Στην καρδιά του Brooklyn, το A. Fantis School αποτελεί έναν ξεχωριστό εκπαιδευτικό χώρο όπου η σύγχρονη ακαδημαϊκή εκπαίδευση συναντά την ελληνική γλώσσα, τον πολιτισμό, την κλασική παιδεία και την ορθόδοξη παράδοση. Με έμφαση στη διαμόρφωση του «ολόκληρου παιδιού», στην πνευματική, κοινωνική, συναισθηματική και σωματική του ανάπτυξη, το σχολείο επιδιώκει να προσφέρει στους μαθητές εφόδια που ξεπερνούν τα όρια της τάξης.
Μέσα από τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας και της κλασικής ελληνικής παιδείας, αλλά και μέσα από σύγχρονες παιδαγωγικές προσεγγίσεις, το A. Fantis δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου η γνώση δεν περιορίζεται στη μετάδοση πληροφοριών, αλλά μετατρέπεται σε εμπειρία, διάλογο, δημιουργία και κριτική σκέψη. Στο πλαίσιο του αφιερώματος του «Περιοδικού» για την Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών 2026, συνομιλήσαμε με την διευθύντρια του Σχολείου , Παναγιώτα Λιλικάκη, μια ηγετική παρουσία στον χώρο της ομογενειακής εκπαίδευσης, με ξεκάθαρο όραμα για το σχολείο και τον ρόλο του σύγχρονου εκπαιδευτικού. Με βαθιά πίστη στη δύναμη της παιδείας να διαμορφώνει όχι μόνο μαθητές, αλλά ανθρώπους με σκέψη, ήθος και ευθύνη, η ίδια θεωρεί ότι η γνώση αποκτά πραγματική αξία όταν βιώνεται. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, μιλά για τη φιλοσοφία του A. Fantis, τη δύναμη της ελληνικής παιδείας και τον ρόλο του σύγχρονου εκπαιδευτικού, αλλά και για το όραμά της για τον απόφοιτο του σχολείου: έναν ελεύθερο, σκεπτόμενο, δημιουργικό και υπεύθυνο Ελληνοαμερικανό πολίτη του κόσμου, που γνωρίζει τις ρίζες του, σκέφτεται κριτικά και επιλέγει να κάνει τη γνώση πράξη.
Πώς μεταφράζεται στην καθημερινότητα του A. Fantis η σύνδεση της ακαδημαϊκής εκπαίδευσης με την ελληνική γλώσσα, τον πολιτισμό, την κλασική παιδεία και την ορθόδοξη πίστη;
Συνεργασία μαθητών
Η κλασική παιδεία είναι αρωγός της ακαδημαϊκής εκπαίδευσης. Είναι αυτή που δεν σταματά στην απλή μελέτη του Ομήρου, στην ανάγνωση και ανάλυση της ποίησης του Οδυσσέα Ελύτη. Είναι αυτή που δίνει τα εφόδια στον μαθητή να θέσει τα δικά του ερωτήματα και να ανακαλύψει πώς η ποίηση του Ελύτη ενώνει την αρχαία Ελλάδα, τη βυζαντινή παράδοση, το 1821 και τη σύγχρονη ιστορία. Αυτό από μόνο του είναι ένα ζωντανό παράδειγμα τού πώς συνδυάζεται η ελληνική γλώσσα και ο πολιτισμός με την κλασική παιδεία και την ορθόδοξη πίστη. Ο μαθητής που αποφοιτά από το σχολείο του Αργυρίου Φάντη λοιπόν έχει πάρει τα εφόδια να σκέφτεται κριτικά, να συμμετέχει σε δημόσιο διάλογο, και να σκέφτεται σε βάθος, ενώ παράλληλα εκτιμά την φυσική άσκηση, τα καλλιτεχνικά και αγαπά όχι απλά την Ελλάδα, αλλά την ελληνική σκέψη ως ένα ενιαίο σύνολο.
Η UNESCO, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών 2026, θέτει στο επίκεντρο τον ρόλο του εκπαιδευτικού. Πώς έχει αλλάξει ο ρόλος του σήμερα και τι χρειάζεται ένας δάσκαλος για να διαμορφώσει την επόμενη γενιά;
Ο δάσκαλος του σήμερα δεν καλείται απλώς να διδάξει το αντικείμενό του. Καλείται να καλλιεργήσει τον χαρακτήρα του μαθητή, να αφουγκραστεί τις ανάγκες του και να συμβάλει στην υγιή ανάπτυξή του. Οι ανάγκες αυτές δεν είναι μόνο μαθησιακές. Αφορούν και τη συναισθηματική και ψυχική του ευημερία, τις σχέσεις του με τους συμμαθητές του, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο ανταποκρίνεται στο κοινωνικό περιβάλλον μέσα και έξω από το σχολείο.
