ΑΘΗΝΑ. Κάπου ανάμεσα στον ήχο ενός παλιού μπουζουκιού και στην ανάσα ενός σαξοφώνου, γεννιούνται ιστορίες που δεν ανήκουν σε έναν μόνο τόπο. Η συνθέτρια και σαξοφωνίστρια Μελίνα Παξινού (Melina Paxinos), γεννημένη και μεγαλωμένη στο Αμβούργο της Γερμανίας, κουβαλά μέσα της δύο πατρίδες, δύο γλώσσες, δύο ρυθμούς— και τους ενώνει σε μια μουσική που μοιάζει με διάλογο ανάμεσα στην παράδοση και τον σύγχρονο αυτοσχεδιασμό. Λίγο πριν την κυκλοφορία του νέου της δίσκου «Muses» η ομογενής καλλιτέχνις μιλά στον «Εθνικό Κήρυκα».
«Εθνικός Κήρυκας»: Πότε μπήκε στη ζωή σας η μουσική και τι σας τράβηξε στο σαξόφωνο;
Μελίνα Παξινού: Η μουσική μπήκε στη ζωή μου από πολύ μικρή ηλικία. Μεγάλωσα σε ένα σπίτι γεμάτο ήχους, όπου τα πρώτα μου ακούσματα ήταν η μουσική του Μάνου Χατζιδάκι και τα ρεμπέτικα. Οι γονείς μου διοργάνωναν συχνά μουσικές βραδιές με φίλους στο σπίτι— η μητέρα μου τραγουδούσε και ο πατέρας μου έπαιζε μπουζούκι και πιάνο. Θυμάμαι τον εαυτό μου να με παίρνει ο ύπνος στην κόκκινη φόδρα της θήκης του μπουζουκιού του πατέρα μου, εικόνες που με επηρέασαν βαθιά.
Ξεκίνησα μαθήματα πιάνου σε μικρή ηλικία και στα εννιά μου έλαβα υποτροφία για σύνθεση στη Yamaha Music School στο Αμβούργο. Στα δέκα μου μπήκαν στη ζωή μου το σαξόφωνο και η τζαζ, όταν ήμουν στο μουσικό σχολείο Wilhelm-Gymnasium. Για να συμμετάσχω στη Jazz Big Band, χρειάστηκε να επιλέξω ένα δεύτερο όργανο— και έτσι επέλεξα το σαξόφωνο.
Η καθοριστική στιγμή ήρθε όταν παρακολούθησα μια συναυλία της Big Band του σχολείου. Βλέποντας μια κοπέλα να παίζει σαξόφωνο, ένιωσα μια άμεση σύνδεση με τον ήχο και την μορφή του οργάνου. Τότε αποφάσισα πως το σαξόφωνο και η τζαζ θα γίνουν αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μου.
Παράσταση του Melina Paxinos Quartet. Φωτογραφία: Ευγενική παραχώρηση Μελίνας Παξινού
«Ε.Κ.»: Γεννηθήκατε και μεγαλώσατε στο Αμβούργο της Γερμανίας. Ως παιδί της ομογένειας πώς βιώνατε την ελληνική σας καταγωγή και κληρονομιά; Πώς σας εμφυσήθηκε η αγάπη για την Ελλάδα;
Μελίνα Παξινού: Μεγαλώνοντας στο Αμβούργο, βίωσα από νωρίς τη διπλή μου ταυτότητα ως κάτι απολύτως φυσικό. Αν και φοίτησα σε γερμανικά σχολεία και πανεπιστήμια στο Αμβούργο και το Βερολίνο, η καθημερινότητά μου ήταν δίγλωσση. Το πρωί πήγαινα σε γερμανικό σχολείο και τα απογεύματα παρακολουθούσα μαθήματα σε ελληνικό σχολείο.
