Ο καθηγητής Βασίλης Αδραχτάς, ένας διακεκριμένος πανεπιστημιακός και επιστήμονας με σημαντική παρουσία στον ακαδημαϊκό χώρο, ουσιαστική συμβολή στον δημόσιο διάλογο γύρω από την εκπαίδευση, την έρευνα και τις σύγχρονες κοινωνικές προκλήσεις μιλά αποκλειστικά στο «Περιοδικό» του «Εθνικού Κήρυκα».
Ο Βασίλης Αδραχτάς, παρά την μακρόχρονη πορεία του στον ακαδημαϊκό χώρο παραμένει αντισυμβατικός και ονειροπόλος. Πιστεύει στη δύναμη της αγάπης και της πίστης. Μοιράζεται μαζί μας την εμπειρία που τον σημάδεψε και καθόρισε τη ζωή του και προτείνει τρόπους διατήρησης της ελληνικής ταυτότητας.
Παρότι έμεινε για σύντομο χρονικό διάστημα στην Ελλάδα, πραγματοποίησε πολύ σημαντικές δράσεις, όπως το Διεθνές Συμπόσιο στη Φιλοσοφική Σχολή του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, τη δημόσια διάλεξη στην πρεσβεία της Αυστραλίας στην Ελλάδα με θέμα τους παραλληλισμούς σε δύο φαινομενικά διαφορετικούς πολιτισμούς: τους αυτόχθονες, τους αυτόχθονες λαούς της Αυστραλίας και της αρχαίας Ελλάδας, μια δημόσια διάλεξη στο Αυστραλιανό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο της Αθήνας υπό την αιγίδα της πρεσβείας της Αυστραλίας, και μια μεγάλη έκθεση αυτόχθονης αυστραλιανής τέχνης στα Γιάννενα στο ΔΙΚΕΠΠΕΕ «Σταύρος Νιάρχος», η οποία είχε μεγάλη επίδραση στην τοπική κοινωνία, διότι την επισκέφθηκαν πάρα πολλά σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και οι μαθητές είχαν μια μοναδική ευκαιρία να γνωρίσουν την αυτόχθονη τέχνη των Αυστραλών.
Με τον καθηγητή Βασίλειο Αδραχτά συζητήσαμε για διάφορα θέματα, όπως τον ρόλο του Πανεπιστημίου στην σύγχρονη εποχή, τις προοπτικές της νέας γενιάς επιστημών, τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ελληνική ακαδημαϊκή κοινότητα στο διεθνές περιβάλλον και πολλά ακόμα.
Ποια θεωρείτε ότι είναι τα σημαντικότερα βιώματα μέχρι σήμερα που διαμόρφωσαν την ακαδημαϊκή και πνευματική σας πορεία;
Γεννήθηκα στην Αυστραλία, στο Bankstown του Σύδνεϋ, στη γη των Dharug, έτσι λέγονται οι παραδοσιακοί αυτόχθονες της περιοχής. Έπειτα μεγάλωσα στην Αθήνα. Οι γονείς μου ήταν μετανάστες που μας έφεραν στην Ελλάδα. Ζήσαμε τα παιδικά και εφηβικά χρόνια στον Βύρωνα και στον Άγιο Δημήτριο, στο Μπραχάμι. Θεωρώ αλληλένδετα στοιχεία το ακαδημαϊκό και το πνευματικό. Στην περίπτωσή μου, η πιο σημαντική εμπειρία ήταν μια αρνητική εμπειρία με την οποία ξεκίνησα, το ξερίζωμα, την έλευση στην Ελλάδα. Ήμουν ένας Αυστραλός με ελληνική καταγωγή, ένα παιδί 7- 8 χρόνων, και έπρεπε να γίνω κάτι άλλο, ένας Έλληνας με αυστραλιανές καταβολές. Αυτή η πορεία είναι η γραμμή που ενώνει όλες τις εμπειρίες στη ζωή μου.
