Στο επίκεντρο έντονης αγροτικής αναταραχής βρέθηκε την προηγούμενη εβδομάδα η Ιταλία, καθώς οι τιμές του σκληρού σιταριού υποχώρησαν σε επίπεδα που, σύμφωνα με τις αγροτικές οργανώσεις, δεν καλύπτουν πλέον ούτε το κόστος παραγωγής. Το ζήτημα προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στον ιταλικό Νότο και στα νησιά, όπου η καλλιέργεια του σκληρού σίτου αποτελεί βασικό πυλώνα της τοπικής αγροτικής οικονομίας και συχνά δεν υπάρχουν εύκολες εναλλακτικές καλλιέργειες.
Οι παραγωγοί καταγγέλλουν ότι η αγορά έχει οδηγηθεί σε τιμές «κάτω από το κόστος», παρά την ύπαρξη νομοθετικού πλαισίου που απαγορεύει τέτοιες πρακτικές. Το ιταλικό νομοθετικό διάταγμα 198/2021, με το οποίο ενσωματώθηκε η ευρωπαϊκή οδηγία για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές στην αγροδιατροφική αλυσίδα, προβλέπει ότι οι αγροτικές πρώτες ύλες δεν πρέπει να πωλούνται κάτω από το κόστος παραγωγής. Ωστόσο, σύμφωνα με τις οργανώσεις του κλάδου, η διάταξη παραμένει στην πράξη ανεφάρμοστη.
Η κατάσταση εμφανίζεται ιδιαίτερα πιεστική στις νότιες περιοχές της χώρας. Με βάση στοιχεία που επικαλούνται οι παραγωγοί, η τιμή για σκληρό σιτάρι υψηλής πρωτεΐνης διαμορφωνόταν στα τέλη Μαΐου έως τα 300 ευρώ ανά τόνο. Με τις μέσες αποδόσεις και τα κόστη που υπολογίζονται από το ιταλικό Ινστιτούτο Υπηρεσιών για την Αγορά Αγροτικών Τροφίμων (Ismea), αυτό σημαίνει ότι ένας παραγωγός στον Νότο μπορεί να βρίσκεται ήδη σε ζημία, ακόμη και όταν διαθέτει προϊόν καλής ποιότητας και το πουλά στην ανώτερη τιμή της αγοράς. Σε αρκετές περιοχές, ιδίως στη Σικελία και στη Σαρδηνία, η εικόνα είναι ακόμη πιο δυσμενής, με αναφορές για τιμές πολύ χαμηλότερες.
Την ίδια ώρα, το κόστος των εισροών παραμένει υψηλό. Λιπάσματα, καύσιμα και πιστοποιημένος σπόρος επιβαρύνουν σημαντικά τους παραγωγούς. Σε εκμεταλλεύσεις της Απουλίας, όπου ο θερισμός έχει ήδη ξεκινήσει, γίνεται λόγος για κόστος παραγωγής που μπορεί να φθάνει τα 1.500 ευρώ ανά εκτάριο. Με αποδόσεις γύρω στους 3,5 τόνους ανά εκτάριο, οι παραγωγοί υποστηρίζουν ότι θα απαιτούνταν τιμή της τάξης των 425-430 ευρώ ανά τόνο, απλώς για να καλυφθούν τα έξοδα.
Διαμαρτυρίες σε 30 πλατείες
Μέσα σε αυτό το κλίμα, οι αγροτικές οργανώσεις βγήκαν στους δρόμους. Η Coldiretti πραγματοποίησε κινητοποιήσεις στις 10 Ιουνίου σε 30 πλατείες σε ιταλικές πόλεις, με αφετηρία τη Νάπολη, ζητώντας αυστηρούς ελέγχους στην αλυσίδα, εφαρμογή της νομοθεσίας κατά των αθέμιτων πρακτικών και μέτρα στήριξης για τους παραγωγούς.
Δύο ημέρες αργότερα, στις 12 Ιουνίου, η Cia – Agricoltori Italiani διαδήλωσε στο Μπάρι και στη Ραβέννα, ζητώντας πλήρη εφαρμογή της απαγόρευσης πώλησης κάτω από το κόστος παραγωγής, νέα διαπραγματευτικά εργαλεία και αυστηρότερους ελέγχους στα λιμάνια.
Μαζικές εισαγωγές στα ιταλικά λιμάνια
Ιδιαίτερη ένταση προκαλούν και οι εισαγωγές σιτηρών που συμπίπτουν χρονικά με την έναρξη του ιταλικού θερισμού. Η Altragricoltura κατήγγειλε την άφιξη πλοίων φορτωμένων με αγροτικές πρώτες ύλες σε ιταλικά λιμάνια, θέτοντας ζήτημα για τον τρόπο με τον οποίο η συγκέντρωση εισαγωγών σε μια τόσο κρίσιμη περίοδο επηρεάζει τη διαμόρφωση των τιμών παραγωγού. Η οργάνωση τονίζει ότι δεν αντιτίθεται στο διεθνές εμπόριο, ζητά όμως από τις εθνικές και ευρωπαϊκές αρχές να εξετάσουν τις επιπτώσεις αυτής της πρακτικής και να ενισχύσουν τους ελέγχους. Παράλληλα, η GranoSalus προσέφυγε στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ζητώντας την ακύρωση του διατάγματος με το οποίο συστάθηκε η Ενιαία Εθνική Επιτροπή για το σκληρό σιτάρι. Η οργάνωση αμφισβητεί, μεταξύ άλλων, την επιλογή της Ρώμης ως έδρας, τα κριτήρια εκπροσώπησης και τη διαίρεση των τιμών ανά γεωγραφικές ζώνες, υποστηρίζοντας ότι το σύστημα δεν εξασφαλίζει ενιαία και δίκαιη τιμολόγηση.
Το διακύβευμα, σύμφωνα με τους παραγωγούς, ξεπερνά την τρέχουσα εμπορική περίοδο. Εάν δεν υπάρξει άμεση παρέμβαση, προειδοποιούν, μεγάλες εκτάσεις στον ιταλικό Νότο κινδυνεύουν να εγκαταλειφθούν, με σοβαρές συνέπειες για την αγροτική παραγωγή, την απασχόληση και την εφοδιαστική αλυσίδα της ιταλικής βιομηχανίας ζυμαρικών.
Πηγή: www.ypaithros.gr