Στο σπίτι μιλούσαμε ελληνικά και γερμανικά, ενώ έξω κινούμουν κυρίως στα γερμανικά. Αυτή η εναλλαγή ανάμεσα στις δύο γλώσσες διαμόρφωσε τον τρόπο που σκέφτομαι και εκφράζομαι καλλιτεχνικά. Η επαφή με την ελληνική γλώσσα και κουλτούρα ήταν συνεχής μέσα από τη μουσική, το φαγητό, τις γιορτές και τις οικογενειακές συγκεντρώσεις.
Η διπλή μου ταυτότητα υπήρξε πάντοτε πηγή έμπνευσης, τόσο ως άνθρωπο όσο και ως καλλιτέχνη. Τρέφω βαθιά αγάπη για την Ελλάδα, η οποία παραμένει σταθερό σημείο αναφοράς στη ζωή και την πορεία μου.
«Ε.Κ.»: Στη μουσική σας, παραδοσιακά ελληνικά στοιχεία πλέκονται με τη μοντέρνα τζαζ. Ποια ήταν τα μουσικά εκείνα ερεθίσματα και οι καλλιτέχνες που καθόρισαν την καλλιτεχνική σας ταυτότητα;
Μελίνα Παξινού: Θεωρώ ότι η τζαζ και η παραδοσιακή μουσική μοιράζονται ένα πολύ βασικό κοινό στοιχείο: είναι ανοιχτές, ευέλικτες και δεκτικές σε νέους συνδυασμούς και επιρροές. Για μένα, ο συνδυασμός αυτών των δύο κόσμων είναι μια φυσική εξέλιξη της μουσικής μου ταυτότητας. Πιστεύω πως αυτή η συνάντηση είναι αναγκαία και ανανεωτική και για τα δύο είδη, δημιουργώντας έναν διάλογο ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν.
Η ομογενής μουσικός Μελίνα Παξινού. Φωτογραφία: Ευγενική παραχώρηση Μελίνας Παξινού
Καλλιτέχνες που καθόρισαν την καλλιτεχνική μου ταυτότητα είναι ο Wayne Shorter, ο Branford Marsalis, ο Avishai Cohen (στο κοντραμπάσο), ο Kenny Garrett και ο Brad Mehldau, μεταξύ πολλών άλλων.
«Ε.Κ.»: Τι είναι αυτό που σας γοητεύει περισσότερο στη μουσική σύνθεση;
Μελίνα Παξινού: Με γοητεύει ιδιαίτερα η ίδια η διαδικασία της σύνθεσης — από τη στιγμή που γεννιέται μια ιδέα μέχρι τη ζωντανή της εκτέλεση. Ξεκινώ δουλεύοντάς την στο πιάνο, την ενορχηστρώνω στο DAW (Logic Pro), όπου μπορώ να ακούσω πώς θα αποδοθούν τα όργανα που έχω επιλέξει, και στη συνέχεια τη δουλεύω και με το σαξόφωνο, βλέποντάς την να εξελίσσεται σε κάτι ολοκληρωμένο. Ιδιαίτερα όταν γράφω μουσική για εικόνα, η διαδικασία γίνεται ακόμη πιο απαιτητική και δημιουργική, καθώς η εικόνα λειτουργεί ως βασικός οδηγός. Εκεί, ο στόχος είναι να αναδείξεις την εικόνα, ενισχύοντας τη δύναμή της μέσα από τη μουσική.
«Ε.Κ.»: Διαμένοντας μεταξύ Αθήνας, Αμβούργου και Βερολίνου, τι σας έχει δώσει καλλιτεχνικά καθεμία από αυτές τις πόλεις;
Μελίνα Παξινού: Το Αμβούργο και το Βερολίνο είναι οι δύο πόλεις στη Γερμανία που μου έδωσαν τις βάσεις και την αφετηρία για τη μουσική μου πορεία. Εκεί διαμορφώθηκε η καλλιτεχνική μου ταυτότητα και βρήκα τον χώρο για πειραματισμό και εξερεύνηση. Παράλληλα, εκτιμώ ιδιαίτερα την αίσθηση ελευθερίας και ανωνυμίας που προσφέρουν, είτε σε ένα καφέ με ένα βιβλίο είτε σε ένα μουσείο— λειτουργεί για μένα ως τρόπος αποφόρτισης και επανασύνδεσης με τη δημιουργικότητά μου, ειδικά μετά από έντονες περιόδους δουλειάς.