Ο καθηγητής Βασίλης Αδραχτάς
Πέρα από το ξερίζωμα, δημιουργήθηκε ένα κενό το οποίο έπρεπε να γεμίσει, έπρεπε να βρω έναν τρόπο να συναγωνιστώ τους άλλους και να ενταχθώ, να προσαρμοστώ. Και αυτός ο χώρος ήταν τα γράμματα στο σχολείο. Δούλεψα πάρα πολύ σε αυτό το επίπεδο. Επειδή, ήμουν φιλάσθενος ως πιτσιρικάς, δεν είχα πολλές πιθανότητες να ασχοληθώ με τον αθλητισμό κι έτσι ασχολήθηκα με τα γράμματα.
Σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της ακαδημαϊκής και πνευματικής μου πορείας ήταν οι συγκεκριμένοι άνθρωποι που συνάντησα στη ζωή μου στα νεανικά μου χρόνια. Ως νέος είχα μια πολύ έντονη πνευματική σχέση με έναν κληρικό, ο οποίος μου έμαθε τι σημαίνει να είσαι χριστιανός, τι σημαίνει ν’ αγαπάς.
Οι καθηγητές μου στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο, η κυρία Κωνσταντίνα Γαλάνη, ο κ. Αντώνης Τζιώτης, οι πανεπιστημιακοί μου καθηγητές όπως ο Αγουρίδης, ο Μάριος Μπέζος, ο Βλάσης ο Φειδάς, Ο πατήρ Γεώργιος Μεταλληνός, ο Στέλιος Παπαλεξανδρόπουλος, ο Στυλιανός Παπαδόπουλος, όλοι αυτοί πραγματικά μέσα από την επιστημονική τους εξειδίκευση, με ενθουσίασαν και με έκαναν να θέλω και εγώ να ακολουθήσω με κάποιο τρόπο αυτά τα βήματα.
Μια άλλη σημαντική εμπειρία ήταν η γνωριμία μου στην Αυστραλία με τον επιβλέποντα καθηγητή μου, ο οποίος ήταν η πιο σημαντική μορφή σε διεθνές επίπεδο όσον αφορά στη μελέτη των αυτόχθονων αυστραλιανών θρησκευμάτων, ο Tony Swain.
Σημαντικές εμπειρίες στη ζωή μου πάντα ήταν οι γυναίκες που αγάπησα.
Τέλος, η σχέση που είχα με τους γονείς μου και το ιδεώδες της οικογένειας με ενέπνευσαν. Και αυτό με οδήγησε στο να θεωρώ πλέον τον εαυτό μου ευτυχή για την οικογένεια που έχω δημιουργήσει με τη γυναίκα μου.
Τι σας οδήγησε να αφιερωθείτε στην εκπαίδευση και την πανεπιστημιακή διδασκαλία;
Ουσιαστικά είναι τα πρότυπα που είχα. Ήμουν πάντα καλός μαθητής. Μου άρεσε το διάβασμα, η γνώση, επιδόθηκα σε αυτό και είχε αντίκρισμα. Μου άρεσε να ανοίγω τους ορίζοντες της σκέψης και της καρδιάς μέσα από το διάβασμα, τη μελέτη, την έρευνα και διαπίστωσα ως δάσκαλος ότι μπορούσα να το μεταδώσω και στους άλλους.
Είστε πανεπιστημιακός καθηγητής. Η μεγαλύτερη πρόκληση ποια θεωρείτε ότι είναι για έναν πανεπιστημιακό δάσκαλο;
Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι το ότι ο πανεπιστημιακός δάσκαλος καλείται να δημιουργήσει έναν ερευνητή, έναν επιστήμονα, έναν άνθρωπο που θα ανακαλύψει αλήθειες, θα ερευνήσει και θα εξερευνήσει την πραγματικότητα για να δημιουργήσει κάτι νέο και να το προσφέρει στην ανθρωπότητα.
