ΒΟΣΤΩΝΗ. Οι Τούρκοι για τρίτη χρονιά φέτος δεν έδωσαν άδεια στον Οικουμενικό Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίο να μεταβεί για να λειτουργήσει ανήμερα της εορτής της Κοίμησης της Θεοτόκου στην ιστορική Μονή της Παναγίας Σουμελά στην Τραπεζούντα του Πόντου. Προς τούτο, άλλωστε, προγραμμάτισε και πήγε στην γενέτειρα του την Ίμβρο σε συνδυασμό με την 65η επέτειο από την είσοδο του στον ιερό κλήρο, όπως έγραψε εκτενώς ο «Εθνικός Κήρυκας».
Οι Τούρκοι, ωστόσο, παρείχαν άδεια για τέλεση Λειτουργίας στην Παναγία στον Πόντο για την Απόδοση της εορτής ή εννιάμερα όπως είναι γνωστή, δηλαδή την Κυριακή 23 Αυγούστου 2026. Στον Πόντο θα μεταβεί και θα τελέσει τη Θεία Λειτουργία ο μητροπολίτης Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Βαρνάβας από τη Θεσσαλονίκη με κληρικούς από Θεσσαλονίκη και Κωνσταντινούπολη.
Οι Τούρκοι έδωσαν άδεια στον Οικουμενικό Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίο να μεταβεί την Κυριακή 23 Αυγούστου, κατά την Απόδοση της Εορτής της Κοιμήσεως και να τελέσει τη Θεία Λειτουργία στα ερείπια της ιστορικής Μονής Παναγίας Φανερωμένης Κυζίκου. Επισημαίνεται ότι η εφέστιος εικόνα της Παναγίας Κυζίκου είναι αποθησαυρισμένη στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι.
Ο διάκονος και οι ιερείς κομίζουν τα Τίμια Δώρα κατά την Μεγάλη Είσοδο στην ιστορική Μονή Παναγίας Σουμελά.
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗ ΦΩΣ ΦΑΝΑΡΙΟΥ
Ο Πατριάρχης ο οποίος βρίσκεται ακόμα στην Ίμβρο θα διαπλεύσει απέναντι στην Κύζικο η οποία είναι σε κοντινή απόσταση από την Ίμβρο.
Υπογραμμίζεται ότι οι Τούρκοι δεν επικαλέστηκαν καμία αιτιολογία για την μη παροχή αδείας στον Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίο να προστεί της Θείας Λειτουργίας ανήμερα της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στη Μονή Σουμελά του Πόντου.
Από τον ιστότοπο «Monastiriaka.gr» αντλούμε τις ακόλουθες πληροφορίες για την εικόνα της Παναγίας Σουμελά και την ομώνυμη Μονή της: «Η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Σουμελάς χρονολογείται αιώνες πίσω και, σύμφωνα με την Ορθόδοξη παράδοση, χαράχθηκε πάνω σε ξύλο από τον Ευαγγελιστή Λουκά. Το όνομά της προέρχεται από το όρος Μελά και τον Ποντιακό ιδιωματισμό ‘σου’. Οι Πόντιοι μάλιστα συνήθιζαν να λένε ‘θα ανέβουμε σου Μελά την Παναΐαν’».
Η ιστορική Μονή της Παναγίας Σουμελά στην Τραπεζούντα του Πόντου. Φωνογραφία: Eurokinissi
Το 386 μ.Χ., στο όρος Μελά της Τραπεζούντας, σε υψόμετρο 1063 μέτρα, ιδρύθηκε το μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά, μετά τη θαυματουργή αποκάλυψη της ιερής εικόνας. Η Μονή χτίστηκε από δύο Αθηναίους μοναχούς, τον Βαρνάβα και τον Σωφρόνιο.
Ο συνδυασμός της ιερής εικόνας της Παναγίας Σουμελά μαζί με το αγιασμένο νερό με τις θεραπευτικές του ιδιότητες, αποτελούσαν το σημείο αναφοράς της Μονής και πόλος έλξης προσκυνητών. Πολλές ήταν οι θαυματουργικές παρεμβάσεις της Παναγίας Σουμελά για την προστασία του Μοναστηριού από επιδρομές εχθρών και καταστροφές.