Η Αθήνα, από την άλλη, είναι για μένα κάτι ξεχωριστό. Την αγαπώ βαθιά και αποτελεί βασική πηγή έμπνευσης. Οι εμπειρίες που μου προσφέρει είναι μοναδικές: συναυλίες σε χώρους όπως το Ηρώδειο και η Επίδαυρος, τα μουσεία, οι βόλτες στην Πλάκα, το φως της πόλης, αλλά και οι φίλοι και οι συνεργάτες μου. Είναι μια πόλη όπου ετερόκλητα στοιχεία συνυπάρχουν, δημιουργώντας ένα δυναμικό περιβάλλον που μου δίνει την ελευθερία να εξελίσσομαι και να δημιουργώ.
Η ομογενής μουσικός Μελίνα Παξινού. Φωτογραφία: Ευγενική παραχώρηση Μελίνας Παξινού
Για μένα, αυτές οι πόλεις γεφυρώνουν με φυσικό τρόπο την ομαδικότητα με την ατομικότητα, προσφέροντάς μου μια ισορροπία που τροφοδοτεί διαρκώς τη δημιουργική μου έκφραση.
«Ε.Κ.»: Χρονιά σταθμός στην πορεία σας υπήρξε το 2018 όταν δημιουργήσατε το Melina Paxinos Quartet και κυκλοφορήσατε και το πρώτο σας άλμπουμ «Circle of Oddness». Πείτε μας δύο λόγια για εκείνη τη χρονιά.
Μελίνα Παξινού: Tο πρώτο μου άλμπουμ «Circle of Oddness» (2018) είναι αφιερωμένο στον μαθηματικό αριθμό π = 3,14, αλλά και στον πατέρα μου, ο οποίος έφυγε από τη ζωή το 2016. Ως ναυπηγός στο Αμβούργο, τον γοήτευε ιδιαίτερα αυτός ο αριθμός, κάτι που με ενέπνευσε να τον ενσωματώσω καλλιτεχνικά στο έργο μου.
Σε επίπεδο σύνθεσης, το «Circle of Oddness» διερευνά τη σχέση ανάμεσα σε συμμετρικούς και ασύμμετρους ρυθμούς, δημιουργώντας έναν «κύκλο» που περνά μέσα από διαφορετικά μέτρα (όπως 4/4, 5/8, 7/8 κ.ά.) και επιστρέφει ξανά στην αφετηρία 4/4. Μέσα από έναν συγκεκριμένο υπολογισμό (66:7:3) και τον συνδυασμό αυτών των ρυθμικών δομών, προκύπτει συμβολικά ο αριθμός π (3,14), λειτουργώντας ως συνδετικός άξονας του άλμπουμ.
Για μένα, αυτός ο δίσκος είναι ταυτόχρονα ένα προσωπικό και καλλιτεχνικό ταξίδι — μια συνάντηση μνήμης, μαθηματικής δομής και μουσικής έκφρασης.