Δεν είμαστε στο πανεπιστήμιο για να δημιουργούμε δεξιότητες και να ετοιμάζουμε ανθρώπους για να κάνουν κάποιες δουλειές. Νομίζω πως το πανεπιστήμιο οφείλει να στέκεται στο ύψος του και να προσφέρει στους φοιτητές κάτι μεγαλύτερο, κάτι πιο σημαντικό από μια ξερή πληροφορία ή μια απλή δεξιότητα ή σε προετοιμάζει για να κάνεις μια δουλειά καλά. Να στέκεται στη γενικότερη παιδεία, όχι μόνο στη μόρφωση. Η παιδεία θα είναι πάντοτε λειψή χωρίς τη δημιουργικότητα.
Ο καθηγητής Βασίλης Αδραχτάς
Θεωρείτε ότι η σημερινή κατάσταση της ελληνικής παιδείας στην Ελλάδα, αλλά και στην Ομογένεια αγγίζει τη δημιουργία και γενικά πώς την αξιολογείτε; Ανταποκρίνεται γενικότερα το υφιστάμενο εκπαιδευτικό σύστημα στις ανάγκες των μαθητών και, αν υπάρχει, ποιο πιστεύετε είναι το μεγαλύτερο έλλειμμα στην πανεπιστημιακή εκπαίδευση;
Όλα είναι αλυσιδωτά. Εγώ βέβαια έχω πάρα πολλά χρόνια να ασχοληθώ άμεσα και δεν έχω μεγάλη εμπειρία για την εκπαίδευση στην Ελλάδα. Διατηρώ την επαφή μέσω των συναδέλφων της Δευτεροβάθμιας και της Τριτοβάθμιας. Η εμπειρία μου είναι ότι έχουμε καλό επιστημονικό δυναμικό και εκπαιδευτικό δυναμικό.
Το έζησα ως πανεπιστημιακός εδώ στην Ελλάδα από το 2006 μέχρι το 2010, αλλά και ως διορισμένος του ΑΣΕΠ στη Δευτεροβάθμια από το 2007 μέχρι το 2012. Όσον αφορά στο κομμάτι της ποιότητας της παιδείας, εκεί χωλαίνουμε πολύ. Διαπιστώνουμε ότι το υπουργείο Παιδείας, για παράδειγμα, τα τελευταία χρόνια από τη μεταπολίτευση, δανείζεται μοντέλα εκπαίδευσης από το εξωτερικό και προσπαθεί να τα εφαρμόσει στην Ελλάδα. Θα ήταν άριστα εάν είχαν δοκιμαστεί έξω και είχαν πετύχει, όμως τα περισσότερα έχουν δοκιμαστεί και έχουν αποτύχει στο εξωτερικό. Εμείς δυστυχώς, εισάγουμε το μοντέλο αγνοώντας ή αναθεωρώντας την αποτυχία του. Είναι σχεδόν εγκληματικό να κάνουμε πειράματα στην παιδεία, στην εκπαίδευσή μας.
Κατά πόσο τα πανεπιστήμια καλλιεργούν την κριτική σκέψη, τον ανθρωπισμό και γενικότερα ποια θα έπρεπε να είναι κανονικά η αποστολή του σύγχρονου πανεπιστημίου και οι προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει;
Η έμφαση δεν είναι εκεί, δεν είναι στην κριτική ικανότητα, δεν είναι στη δημιουργικότητα, δεν είναι στην εύρεση και στη δημιουργία καινούριας γνώσης.