Συνεχής μάθηση και εξέλιξη_ Οι δάσκαλοι σε εκπαιδευτική εκδρομή επαγγελματικής ανάπτυξης_
Ο εκπαιδευτικός παρατηρεί, προσαρμόζεται και επαναπροσδιορίζει συνεχώς τον τρόπο με τον οποίο διδάσκει, ανάλογα όχι μόνο με τις μαθησιακές δυνατότητες των παιδιών, αλλά και με τις γενικότερες ανάγκες τους, όπως αυτές διαμορφώνονται καθημερινά. Θα μπορούσε βέβαια κάποιος να πει -και δικαίως- ότι και ο δάσκαλος της δεκαετίας του ’60 είχε στο επίκεντρο τις ανάγκες του μαθητή. Η καλή πρόθεση υπήρχε και τότε και υπάρχει και σήμερα. Αυτό που έχει αλλάξει είναι η πολυπλοκότητα των απαιτήσεων που καλείται να διαχειριστεί ο σύγχρονος εκπαιδευτικός. Γι’ αυτό θεωρώ ότι χωρίς την κατάλληλη επαγγελματική ανάπτυξη κανένας εκπαιδευτικός δεν μπορεί να ανταποκριθεί πραγματικά στις ανάγκες των μαθητών του. Όσοι βρισκόμαστε στη διοίκηση οφείλουμε να στηρίζουμε πρώτα τον εκπαιδευτικό, ώστε εκείνος με τη σειρά του να μπορεί να στηρίξει τον μαθητή. Αυτό μπορεί να γίνει μέσα από στοχευμένα σεμινάρια, δράσεις ενδυνάμωσης της ομάδας και ευκαιρίες που ενισχύουν τη συνεργασία μεταξύ των εκπαιδευτικών. Υπάρχει, όμως, και κάτι ακόμη πιο σημαντικό. Η επαγγελματική ανάπτυξη δεν μπορεί να περιορίζεται σε έναν εκπαιδευτικό που απλώς κάθεται σε μια αίθουσα και ακούει πώς θα πρέπει να διδάξει. Αν θέλουμε ένας εκπαιδευτικός να εφαρμόσει τη Σωκρατική μέθοδο, τη βιωματική μάθηση ή τη μάθηση βάσει έργου, πρέπει πρώτα ο ίδιος να έχει βιώσει αυτές τις εμπειρίες. Μόνο μέσα από ένα υποστηρικτικό περιβάλλον, όπου οι εκπαιδευτικοί δεν μελετούν απλώς νέες μεθόδους αλλά τις βιώνουν, συνεργάζονται και τις μετατρέπουν σε πράξη, μπορούμε να ανταποκριθούμε στις νέες ανάγκες της εκπαίδευσης και να προετοιμάσουμε ουσιαστικά την επόμενη γενιά.
Σε έναν κόσμο που αλλάζει, πώς προετοιμάζετε τους μαθητές για το μέλλον και ποιον ρόλο παίζουν η κλασική ελληνική παιδεία και ο Σωκρατικός διάλογος;
Επιστρέφουμε και πάλι στο αγαπημένο μου θέμα: την εκπαίδευση και τη μάθηση βάσει έργου. Για να απαντήσω στο ερώτημά σας, θα δώσω ένα ζωντανό παράδειγμα από την καθημερινότητα του σχολείου. Με αφορμή τον εορτασμό της 28ης Οκτωβρίου, οι μαθητές της 4ης τάξης προετοιμάζουν ένα θεατρικό με τον δάσκαλό τους, Βαγγέλη Χαζίρογλου. Παράλληλα, οι μαθητές της 5ης τάξης, σε συνεργασία με τις εκπαιδευτικούς των καλλιτεχνικών, Ms. Whitsel και Ms. Guitzau, αναζητούν πορτρέτα του πολέμου και δημιουργούν τη δική τους εικαστική εκδοχή.
