ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ. Στη σκηνή του La MaMa, δύο παραστάσεις (16 και 18 Ιουλίου), ήταν αρκετές για να αποδείξουν ότι η «Τρικυμία» (The Tempest) του Joseph Summer δεν είναι απλώς μια νέα όπερα πάνω στον Σαίξπηρ, αλλά μια ολοκληρωμένη πρόταση θεάτρου-μουσικής. Το Teatro Grattacielo, με ψυχή τον καλλιτεχνικό διευθυντή Στέφανο Κορωνέο, που υπογράφει τη σκηνοθεσία και καθοδηγεί αισθητικά το σύνολο, παρουσίασε τη διπλή εμφάνιση στο ιστορικό Off-Off-Broadway φυτώριο της Νέας Υόρκης, επιβεβαιώνοντας ότι ο σαιξπηρικός λόγος έχει θέση στο σήμερα όταν η σκηνοθεσία τον αφήνει να αναπνεύσει αντί να τον επισκιάζει.
Σκηνή από την όπερα «The Tempest» του Τζόζεφ Σάμερ, σε παρουσίαση τoυ Teatro Grattacielo στο La MaMa της Νέας Υόρκης. (Φωτογραφία: Jennifer Katzman και Steven Pisano)
Δεν είναι εύκολο να μεταφερθεί ο Σαίξπηρ στην όπερα χωρίς να χαθεί είτε η ποιητικότητα του λόγου είτε η θεατρική ένταση. Η σύνθεση του Joseph Summer αποφεύγει την παγίδα: δεν χρησιμοποιεί τη μουσική ως μέσο εντυπωσιασμού, αλλά τη μετατρέπει σε φυσική προέκταση της αφήγησης. Οι μελωδικές γραμμές ακολουθούν τον ρυθμό της γλώσσας, οι φωνές υπηρετούν τους χαρακτήρες και η μουσική γίνεται φορέας συναισθημάτων, όχι αυτοσκοπός. Έτσι, η όπερα δεν «σκεπάζει» τον Σαίξπηρ αλλά συνομιλεί μαζί του.
Σκηνή από την όπερα «The Tempest» του Τζόζεφ Σάμερ, σε παρουσίαση τoυ Teatro Grattacielo στο La MaMa της Νέας Υόρκης. (Φωτογραφία: Jennifer Katzman και Steven Pisano)
Η ιστορία διατηρεί την ουσία της: ο εξόριστος και προδομένος Πρόσπερος χρησιμοποιεί τη γνώση και τη δύναμή του για να φέρει τους αντιπάλους του αντιμέτωπους με το παρελθόν, μόνο και μόνο για να επιλέξει τελικά τη συγχώρεση. Αυτή η διαδρομή, από την οργή στη συμφιλίωση, αποτελεί τον πυρήνα της παράστασης και αναδεικνύεται με ευαισθησία.
Σκηνή από την όπερα «The Tempest» του Τζόζεφ Σάμερ, σε παρουσίαση τoυ Teatro Grattacielo στο La MaMa της Νέας Υόρκης. (Φωτογραφία: Jennifer Katzman και Steven Pisano)
Το λιμπρέτο της Eve Summer σέβεται τον εσωτερικό ρυθμό του σαιξπηρικού κειμένου χωρίς να εγκλωβίζεται στην κυριολεξία. Διατηρεί την ποιητική αύρα, ενώ επιτρέπει στη μουσική να αναπτύξει δική της δραματουργία. Το αποτέλεσμα είναι μια σπάνια ισορροπία λόγου και ήχου, πολύτιμη σε ένα λυρικό τοπίο που συχνά προκρίνει το εντυπωσιακό έναντι του ουσιώδους. Καθοριστική είναι η συμβολή του Στέφανου Κορωνέου.