Δυστυχώς, τα πανεπιστήμια είναι πλέον προσανατολισμένα στις δεξιότητες, στην κατάρτιση, στο να βγάζουν καλούς επαγγελματίες, είναι συνδεδεμένα με την παραγωγή. Κάτι που δεν είναι κακό. Απλά όταν γίνεται αποκλειστικό τότε πραγματικά το πανεπιστήμιο χάνει το νεύρο του και τον προσανατολισμό του. Αλλά δεν θα έπρεπε αυτό να είναι η αιχμή του δόρατος για την πανεπιστημιακή εκπαίδευση;
Ποιες δεξιότητες πιστεύετε ότι είναι απαραίτητες για έναν νέο ερευνητή στο σύγχρονο ακαδημαϊκό περιβάλλον και ποια συμβουλή θα δίνατε σε κάποιον νέο που θέλει να ασχοληθεί με τον ακαδημαϊκό χώρο δεδομένων των δυσκολιών που περιγράψατε πριν;
Αυτό εξαρτάται από το τι είδους επιστημονική κατεύθυνση παίρνει κανείς. Το ουμανιστικό ιδεώδες είναι σημαντικό ακόμα και για τον φυσικό επιστήμονα, ακόμα και για τον φοιτητή που θέλει να ασχοληθεί με τον κόσμο γύρω μας. Χρειάζεται μια αίσθηση σεβασμού για τις ανάγκες του ανθρώπου, μια οξυμένη φαντασία, να αντιλαμβάνεται την κοινωνική σημασία της επιστήμης του. Αυτό που παρατηρούμε τα τελευταία 15 – 20 χρόνια είναι η συνεχής υποβάθμιση των ανθρωπιστικών σπουδών και κατ’ επέκταση των κοινωνικών. Το πανεπιστήμιο φτωχαίνει, φτωχαίνει και η κοινωνία, γιατί οι επιστήμονες θα βγουν στην κοινωνία. Επομένως, όταν έχεις έναν επιστήμονα ο οποίος ξέρει ένα πράγμα και δεν μπορεί να ασχοληθεί με τίποτα άλλο, δεν μπορεί να είναι ηγέτης, δεν μπορεί να αναλάβει ευθύνη τότε το πανεπιστήμιο έχει μάλλον αποτύχει.
Οι τεχνολογικές εξελίξεις παίζουν ρόλο σε αυτό, γιατί θεωρώ ότι η χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης δεν αφήνει τον άλλον να σκεφτεί πια.
Νομίζω ότι παίζουν το ρόλο τους οι σύγχρονες εξελίξεις στην τεχνολογία γιατί αυτές οι εξελίξεις είναι κυρίως υπολογιστικές. Αφήνουν στον άνθρωπο και στον επιστήμονα τη δυνατότητα και τον χρόνο να εστιάσει σε άλλες όψεις του εαυτού και του ψυχισμού όπως ο συγκινησιακός τομέας, η φαντασία, η δημιουργικότητα. Αυτά δεν τα κάνει το hardware. Το hardware είναι μια καλή ευκαιρία να ανακαλύψουμε εκ νέου την επιστήμη, αφήνοντας στην τεχνολογία να κάνει τη «βρώμικη δουλειά» και εμείς να κερδίσουμε χρόνο για πιο δημιουργικά πράγματα, πιο καλαίσθητα και πιο ενδιαφέροντα για τις ανθρώπινες σχέσεις. Η ζωή μας είναι οι σχέσεις μας και οι σχέσεις είναι η ουσία του κοινωνικού ιστού.
Πιστεύετε ότι η ελληνική γλώσσα και ο ελληνικός πολιτισμός διατηρούν ακόμα τη δυναμική τους στις νεότερες γενιές των Ελλήνων Αυστραλών;
Ναι, το πιστεύω ακράδαντα. Είμαι απολύτως πεπεισμένος από την εμπειρία μου με τις νέες γενιές, με την 3η και 4η γενιά. Δεν έχουν τα κολλήματα των προηγούμενων γενεών, την αμφιθυμία και τις εντάσεις των γονιών τους οι οποίοι αναγκάστηκαν να πάνε σε χώρες όπως η Αυστραλία, η Αμερική, η Γερμανία. Βέβαια, πάντα αισθάνονταν Έλληνες και ήξεραν πού είναι η πατρίδα που αγαπούσαν, η Ελλάδα.
Χώρες όπως η Αυστραλία ή όπως ενδεχομένως και η Αμερική, δεν μπορούν να προσφέρουν πραγματικό νόημα γιατί δεν έχουν βάθος. Πόσο είναι το βάθος στην Αμερική, 500 χρόνια; Πόσο είναι το βάθος στην Αυστραλία, 250 χρόνια; Η Ελλάδα και ο ελληνικός πολιτισμός έχουν ένα βάθος 5000 ετών. Αυτό το βάθος με έναν τρόπο είναι ζωντανό σήμερα και τα παιδιά το διαπιστώνουν.