Την ίδια στιγμή, οι καθηγητές Φυσικής και Μαθηματικών, Papadimitriou και Davis, θέτουν ερωτήματα σχετικά με την εξέλιξη των επιστημών κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ενώ ο καθηγητής Ιστορίας, Will Mound, καλεί τους μαθητές να μελετήσουν κριτικά τα ιστορικά γεγονότα. Στο μάθημα των Αγγλικών, ο John Sayfie, αφού οι μαθητές γνωρίσουν την ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη, τους καθοδηγεί να γράψουν τη δική τους ποίηση στα αγγλικά, εμπνευσμένη από το φως και το έργο του. Παράλληλα, μέσα από τη μουσική και τον χορό, οι μαθητές έρχονται σε επαφή με την ελληνική παράδοση και την έννοια της συλλογικότητας. Μια τέτοια εργασία έχει δύο σημαντικές διαστάσεις. Από τη μία, οι εκπαιδευτικοί διαφορετικών ειδικοτήτων συναντιούνται, ανταλλάσσουν ιδέες και σχεδιάζουν από κοινού. Από την άλλη, οι ίδιοι οι μαθητές συνεργάζονται και συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση του τελικού αποτελέσματος.
Το χαμόγελό της, η πιο λαμπερή απόδειξη ότι η αγάπη για την Ελλάδα δεν γνωρίζει σύνορα. Ο φιλελληνισμός ζει στις νέες γενιές!»
Αυτό ακριβώς είναι και το νόημα του Σωκρατικού διαλόγου. Η γνώση δεν μεταδίδεται απλώς· γεννιέται μέσα από τις ερωτήσεις, τη συζήτηση, την έρευνα και τη συνεργασία. Οι μαθητές βλέπουν αυτή τη διαδικασία να εφαρμόζεται και από τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς. Έτσι καλλιεργείται μια κουλτούρα δημιουργίας, κριτικής και αναλυτικής σκέψης, που αφορά τόσο τα παιδιά όσο και τους δασκάλους τους.
Το σχολείο δίνει έμφαση στην ανάπτυξη του «whole child», συμπεριλαμβάνοντας την πνευματική, κοινωνική, συναισθηματική και σωματική ανάπτυξη. Πώς επιτυγχάνεται αυτή η ισορροπία στην καθημερινότητα του σχολείου;
Ίσως γελάσετε, αλλά θα έλεγα πως αυτή η ισορροπία επιτυγχάνεται αβίαστα, μέσα από την καθημερινή ροή του σχολείου. Υπάρχει μια σταθερή προσπάθεια να αγκαλιάσουμε την πνευματική, κοινωνική, συναισθηματική και σωματική ανάπτυξη κάθε παιδιού. Οι μαθητές έχουν γυμναστική τρεις φορές την εβδομάδα, ενώ η σχολική σύμβουλος, Kara Poulon, σε συνεργασία με τους εκπαιδευτικούς, έχει δημιουργήσει ένα πρόγραμμα κοινωνικής και συναισθηματικής μάθησης, στο οποίο συμμετέχουν καθημερινά όλοι οι μαθητές.
Δεν μένουμε, όμως, μόνο σε αυτό. Από το προνηπιαγωγείο, ξεκινώντας από τα παιδιά ηλικίας τριών ετών, μέχρι και το Γυμνάσιο, φροντίζουμε καθημερινά να διαβάζουμε βιβλία που βοηθούν τους μαθητές να ενταχθούν με υγιή τρόπο στο σχολικό περιβάλλον και να αναπτύξουν συναισθηματικές δεξιότητες. Κάθε Τετάρτη, ο ιερατικός προϊστάμενος της κοινότητας Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, πατέρας Ευαγόρας, καλεί τους μαθητές από το Νηπιαγωγείο έως και την 8η τάξη να συμμετέχουν στον Όρθρο. Έτσι, τα παιδιά δεν είναι απλώς δέκτες μιας θρησκευτικής παράδοσης, αλλά γίνονται κοινωνοί της ορθόδοξης πίστης. Παράλληλα, ο Σωκρατικός διάλογος, η βιωματική εργασία και η μάθηση βάσει έργου αποτελούν βασικά πρότυπα διδασκαλίας. Κάθε μήνα, η σχολική μας κοινότητα αφιερώνεται σε μία από τις ηθικές αξίες που μας ενώνουν και αναζητά τρόπους να την κάνει πράξη. Τον Σεπτέμβριο, η αξία ήταν η φιλοξενία. Στο πλαίσιο αυτής της νέας παράδοσης, το σχολείο τίμησε μαθητές που εκφράζουν τις αξίες μας και ανέδειξε τον «Μαθητή του Μήνα», έναν μαθητή που όχι μόνο τις ενσαρκώνει, αλλά τις μεταδίδει στους συμμαθητές του, διατηρώντας παράλληλα υψηλό ακαδημαϊκό επίπεδο. Για τον Σεπτέμβριο επιλέχθηκε ο Ηλίας Σωτηριάδης. Οι μαθητές της 8ης τάξης παρουσίασαν τα σχολικά νέα και, μέσα από ένα μικρό θεατρικό και συζήτηση με τους μικρότερους μαθητές, ανέδειξαν στην πράξη την έννοια της φιλοξενίας. Παράλληλα, οι απόφοιτοι επέλεξαν το Covenant House New York ως αποδέκτη των εσόδων από την ημέρα ελεύθερης ενδυμασίας, ενώ η ημέρα ολοκληρώθηκε με το Buddy Day, όπου μεγαλύτεροι και μικρότεροι μαθητές σκέφτηκαν τρόπους να καλωσορίσουν έναν νέο συμμαθητή.