Η άγια εικόνα της Παναγίας Σουμελά είναι τύπου Οδηγήτριας και είναι χωρισμένη σε δύο μέρη. Είναι σε μεγάλο βαθμό κατεστραμμένη λόγω των φθορών που υπέστη, σε σημείο που οι απεικονιζόμενες μορφές δεν είναι πλέον διακριτές. Μόλις μετά βίας διακρίνονται τα περιγράμματα της Θεοτόκου και του Ιησού Χριστού σε μικρή ηλικία.
Πάνω από τις μορφές της Αειπάρθενου Μαρίας και του Ιησού Χριστού μπορούν να διακριθούν οι επιγραφές IC. XC. MP. ΘΥ. H COYMELHTHCA (Ιησού Χριστού Μήτηρ Θεού η Σουμελιώτισσα). Κάτω από τις επιγραφές, το στέμμα που είναι φορεμένο στο κεφάλι της Παναγίας, φαίνεται να το κρατάνε δύο άγγελοι.
Τέλος, η εικόνα περιβάλλεται από αργυρή επίχρυση θήκη του 1700 μ.Χ. και είναι διακοσμημένη με εικόνες, επιγραφές με πολύτιμες πέτρες σε διάφορα σημεία.
Η καταστροφή της Μονής και το κρύψιμο της εικόνας
Δυστυχώς, το 1922 μ.Χ., επήλθε ολοκληρωτική καταστροφή του Μοναστηριού ύστερα από την επιδρομή και επίθεση των Νεότουρκων και των Κεμαλικών. Έτσι, οι Έλληνες του Πόντου και της Μικράς Ασίας άφησαν τον τόπο των προγόνων τους και ξεριζώθηκαν οριστικά.
Πριν τον ξεριζωμό τους, οι μοναχοί κατάφεραν να κρύψουν την ιερή εικόνα της Παναγίας Σουμελά στο παρεκκλήσι της Αγίας Βαρβάρας. Μαζί με την εικόνα έκρυψαν και Σταυρό με τίμιο ξύλο του Μανουήλ Γ’ ανεκτίμητης αξίας, καθώς και ένα χειρόγραφο Ευαγγέλιο του Οσίου Χριστοφόρου.
Η επιστροφή της εικόνας της Παναγίας Σουμελά στην Ελλάδα
Για περίπου 10 χρόνια, η εικόνα παρέμεινε θαμμένη στα εδάφη της Τραπεζούντας. Το 1931 μ.Χ., ένας από τους τελευταίους μοναχούς της τότε Μονής, ο Ιερομόναχος Αμβρόσιος Σουμελιώτης, με παρότρυνση του πρωθυπουργού Ελευθέριου Βενιζέλου, ταξίδεψε στον Πόντο με σκοπό να ανακτήσει τα ιερά κειμήλια και να τα επαναφέρει στην Ελλάδα.
Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, με διπλωματικές ενέργειες, κατάφερε να επιστρέψει τα ιερά κειμήλια στην Ελλάδα, τα οποία αποτελούν μέχρι και σήμερα, σύμβολα υψίστης θρησκευτικής σημασίας. Για περίπου 20 χρόνια, τα κειμήλια φυλάχθηκαν στο Βυζαντινό Μουσείο της Αθήνας.
Η ανέγερση της Ιεράς Μονής της Παναγίας Σουμελά
Το 1951 μ.Χ., ξεκίνησε η ανέγερση της νέας Ιεράς Μονής της Παναγίας Σουμελά στην περιοχή της Καστανιάς στο όρος Βέρμιο, στον νομό Ημαθίας. Λέγεται πως οι Πόντιοι επιθυμούσαν να χτιστεί η Μονή σε παρόμοιο μέρος με αυτό του Πόντου, με ησυχία και βραχώδη όρη.
Εκεί, μεταφέρθηκε τελικά η ιερή εικόνα της Παναγίας Σουμελά μαζί με τα υπόλοιπα ιερά κειμήλια και έως σήμερα είναι το σημείο αναφοράς για τον Ποντιακό Ελληνισμό. Είναι σύμβολο πίστης για τους Έλληνες του Πόντου και ολόκληρης της Ορθοδοξίας.
Η Παναγία Σουμελά εορτάζει στις 15 Αυγούστου κάθε χρόνο, στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Πλήθος χριστιανών από όλη την Ελλάδα επισκέπτονται την Μονή για να ασπαστούν την ιερή εικόνα, αλλά και για να παρακολουθήσουν τις διάφορες εκδηλώσεις που λαμβάνουν χώρα εκεί.
Πηγή: www.ekirikas.com