Παρότι μένουν στο εξωτερικό γιατί τους παρέχεται οικονομική και κοινωνική ασφάλεια, η ψυχή τους ανήκει στην Ελλάδα, με την οποία θέλουν να συνδεθούν και την οποία προσπαθούν να ανακαλύψουν εκ νέου μαθαίνοντας ελληνικά.
Είναι θετική η συμβολή της αυστραλιανής Ομογένειας στη διατήρηση της ελληνικής παράδοσης και των εθνικών, των αξιών, των ηθών, εθίμων;
Βεβαίως είναι, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να επαναπαυθούμε. Τα παιδιά μιλάνε ελληνικά, όμως δεν τα γράφουν, δεν τα διαβάζουν. Αν δεν γίνει συντονισμένη προσπάθεια από όλους τους φορείς παροχής ελληνόφωνης εκπαίδευσης στην Αυστραλία, και σε όλες τις χώρες αντίστοιχα, σε συνεργασία με την ελληνική πολιτεία στην επόμενη γενιά τα επόμενα 20 – 25 χρόνια θα υπάρχει πολύ σοβαρό πρόβλημα. Όμως όλα ξεκινάνε από την οικογένεια.
Η οικογένεια και η κοινότητα διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της ελληνικής ταυτότητας;
Πρωτίστως. Ό,τι και να κάνει η Πολιτεία, ό,τι και να κάνουμε οι πανεπιστημιακοί δάσκαλοι, ό,τι και να κάνει η Εκκλησία, ό,τι και να κάνουν οι κοινότητες, εάν η μάνα, η γιαγιά, γενικά το σπίτι δεν μιλάει ελληνικά, δεν γίνεται τίποτα. Δεν πρέπει να το φοβόμαστε αυτό. Εμένα τα παιδιά μου μεγάλωσαν ως δίγλωσσα. Και μεγάλωσαν δίγλωσσα, εντελώς φυσιολογικά. Το «κλειδί» είναι να μην κάνεις τη μία από τις δυο γλώσσες αποκλειστική. Δηλαδή στην περίπτωση των ελληνικών να μην πεις απαγορεύονται τα αγγλικά στο σπίτι. Αυτό είναι λάθος. Δημιουργεί αντίδραση, άγχος και απέχθεια.
Πολλά παιδιά λένε ότι τους κούραζε το γεγονός να πηγαίνουν σε ελληνικό σχολείο όταν τα άλλα παιδάκια στην Αυστραλία και στην Αμερική παίζανε και αυτά έπρεπε να πάνε σχολείο την Τετάρτη το απόγευμα. Όμως δεν πρέπει να αφήσουμε τα παιδιά εντελώς ανεξέλεγκτα.
Συμπερασματικά, όλοι οι πάροχοι ελληνόφωνης εκπαίδευσης στην Αυστραλία πρέπει να συνεργαστούν, τα κοινοτικά σχολεία, τα ενοριακά σχολεία, τα κολλέγια της Αρχιεπισκοπής και τα ιδιωτικά σχολεία. Στην Αυστραλία και στα δημόσια σχολεία διδάσκεται η ελληνική γλώσσα όχι σε όλα, αλλά σε επιλεγμένα σχολεία.
