια ανθρώπους — έναν πληθυσμό μεγαλύτερο από αυτόν της Γερμανίας και της Γαλλίας μαζί.
Το φετινό μήνυμα της Ευρωπαϊκής Ημέρας Ευαισθητοποίησης για τον Πόνο, που εορτάζεται στις 21 Οκτωβρίου, είναι ακριβώς αυτό: «Το αθέατο κόστος του πόνου». Δεν πρόκειται απλώς για μια ακόμη καμπάνια ευαισθητοποίησης. Είναι μια προσπάθεια να μεταφερθεί το βλέμμα από την ατομική εμπειρία του πόνου στις ευρύτερες συνέπειές του — στην εργασία, στην παραγωγικότητα, στην οικονομία, στην κοινωνική συμμετοχή.
Τα νούμερα που δεν λέγονται συχνά
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Πόνου (EFIC) — της οποίας η Ελληνική Εταιρεία Αλγολογίας (ΕΕΑ) αποτελεί το ελληνικό τμήμα — το συνολικό άμεσο και έμμεσο κόστος του χρόνιου πόνου αντιστοιχεί σε 3% έως 10% του ΑΕΠ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης κάθε χρόνο. Το ποσό περιλαμβάνει δαπάνες υγειονομικής περίθαλψης, απουσίες από την εργασία, μειωμένη απόδοση κατά την παρουσία στην εργασία και πρόωρη συνταξιοδότηση.
Και υπάρχει ένα ακόμη στοιχείο που κάνει την εικόνα πιο σκληρή: περίπου οι μισοί άνθρωποι που ζουν με χρόνιο πόνο αναφέρουν ότι αυτός επηρεάζει αρνητικά την ικανότητά τους να εργάζονται. Ο σοβαρός πόνος μπορεί να μειώσει την πιθανότητα πλήρους απασχόλησης έως και κατά 20 ποσοστιαίες μονάδες. Δεν πρόκειται για αριθμούς που αφορούν «κάποιους άλλους». Αφορούν ανθρώπους που δυσκολεύονται να κοιμηθούν, να συγκεντρωθούν, να μετακινηθούν, να συμμετάσχουν στην καθημερινότητά τους.
Η ελληνική πραγματικότητα
Στην Ελλάδα, η αντιμετώπιση του χρόνιου πόνου αποτελεί αντικείμενο εξειδικευμένης ιατρικής φροντίδας, αλλά και μια διαρκή πρόκληση για το σύστημα υγείας. Σε όλη τη χώρα λειτουργούν Ιατρεία και Μονάδες Πόνου — η ΕΕΑ καταγράφει περίπου 60 μονάδες — που παρέχουν φροντίδα σε ανθρώπους με οξύ και χρόνιο πόνο. Ωστόσο, η Εταιρεία επισημαίνει την ανάγκη για περαιτέρω ενίσχυση και οργανωτική κατοχύρωση των δομών αυτών.
Η ένταξη των Ιατρείων Πόνου στα οργανογράμματα των νοσοκομείων αποτελεί σημαντική προτεραιότητα για την ΕΕΑ, με στόχο να αποκτήσουν σταθερή οργανωτική βάση και να διασφαλιστούν οι προϋποθέσεις για τη λειτουργία και τη στελέχωσή τους. Το μήνυμα είναι σαφές: η αντιμετώπιση του χρόνιου πόνου απαιτεί προσβάσιμες, οργανωμένες και διεπιστημονικές υπηρεσίες φροντίδας — όχι αποσπασματικές παρεμβάσεις.
Επένδυση στη γνώση
Η φροντίδα των ασθενών δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς συνεχή επένδυση στη γνώση και την εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας. Η Ελληνική Εταιρεία Αλγολογίας, ιδρυθείσα το 1994 και μέλος της IASP από την ίδια χρονιά, έχει αναπτύξει διαχρονικά σημαντική επιστημονική και εκπαιδευτική δραστηριότητα: 15 Πανελλήνια Συνέδρια, δεκάδες ημερίδες και επιστημονικές συναντήσεις, καθώς και ένα οργανωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα στην Αλγολογία.
Το 2026 πραγματοποιήθηκε το 15ο Πανελλήνιο Συνέδριο Αλγολογίας, ενώ ιδιαίτερη σημασία είχε η φιλοξενία στην Ελλάδα του EFIC Pain School on Physical and Rehabilitation Medicine in Pain Management, στη Λάρισα, από τις 25 έως τις 27 Ιουνίου. Η διοργάνωση, με τη συμμετοχή διεθνών και Ελλήνων ειδικών, αποτέλεσε σημαντική ευκαιρία ανταλλαγής γνώσης και εκπαίδευσης στη σύγχρονη αντιμετώπιση του πόνου. Παράλληλα, η ΕΕΑ συνεχίζει τα Σεμινάρια Εκπαίδευσης στην Αλγολογία, επενδύοντας στη συνεχή εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας.
Πίσω από τους αριθμούς, άνθρωποι
Η φετινή Ευρωπαϊκή Ημέρα υπενθυμίζει ότι πίσω από τους αριθμούς — τα ποσοστά του ΑΕΠ, τις μονάδες πόνου, τα συνέδρια — βρίσκονται άνθρωποι. Άνθρωποι που μπορεί να δυσκολεύονται να εργαστούν, να κοιμηθούν, να συγκεντρωθούν, να μετακινηθούν ή να συμμετάσχουν στις καθημερινές τους δραστηριότητες. Γι’ αυτό και η αντιμετώπιση του χρόνιου πόνου δεν μπορεί να περιορίζεται στη θεραπεία του συμπτώματος.
Χρειάζεται έγκαιρη παρέμβαση, εξειδικευμένη και διεπιστημονική φροντίδα, οργανωμένες δομές, συνεχή εκπαίδευση και έρευνα, αλλά και πολιτικές που αναγνωρίζουν τις επιπτώσεις του πόνου στην εργασία και στην κοινωνική ζωή. Η Ευρωπαϊκή Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τον Πόνο 2026 είναι μια ευκαιρία να γίνει ο αντίκτυπος του χρόνιου πόνου πιο ορατός — και να ενισχυθεί η συζήτηση για την υγεία, την εργασία, την επιστημονική γνώση και την πρόσβαση στη φροντίδα.
Πηγή: www.zougla.gr