Σκηνή από την όπερα «The Tempest» του Τζόζεφ Σάμερ, σε παρουσίαση τoυ Teatro Grattacielo στο La MaMa της Νέας Υόρκης. (Φωτογραφία: Jennifer Katzman και Steven Pisano)
Με τόλμη και μέτρο μεταφέρει τη δράση σε ένα εγκαταλελειμμένο κινηματογραφικό στούντιο της δεκαετίας του 1980: ένας τόπος όπου μνήμη, φαντασία και πραγματικότητα συνυπάρχουν. Σκηνικά, προβολές και φωτισμοί δημιουργούν έναν κόσμο ανάμεσα στο όνειρο και την ανάμνηση, χωρίς να αποσπούν από τους ανθρώπους της σκηνής. Ο σκηνοθέτης δεν επιβάλλεται στο έργο και το υπηρετεί. Αφήνει τη μουσική να αναπνεύσει και δίνει στους τραγουδιστές χώρο να χτίσουν σχέσεις, με ρυθμό σχεδόν κινηματογραφικό, όπου κάθε εικόνα έχει λόγο ύπαρξης και κάθε παύση νόημα.
Σκηνή από την όπερα «The Tempest» του Τζόζεφ Σάμερ, σε παρουσίαση τoυ Teatro Grattacielo στο La MaMa της Νέας Υόρκης. (Φωτογραφία: Jennifer Katzman και Steven Pisano)
Στο μουσικό σκέλος, ο Enrico Fagone διευθύνει με σιγουριά και λεπτότητα. Η ορχήστρα δεν ανταγωνίζεται τις φωνές,τις στηρίζει, τις φωτίζει και τις συνοδεύει με ισορροπία που συγκινεί χωρίς υπερβολές.
Στον κεντρικό ρόλο, ο Daniel Klein ενσαρκώνει έναν Πρόσπερο που αντλεί τη δύναμή του από την εσωτερικότητα, όχι από τη μεγαλοπρέπεια. Με ώριμη, συγκρατημένη ερμηνεία αποδίδει πειστικά την πορεία προς τη συγχώρεση. Η Kayla Viviana χαρίζει στον Άριελ αιθέρια παρουσία με φωτεινή φωνή και ευελιξία, ενώ η Sara Kennedy και ο Omar Najmi συνθέτουν ένα τρυφερό και εκφραστικό ζευγάρι τη Μιράντα και τον Φερδινάνδο. Ο Benjamin Sieverding ξεχωρίζει ως Κάλιμπαν, προσεγγίζοντας τον χαρακτήρα με ανθρωπιά και δραματικό βάθος. Οι υπόλοιποι μονωδοί συμπληρώνουν με συνοχή ένα καλοδουλεμένο σύνολο, δείγμα προσεκτικής προετοιμασίας.
Σκηνή από την όπερα «The Tempest» του Τζόζεφ Σάμερ, σε παρουσίαση τoυ Teatro Grattacielo στο La MaMa της Νέας Υόρκης. (Φωτογραφία: Jennifer Katzman και Steven Pisano)
Η μεγαλύτερη επιτυχία του Teatro Grattacielo είναι ότι αντιμετωπίζει τη νέα όπερα με τη σοβαρότητα ενός καθιερωμένου αριστουργήματος. Η «Τρικυμία» του Joseph Summer δεν είναι απλώς νέα μελοποίηση του Σαίξπηρ αλλά μια παραγωγή που αποδεικνύει πως το σύγχρονο λυρικό θέατρο μπορεί ακόμη να αφηγείται ιστορίες με ουσία, συναίσθημα, ειλικρίνεια και αισθητική συνέπεια. Μας θυμίζει ότι ο Σαίξπηρ παραμένει διαχρονικός όχι επειδή τον ντύνουμε με καινούργια φορεσιά, αλλά επειδή συνεχίζει να μας μαθαίνει να ακούμε τον εαυτό μας. Όταν η όπερα αποφεύγει την αυτάρεσκη μεγαλοπρέπεια, μετατρέπει τη μνήμη σε δημιουργική δύναμη και της δίνει τα εκφραστικά εργαλεία για να συνομιλήσει με το μέλλον. Βγαίνοντας από την αίθουσα, δεν παίρνεις μαζί σου μόνο την ανάμνηση μιας άρτιας παραγωγής, αλλά την αίσθηση ότι το θέατρο εξακολουθεί να έχει τη δύναμη να μας φέρνει αντιμέτωπους με τον ίδιο μας τον εαυτό.
Πηγή: www.ekirikas.com