Τα ομογενειακά Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης πιστεύετε ότι μπορούν να παίξουν κάποιο ρόλο στη διάδοση και διάσωση της ελληνικής γλώσσας; Εξακολουθούν να παίζουν ουσιαστικό ρόλο στην συνοχή του Ελληνισμού της Διασποράς;
Ο ρόλος που έπαιξαν, στο παρελθόν, στη διατήρηση, διάσωση της ελληνόφωνης ήταν πάρα πολύ μεγάλος και πολύ σημαντικός. Όμως, μειώνεται αισθητά, μειώνεται και η επίδρασή τους στην συνοχή. Χρειάζεται λίγη προσοχή, γιατί τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, όπως για παράδειγμα οι εφημερίδες, τα ραδιόφωνα, οι τηλεοράσεις , το θέατρο, δημιουργούν μια οικολογία, δημιουργούν ένα περιβάλλον. Η γλώσσα χρειάζεται το περιβάλλον της, χωρίς αυτά, πού θα χρησιμοποιήσουν τα παιδιά μας τα ελληνικά που μαθαίνουν; Αν δεν μπορούν να ακούσουν ένα ελληνικό θέατρο, αν δεν υπάρχει μια εφημερίδα να διαβάσουν, αν δεν υπάρχει ένα ραδιόφωνο να παίζει ελληνική μουσική και να ακούνε τα ελληνικά; Για αυτό χρειάζεται η στήριξη της ελληνικής πολιτείας. Η ελληνική πολιτεία χρειάζεται να στηρίξει αυτά τα Μέσα, να τα ενισχύσει οικονομικά. Είναι δύσκολο να κρατήσεις μια εφημερίδα ή ένα ραδιόφωνο ελληνόφωνο χωρίς την οικονομική στήριξη, είναι μια τεράστια επένδυση.
Το υπουργείο Εξωτερικών μπορεί να εκτιμήσει το μέγεθος μίας τέτοιας επένδυσης και να δράσει ανάλογα. Η ψυχή του Ελληνισμού είναι η γλώσσα του. Πρέπει να αισθανόμαστε όχι απλά υπερήφανοι, αλλά και εξαιρετικά υπεύθυνοι για αυτή την κληρονομιά των 5.000 χρόνων που κουβαλάμε.
Τι θα μπορούσε να κάνει η Ελλάδα για να στηρίξει τον απόδημο Ελληνισμό;
Το υπουργείο Εξωτερικών έχει ήδη εγκαινιάσει τα κοινά προγράμματα πανεπιστημίων, τα προγράμματα κινητικότητας φοιτητών, τα κατασκηνωτικά προγράμματα. Κατά τη γνώμη μου χρειάζεται καλύτερη συνεργασία και με τους τοπικούς φορείς. Κάποιες φορές η Πολιτεία δεν έχει χρήματα να συνεχίσει να στηρίζει αυτά τα προγράμματα, πρέπει να απευθυνθεί στην Ομογένεια. Χρειαζόμαστε το κύρος και το σεβασμό της ελληνικής πολιτείας, τα χρήματα μπορούν να βρεθούν. Είναι φιλότιμος ο Ελληνισμός της Ομογένειας.
Ποιο μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στους αναγνώστες του «Εθνικού Κήρυκα» που διαβάζουν αυτή τη συνέντευξη;
Πρώτα απ’ όλα να διαβάζουν «Εθνικό Κήρυκα» ξανά και ξανά. Είναι μια δυνατότητα για εμβάπτιση στην ελληνική γλώσσα στηρίζοντάς τον. Οι αναγνώστες δεν στηρίζουν απλά μια πρωτοβουλία ιδιωτική, αλλά μια πρωτοβουλία εθνική, ελληνοαμερικανική, με τη βαθιά σημασία αυτής της σύζευξης. Να τον διαβάζουν κριτικά, αυτό έχει σημασία. Να βρίσκονται σε μια διάδραση με τον «Εθνικό Κήρυκα». Να δείχνουν στον εκδότη ότι πραγματικά υπάρχει ένα κοινό που παρακολουθεί με σοβαρότητα. Έτσι θα βελτιωθούμε εμείς και ο «Εθνικός Κήρυκας».