Μέσα από τη γιορτή, τον διάλογο και την προσφορά, τα παιδιά δεν μαθαίνουν απλώς μια αξία· τη βιώνουν. Αναγνωρίζουν τις ανάγκες των άλλων, συνεργάζονται και αναλαμβάνουν δράση. Έτσι, η ολόπλευρη ανάπτυξη του παιδιού γίνεται μια καλογραμμένη χορογραφία, όπου όλοι γνωρίζουμε τα βήματα.
Δύο μαθητές, μια δυνατή παρουσίαση. Όταν η γνώση του παρελθόντος γίνεται η ασπίδα μας για το μέλλον.
Κοιτάζοντας προς το μέλλον, πώς φαντάζεστε τον απόφοιτο του σχολείου σας; Ποιες γνώσεις, αξίες και εφόδια θα θέλατε να έχει αποκτήσει, ώστε να χαράξει τη δική του πορεία ως Ελληνοαμερικανός;
Ο απόφοιτος του Αργυρίου Φάντη, είναι ο πολίτης του κόσμου που καλωσορίζει την ευθύνη. Είναι αυτός που ψιθυρίζει σαν προσευχή τα λόγια: «αν δεν αλλάξω εγώ τον κόσμο τότε ποιος;». Είναι ο φιλάνθρωπος και ελεήμων που αφουγκράζεται τις ανάγκες του συνανθρώπου του και αθόρυβα τις καλύπτει. Είναι αυτός που επειδή είχε βιώσει την αξία του διαλόγου και της συλλογικής εργασίας , θα αναζητήσει και θα εφαρμόσει τα ίδια συστατικά τόσο στην επαγγελματική όσο και στην προσωπική του ζωή. Είναι αυτός που δεν θα βροντοφωνάξει, «ν’ αγαπήσετε την Ελλάδα και τον πολιτισμό γιατί έχουμε μια ιστορία χιλιάδων χρόνων», αλλά γιατί μέσα από την φιλοσοφία και την κλασική παιδεία μπόρεσε ο ίδιος να αναπτύξει την κριτική σκέψη. Ο απόφοιτος είναι φιλόξενος, ο άνθρωπος που από φιλότιμο θα προσφέρει εθελοντική εργασία, γιατί αν «όχι αυτός, τότε ποιος;». Ο απόφοιτος του Αργυρίου Φάντη είναι φιλέλληνας που μεταλαμπαδεύει το πάθος του για την ελληνική γλώσσα, και την αγάπη του για τον πολιτισμό στον δικό του περίγυρο. Είναι ο ίδιος οραματιστής μιας ανθρωποκεντρικής εκπαίδευσης που συνεχόμενα εξελίσσεται. Ο απόφοιτος του Αργυρίου Φάντη σκέφτεται λεύτερα, είναι ευγενής και γνωρίζει πώς ό,τι επάγγελμα και να ακολουθήσει πρέπει να το κάνει με ήθος. Και φυσικά είναι αυτός που επιστρέφει στην κοινότητά του όχι μόνο για να ανταποδώσει αλλά για να συνεχίσει το έργο των προκατόχων μιας κοινότητας που χρονικά τόσο με λόγια αλλά κυρίως με έργα στήριξε το σχολείου του Αργυρίου Φάντη. Αυτό από μόνο του είναι τιμητικό.
—
A. Fantis School
195 State Street
Brooklyn, NY 11201
Τηλέφωνο: (718) 624-0501
Email: [email protected]
Interim Principal: Panagiota Lilikaki
Hellenic Classical Charter Schools
Πηγή: www.ekirikas.com