Ως ένα πρώτο θετικό βήμα από την Κομισιόν για την αντιμετώπιση της κρίσης των λιπασμάτων, που μπορεί να αποδειχθεί παρατεταμένη, χαρακτήρισαν οι αγροτικές και συνεταιριστικές οργανώσεις της ΕΕ, Copa- Cogeca, τις δηλώσεις του Επιτρόπου Γεωργίας, Κριστόφ Χάνσεν, για ενεργοποίηση και ενίσχυση του αποθεματικού κρίσης από 200 εκατ. ευρώ σε συνολικά 500 εκατ. ευρώ από την ΕΕ. Αναγνωρίζοντας την προθυμία και την άμεση κινητοποίηση του Επιτρόπου Γεωργίας, καθώς και του Κολλεγίου των Επιτρόπων, να ανταποκριθούν γρήγορα, οι οργανώσεις υπενθυμίζουν τη δική τους ισχυρή κινητοποίηση, που προηγήθηκε, συμβάλλοντας ώστε να τεθεί το ζήτημα στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας.
Οι προτάσεις της Κομισιόν
Σύμφωνα με τις δηλώσεις του Επιτρόπου, την Τετάρτη 10 Ιουνίου, η Κομισιόν προτείνει την ενεργοποίηση του αποθεματικού κρίσης αυξάνοντάς το από τα 200 στα 500 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, τα κράτη-μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να συμπληρώσουν το ποσό αυτό με πρόσθετη εθνική στήριξη έως και 200% της κατανομής που τους αναλογεί. Με την προσθήκη εθνικών ενισχύσεων, το συνολικό πακέτο θα μπορούσε να φτάσει έως και τα 1,5 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, εξετάζονται μέτρα μεγαλύτερης ευελιξίας στις προκαταβολές των άμεσων ενισχύσεων και νέα εργαλεία ρευστότητας για τους παραγωγούς, ενώ στο τραπέζι βρίσκεται και η μετάβαση σε πιο βιώσιμα λιπάσματα με παράλληλη ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής.
Ανεπαρκή τα ποσά – επιπλέον κόστη από τον CBAM
«Ωστόσο, η ανακοίνωση αυτή χρήζει ανάλυσης και τοποθέτησης σε ευρύτερο πλαίσιο», σημειώνουν οι Copa-Cogeca, σχολιάζοντας ότι «το ποσό που ανακοίνωσε η Επιτροπή, στην πραγματικότητα, όταν κατανεμηθεί στα εκατομμύρια Ευρωπαίων αγροτών που πλήττονται, υπολείπεται σημαντικά της κάλυψης του πρόσθετου κόστους που δημιουργείται από την εκτόξευση των τιμών των λιπασμάτων, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μεσοπρόθεσμα». Όπως επισημαίνουν, τα 500 εκατ. ευρώ που θα διοχετευθούν μέσω του αποθεματικού κρίσης, ως εργαλείου της ΚΑΠ, δεν αποτελούν ειδικό ταμείο στήριξης για τα λιπάσματα. Αντίθετα, αυτό προορίζεται για την αντιμετώπιση ευρείας γκάμας κρίσεων που μπορεί να επηρεάσουν την αγροτική παραγωγή σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο, ενώ, ήδη αρκετά κράτη-μέλη αναζητούν στήριξη για την αντιμετώπιση άλλων έκτακτων καταστάσεων.
Επιπλέον, οι οργανώσεις υπενθυμίζουντην πρότασή τους για αναστολή του μηχανισμού συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (CBAM) για την άμεση και ουσιαστική ανακούφιση των αγροτών, καθώς το κόστος από την εισαγωγή του στα λιπάσματα, όπως εκτιμούν, θα ανέλθει σε 820 εκατ. ευρώ για το 2026, εξηγώντας ότι αυτό επιβαρύνει αποκλειστικά τους αγρότες. «Το τέλος αυτό θα συνεχιστεί και θα αυξηθεί ακόμη και μετά την κρίση στα Στενά του Ορμούζ. Παρ’ όλα αυτά, η Επιτροπή επέλεξε να μην αναστείλει τον μηχανισμό» σημειώνουν.
Ερωτηματικά ως προς την στήριξη από τα κράτη-μέλη
«Η δυνατότητα των κρατών-μελών να συμπληρώσουν τη στήριξη σε εθνικό επίπεδο θα πρέπει επίσης να αντιμετωπιστεί με επιφύλαξη» προσθέτουν, επισημαίνοντας ότι «δεν υπάρχει καμία εγγύηση, σε αυτό το στάδιο, ότι όλες οι κυβερνήσεις θα έχουν τον δημοσιονομικό χώρο ή την πολιτική βούληση να κινητοποιήσουν πρόσθετους πόρους, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία τα δημόσια οικονομικά βρίσκονται υπό πίεση σε μεγάλο μέρος της ΕΕ».
«Απαιτούνται πλέον γρήγορες αποφάσεις, όχι μόνο σε επίπεδο οικονομικής στήριξης αλλά και όσον αφορά τα ρυθμιστικά εμπόδια» καταλήγουν οι Copa – Cogeca. Τέλος, όπως σημειώνουν, η αβεβαιότητα για την προμήθεια και το κόστος των λιπασμάτων ενόψει του 2027 οδηγεί, ήδη, πολλούς Ευρωπαίους αγρότες σε μείωση των εισροών, αλλαγές στις καλλιέργειες ή ακόμη και εγκατάλειψη εκτάσεων, με πιθανές επιπτώσεις στην αγροτική παραγωγή, την επισιτιστική ασφάλεια και τις τιμές των τροφίμων.
Πηγή: www.ypaithros.gr