Τι μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στην Ομογένεια; Ποια σκέψη κάνετε και θα θέλατε να μοιραστείτε με τη νέα γενιά των Ελλήνων της Διασποράς; Τι σημαίνει Ελληνισμός στον 21ο αιώνα;
Θα σας απαντήσω με μία λέξη. Αυτή η λέξη είναι ουσιαστικά τα αρχικά τριών λέξεων για τις οποίες έχω επιχειρηματολογήσει γραπτώς πάρα πολύ. Ο Ελληνισμός του 21ου αιώνα ισοδυναμεί με ένα ΟΜΟΥ. Τι είναι αυτό το ΟΜΟΥ; Είναι τρεις λέξεις: ομογενής, υπερόριος, ιεροφάντης. ΟΜΟ.ΥΠΕΡ.Ι. Αυτό ακριβώς είναι το ΟΜΟΥ ΠΕΡΙ. Στα αρχαία ελληνικά σημαίνει «σχετικά με το μαζί» το «ομού». Ο Ελληνισμός σχετικά με το «μαζί» ή όσον αφορά το «μαζί». Ο Ελληνισμός είναι ομογενής, πάντα ήτανε και σήμερα θα πρέπει να καταλάβουμε ότι δεν μπορεί να πάει παραπέρα εάν δεν είναι ομογενής. Ομογένεια σημαίνει ό,τι φτιάχνεται, γίνεται κάθε στιγμή από όλους μας μαζί. Μητρόπολη και Διασπορά ομού. Αυτό είναι ομογενής. Ο Ελληνισμός γίνεται μαζί, παράγεται μαζί, δημιουργείται από κοινού.
Το δεύτερο στοιχείο είναι ότι αυτός ο Ελληνισμός ήταν υπερόριος, πάντοτε ήταν και στις μέρες μας καλείται περισσότερο να γίνει, να είναι πέρα από τα όρια της Ελλάδας. Έχει φτάσει στα έσχατα της Γης, όπως είναι η Αυστραλία, και καλείται να ξεπερνάει τα όρια του άλλου, του εαυτού του, να ενσωματώνει το διαφορετικό και να γίνεται κάτι διαφορετικό, να διευρύνεται.
Το τρίτο είναι ιεροφάντης. Τι σημαίνει ο Ελληνισμός είναι ιεροφάντης; Ήταν πάντοτε και πρέπει στην εποχή μας να γίνει περισσότερο. Δεν μπορούμε να τον δημιουργούμε μαζί τον Ελληνισμό και δεν μπορούμε να τον ζούμε ως υπερόριο, εάν δεν αντιλαμβανόμαστε ότι πρόκειται για κάτι ιερό. Όχι απλά καλό. Όχι απλά σημαντικό, σπουδαίο, αλλά ιερό. Ο Ελληνισμός εκπροσωπεί μια μορφή ιερότητας για τους Έλληνες. Και μόνο αν το αντιληφθούμε έτσι, μπορούμε να του αφοσιωθούμε. Να του αφιερωθούμε και να τον κάνουμε να μεγαλουργήσει.
Υπάρχει κάποιο βιβλίο, κάποιο πρόσωπο, κάτι που μπορεί να επηρέασε βαθιά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεστε τη ζωή γενικότερα και την επιστήμη;
Το βιβλίο που με σημάδεψε είναι η Αγία Γραφή. Από μικρό παιδί συνεχίζω να διαβάζω, να τη μελετώ. Είναι το μόνο βιβλίο με το οποίο κλαίω. Και αυτό λέει πολλά για το πρόσωπο που με σημάδεψε, ίσως, περισσότερο από όλα τα πρόσωπα. Ο πνευματικός που είχα όταν ήμουν στην εφηβεία και στα πρώτα νεανικά μου χρόνια. Το μοντέλο του είναι το μοντέλο της ζωής. Επίσης, με επηρέασε η εμπειρία της οικογένειάς μου. Η εμπειρία της ζωής με τη γυναίκα μου και τα παιδιά μου. Χωρίς αυτή δεν θα είχε πολύ νόημα η ζωή μου.
Μετά από τόσα χρόνια προσφοράς στην εκπαίδευση γενικότερα, τι είναι αυτό που σας δίνει ακόμα έμπνευση και δύναμη;
Το γεγονός ότι αισθάνομαι ακόμα και σήμερα πως δημιουργώ μέσα στην ψυχή των νέων μια μικρή ρωγμή από την οποία μπορεί να μπει λίγο φως, το οποίο μπορεί κάποιος να αξιοποιήσει σε κάποιο στάδιο της ζωής του, άγνωστο πότε.