«Ε.Κ.»: Έχετε συμμετάσχει με τα χρόνια σε σημαντικά φεστιβάλ και έχετε συνεργαστεί με σημαντικούς καλλιτέχνες διεθνώς. Υπάρχει κάποια εμπειρία/συνεργασία που ξεχωρίζετε;
Μελίνα Παξινού: Ξεχωρίζω ιδιαίτερα τη συναυλία μας στο Syros Jazz Festival το 2019, στο Θέατρο Απόλλων— έναν χώρο πραγματικά μοναδικό, που συχνά αποκαλείται μικρογραφία της Σκάλας του Μιλάνου. Ήταν από τις πρώτες μας εμφανίσεις σε φεστιβάλ και η ενέργεια του κοινού ήταν συγκλονιστική. Εκεί παρουσιάσαμε για πρώτη φορά τη διασκευή μας στο ρεμπέτικο κομμάτι «Τα ματόκλαδά σου λάμπουν» του Μάρκου Βαμβακάρη. Θυμάμαι ότι μας χειροκροτούσαν όχι μόνο κατά τη διάρκεια της συναυλίας, αλλά και στον δρόμο, ακόμη και όταν επιστρέφαμε με το πλοίο για την Αθήνα.
Παράλληλα, νιώθω ευγνωμοσύνη για όλες τις συνεργασίες που είχα μέχρι σήμερα, με καλλιτέχνες όπως η Λένα Πλάτωνος, ο Ross Daly, ο Daniel Hope, ο Γιώργος Δρίβας, ο Ανδρέας Πολυζωγόπουλος, η Camerata Europaea, ο Jacques Ammon και πολλοί άλλοι.
«Ε.Κ.»: Τι να περιμένουμε από τον επερχόμενο δίσκο «Muses» που αναμένεται να κυκλοφορήσει στα μέσα του 2026;
Μελίνα Παξινού: Ο επερχόμενο δίσκος «Muses» αντλεί έμπνευση από καλλιτέχνες που με έχουν επηρεάσει τόσο καλλιτεχνικά όσο και ιδεολογικά. Πολλές από αυτές τις προσωπικότητες ανήκαν στο κίνημα του Σουρεαλισμού, ενώ άλλες κινήθηκαν γύρω από αυτό, μοιραζόμενες το ίδιο πνεύμα πειραματισμού και δημιουργικής ελευθερίας.
Οι συνθέσεις του άλμπουμ αποτελούν φόρο τιμής σε αυτές τις μορφές, με τίτλους όπως For Kiki de Montparnasse, Buñuel’s Dinner, Breakfast with Breton, The False Mirror Sees Mr. & Mrs. Woodman— μια αναφορά που συνδυάζει τον Magritte και τον Man Ray — , Lee Miller’s Lens, For Tamara de Lempicka και Engonopoulos’ Route of Desire.
Ξεχωριστή θέση στον δίσκο έχει μια διασκευή που έχω ενορχηστρώσει στο κομμάτι «A Thousand Kisses Deep» του Leonard Cohen, ένα τραγούδι που αγαπώ ιδιαίτερα. Η ιδέα γεννήθηκε σε ένα ταξίδι στην Ύδρα, περπατώντας και αφήνοντας τον χώρο να επηρεάσει τη σκέψη και τη φαντασία μου.
Αυτό που συνδέει τις μούσες δεν είναι μόνο ο σουρεαλισμός ή η μεσοπολεμική πρωτοπορία, αλλά κυρίως το πνεύμα εκείνης της εποχής: η ελευθερία, η επιθυμία, η φαντασία και η διαρκής επανεφεύρεση του εαυτού.
«Ε.Κ.»: Υπάρχει κάποιο άλλο project ή κάποια εμφάνιση που ετοιμάζετε και μπορείτε να μοιραστείτε μαζί μας;
Μελίνα Παξινού: Το επόμενο διάστημα περιλαμβάνει τις εξής εμφανίσεις:
07/07 — Centro Andaluz de Arte Contemporáneo (CAAC), Σεβίλλη
09/07 — Centro Cultural CajaGRANADA, Γρανάδα
29/10 — Half Note Jazz Club, Αθήνα (album release concert)
Περισσότερα για το έργο της Μελίνας Παξινού μπορείτε να βρείτε στον ιστότοπο: www.melinapaxinos.com
Πηγή: www.ekirikas.com