Η πρώτη εξαπόλυση στείρων εντόμων της μύγας της Μεσογείου με τη χρήση drone στην Ελλάδα ολοκληρώθηκε με επιτυχία, ανοίγοντας τον δρόμο για μια καινοτόμο και φιλική προς το περιβάλλον μέθοδο αντιμετώπισης επικίνδυνων εντόμων-εισβολέων που απειλούν την ελληνική γεωργία. Η δράση υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού ερευνητικού προγράμματος ACT, το οποίο χρηματοδοτείται από τον «Ορίζοντα 2020» και συντονίζεται από το Πανεπιστήμιο Giessen της Γερμανίας. Στην Ελλάδα συμμετέχουν το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, ο ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ και το Πανεπιστήμιο Πατρών.
Επιστημονικός σύμβουλος του έργου είναι ο Δρ. Νίκος Θ. Παπαδόπουλος, καθηγητής Εφαρμοσμένης Εντομολογίας. Όπως εξηγεί ο υποψήφιος διδάκτορας του Εργαστηρίου Εντομολογίας και Γεωργικής Ζωολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Βασίλης Ροδοβίτης, η φετινή εκδήλωση αποτέλεσε το τελευταίο μεγάλο γεγονός του προγράμματος πριν από την ολοκλήρωσή του τον προσεχή Απρίλιο. Στόχος ήταν η παρουσίαση των τελικών αποτελεσμάτων στους εμπλεκόμενους φορείς και τους ενδιαφερόμενους.
Σε αντίθεση με την περσινή ενημερωτική δράση, η οποία είχε χαρακτήρα γνωριμίας του κοινού με το πρόγραμμα, φέτος παρουσιάστηκε ένα σημαντικό επίτευγμα: η επιτυχής εξαπόλυση στείρων εντόμων με drone και η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της μεθόδου σε πραγματικές συνθήκες.
Το πρόγραμμα στην πράξη
Το ελληνικό σκέλος του ACT χρησιμοποίησε τη μύγα της Μεσογείου ως οργανισμό-μοντέλο, προκειμένου να προσομοιωθεί η αντιμετώπιση άλλων ιδιαίτερα επικίνδυνων ειδών που απειλούν τη χώρα, όπως τα Bactrocera dorsalis και Bactrocera zonata. Τα δύο αυτά είδη έχουν ήδη ανιχνευθεί τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα και υπάρχουν ενδείξεις ότι ενδέχεται να εγκατασταθούν μόνιμα, γεγονός που προκαλεί έντονη ανησυχία στους επιστήμονες.
«Το πρόγραμμα είναι εξαιρετικά επίκαιρο, γιατί προσφέρει μια άμεση λύση σε περιπτώσεις βιολογικών εισβολών», τονίζει ο κ. Ροδοβίτης και εξηγεί: «Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, εφόσον εντοπιστεί ένα νέο είδος μύγας-εισβολέα στη χώρα, μέσα σε διάστημα περίπου έξι μηνών μπορεί να δημιουργηθεί μονάδα μαζικής παραγωγής στείρων εντόμων και να ξεκινήσουν οργανωμένες εξαπολύσεις για τον περιορισμό του πληθυσμού του».
Η μέθοδος βασίζεται στην Τεχνική των Στείρων Εντόμων (SIT), κατά την οποία απελευθερώνονται στείρα αρσενικά έντομα που ζευγαρώνουν με τα άγρια θηλυκά, χωρίς όμως να παράγονται απόγονοι. Με αυτόν τον τρόπο, ο πληθυσμός μειώνεται σταδιακά χωρίς τη χρήση εντομοκτόνων και χωρίς επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα.
Σύμφωνα με τον κ. Ροδοβίτη, η μέθοδος αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε αστικές περιοχές, όπως η Αττική, όπου έχουν εντοπιστεί τα νέα εισβολικά είδη. Εκεί, η χρήση συμβατικών ψεκασμών είναι πρακτικά αδύνατη, καθώς τα έντομα αναπτύσσονται σε δέντρα που βρίσκονται μέσα στον αστικό ιστό, όπως οι νεραντζιές των δρόμων και των πάρκων.
Εξαπολύθηκαν χιλιάδες έντομα
Η εξαπόλυση των εντόμων πραγματοποιείται μέσω ειδικής κασέτας προσαρμοσμένης στο drone, από την οποία τα έντομα απελευθερώνονται σταδιακά κατά τη διάρκεια της πτήσης. Όπως εξηγεί ο συνεργάτης του έργου, το μέγεθος της κασέτας και ο αριθμός των εντόμων προσαρμόζονται ανάλογα με την έκταση που πρέπει να καλυφθεί και τις ανάγκες κάθε εφαρμογής. Στο πιλοτικό πρόγραμμα πραγματοποιήθηκαν εξαπολύσεις περίπου 200.000 στείρων εντόμων κάθε εβδομάδα σε έκταση σχεδόν 350 στρεμμάτων στη Νάουσα. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η τεχνολογία μπορεί να επεκταθεί σε πολύ μεγαλύτερες περιοχές με τη χρήση μεγαλύτερων drones και την κατάλληλη τεχνική υποστήριξη.
Ωστόσο, η εφαρμογή της μεθόδου σε μεγάλη κλίμακα απαιτεί σημαντικούς οικονομικούς πόρους. Όπως λέει ο κ. Ροδοβίτης, για τον λόγο αυτό στις χώρες όπου εφαρμόζεται ήδη η συγκεκριμένη τεχνολογία υπάρχει συνήθως δημόσια χρηματοδότηση ή στήριξη από περιφερειακές αρχές, καθώς το κόστος δεν μπορεί να καλυφθεί αποκλειστικά από τους ίδιους τους παραγωγούς.
Πηγή: www.ypaithros.gr