Ακόμα το εισπράττω από παιδιά που πέρασαν στα θρανία είτε στην Δευτεροβάθμια, είτε στην Τριτοβάθμια. Μου εκμυστηρεύονται πως αυτή η ρωγμή, υπήρξε πολύ σημαντική για την μετέπειτα πορεία τους. Αυτή είναι μικρή λεπτομέρεια που κάνει τη διαφορά στη ζωή.
Ποια θεωρείτε ως τη σημαντικότερη παρακαταθήκη που αφήνει γενικά ένας δάσκαλος στους μαθητές και στους φοιτητές;
Ένα μοντέλο δημιουργικότητας. Αν καταφέρεις να γίνεις ένα μοντέλο δημιουργικότητας, όχι μίμησης αλλά δημιουργικότητας, να ωθήσεις το νέο άνθρωπο με το λόγο και την πράξη και το ήθος σου να δημιουργήσει τον εαυτό του.
Αν θα μπορούσατε να αλλάξετε ένα πράγμα στη σημερινή κοινωνία, ποιο θα ήταν αυτό;
Με ένα μαγικό ραβδάκι θα έκανα αδύνατο τον πόλεμο.
Ποια είναι τα επόμενα προσωπικά ή ακαδημαϊκά σχέδια για το μέλλον; Για παράδειγμα έχει ανακοινωθεί ότι τον Σεπτέμβριο σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων θα δυναμώσετε τη φωνή της ελληνικής γλώσσας στο Σύδνεϋ, αφού θα λάβει χώρα εκεί το Διεθνές Θερινό Πανεπιστήμιο.
Ετοιμάζουμε κάτι πολύ μεγάλο στο Σύδνεϋ, στο Πανεπιστημίου της Νέας Νότιας Ουαλίας. Μια συνεργασία με το Διεθνές Ανοιχτό Πανεπιστήμιο και την ιδρύτριά του, την καθηγήτρια Νικολέττα Τσιτσανούδη – Μαλλίδη. Θα γίνουμε το εκπαιδευτικό επίκεντρο της ελληνικής Διασποράς για μία εβδομάδα. 80-100 εισηγητές από όλο τον Κόσμο. Παράλληλα με το ακαδημαϊκό πρόγραμμα, θα λάβουν χώρα πέντε πολιτιστικές εκδηλώσεις καθ’ όλη την εβδομάδα. Ετοιμάζω δράσεις στην Αθήνα και βεβαίως κάτι μεγάλο που ετοιμάζω με πολλούς συνεργάτες για το καλοκαίρι του ’27, και αφορά στην ακτινοβολία του ελληνικού πολιτισμού και στις σχέσεις του, των δυνατοτήτων που προσφέρει ο ελληνικός πολιτισμός για αλληλεπίδραση και γόνιμη συνύπαρξη με άλλους πολιτισμούς, πάντα με επίκεντρο τους Δελφούς.
Αν σας ζητούσα να περιγράψετε τη ζωή σας με μία φράση, ποια θα ήταν αυτή;
Ερωτική υπέρβαση. Γιατί πάντα στη ζωή μου αισθάνομαι ότι βρίσκομαι σε μια διαδικασία να ξεπερνάω τα όρια, να πηγαίνω πέρα από τα όρια, να δημιουργώ και τον εαυτό μου και να βοηθάω όσους είναι γύρω μου, πρωτίστως την οικογένειά μου και τους μαθητές μου να δημιουργούν τον εαυτό τους πέρα απ’ αυτό που έχουν.
Επίσης, το ερωτικό στοιχείο ήταν πάντοτε δεδομένο στη ζωή μου. Αισθάνομαι ευλογημένος που το έχω. Το έχω ζήσει και συνεχίζω να το ζω μέσα από τη σύζυγό μου, η οποία είναι πάντοτε εκεί να εμπνέει, όχι τόσο με τα λόγια της, όσο με τη ματιά και τη σιωπή της.
Πηγή: www.ekirikas.com