Την ανάγκη μετάβασης από τη διαχείριση των συνεπειών στην πρόληψη των δασικών πυρκαγιών ανέδειξε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με πρωτοβουλία του ευρωβουλευτή Σάκη Αρναούτογλου και τη συνεργασία της Bioenergy Europe. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν η βιώσιμη διαχείριση των δασών, η αξιοποίηση της βιομάζας ως ενεργειακού πόρου και η προστασία της βιοποικιλότητας, μέσα από ένα νέο μοντέλο που επιχειρεί να συνδυάσει την περιβαλλοντική προστασία με την ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών.
Η εκδήλωση συγκέντρωσε εκπροσώπους ευρωπαϊκών οργανισμών, ειδικούς στον τομέα της δασικής πολιτικής και φορείς της βιοενέργειας, οι οποίοι κατέθεσαν προτάσεις και εμπειρίες από διαφορετικές χώρες της Ευρώπης για την αντιμετώπιση των αυξανόμενων προκλήσεων που δημιουργεί η κλιματική αλλαγή.
Η ελληνική εμπειρία στο επίκεντρο
Αναφερόμενος στην ιδιαίτερη σχέση του με τη Μεσόγειο και τις χώρες που πλήττονται συστηματικά από πυρκαγιές, ο Σάκης Αρναούτογλου στάθηκε ιδιαίτερα στην ελληνική πραγματικότητα. Όπως σημείωσε, οι καταστροφικές πυρκαγιές δεν προκαλούν μόνο περιβαλλοντική υποβάθμιση, αλλά έχουν σοβαρές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, επηρεάζοντας άμεσα τη γεωργία, την κτηνοτροφία και το εισόδημα χιλιάδων πολιτών.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η δημόσια συζήτηση δεν μπορεί να περιορίζεται αποκλειστικά στα μέσα καταστολής των πυρκαγιών ή στις αποζημιώσεις που ακολουθούν μετά την καταστροφή.
«Δεν αρκεί να συζητάμε μόνο για αεροπλάνα, πυροσβεστικά μέσα και αποζημιώσεις μετά την καταστροφή. Φυσικά, όλα αυτά είναι απαραίτητα, αλλά έρχονται όταν το κακό έχει ήδη ξεκινήσει», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Πρόληψη αντί αντιμετώπισης
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην πρόληψη, την οποία ο ευρωβουλευτής χαρακτήρισε ως τη σημαντικότερη παράμετρο μιας αποτελεσματικής δασικής πολιτικής. Σύμφωνα με τον ίδιο, η κλιματική κρίση οδηγεί σε ολοένα πιο έντονες και δύσκολα διαχειρίσιμες πυρκαγιές, ενώ παράλληλα η εγκατάλειψη της υπαίθρου έχει ως αποτέλεσμα τη συσσώρευση μεγάλων ποσοτήτων καύσιμης ύλης στα δάση.
Όπως εξήγησε, η βιομάζα που σήμερα συχνά μετατρέπεται σε καύσιμο για καταστροφικές πυρκαγιές, θα μπορούσε μέσα από έναν ορθολογικό σχεδιασμό να αποτελέσει πολύτιμο πόρο για τις τοπικές κοινωνίες, συμβάλλοντας στην παραγωγή ενέργειας και στη δημιουργία νέων οικονομικών δραστηριοτήτων.
Ο ρόλος των τοπικών κοινωνιών
Σημαντική θέση στην τοποθέτησή του κατείχε και η ανάγκη διατήρησης της ανθρώπινης παρουσίας στην ύπαιθρο. Ο κ. Αρναούτογλου υποστήριξε ότι η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να επιβληθεί μόνο μέσω κεντρικών πολιτικών αποφάσεων, αλλά πρέπει να στηριχθεί στις τοπικές κοινωνίες και στους ανθρώπους που ζουν και εργάζονται κοντά στα δάση.
«Η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να σχεδιαστεί μόνο από τα πάνω. Πρέπει να στηρίζεται στους δήμους, στην ύπαιθρο, στους δασικούς συνεταιρισμούς και στους ανθρώπους που ζουν δίπλα στα δάση και τα προστατεύουν καθημερινά. Αν θέλουμε ανθεκτικά δάση, χρειαζόμαστε και ανθεκτικές τοπικές κοινωνίες», τόνισε.
Κλείνοντας την παρέμβασή του, παρουσίασε δημιουργούς ντοκιμαντέρ και ερευνητές που καταγράφουν επιτυχημένα παραδείγματα από ευρωπαϊκές χώρες, αναδεικνύοντας στην πράξη τα οφέλη της πρόληψης, της ενεργού διαχείρισης και της αξιοποίησης της βιομάζας.
Οι ευρωπαϊκές προσεγγίσεις στη δασική διαχείριση
Τη σκυτάλη των εισηγήσεων πήρε ο Jeremie Gelen από τη Bioenergy Europe, ο οποίος υπογράμμισε ότι η ενεργή διαχείριση των δασών αποτελεί κρίσιμο εργαλείο για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και του αυξανόμενου κινδύνου πυρκαγιών. Όπως ανέφερε, τα δάση μπορούν να επιτελέσουν πολλαπλούς ρόλους, συνδυάζοντας την προστασία του περιβάλλοντος με την παραγωγή καθαρής ενέργειας.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η σωστή διαχείριση συμβάλλει στην αποθήκευση μεγαλύτερων ποσοτήτων άνθρακα, ενισχύοντας τη συμβολή των δασικών οικοσυστημάτων στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής. Επισήμανε επίσης ότι οι ξηροθερμικές συνθήκες, οι μειωμένες βροχοπτώσεις και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της μεσογειακής βλάστησης αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο πυρκαγιών στις χώρες της Νότιας Ευρώπης.
Εκπαίδευση, βιοποικιλότητα και συντονισμένες δράσεις
Από την πλευρά του, ο Jozep Mila της European State Forest Association (EUSTAFOR) ανέδειξε τη σημασία της εκπαίδευσης και της ευαισθητοποίησης των πολιτών γύρω από τη διαχείριση της βιομάζας, υποστηρίζοντας ότι η ενημέρωση των τοπικών κοινωνιών αποτελεί βασικό εργαλείο πρόληψης.
Η Helene Kosh, εκπροσωπώντας τη Συνομοσπονδία Ευρωπαίων Ιδιοκτητών Δασών, τόνισε ότι η ενεργή διαχείριση των δασών όχι μόνο δεν αντιστρατεύεται τη βιοποικιλότητα, αλλά μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς την προστασία της. Σύμφωνα με την ίδια, η απουσία διαχείρισης συχνά αυξάνει την πιθανότητα μεγάλων καταστροφών, καθιστώντας αναγκαία μια ολοκληρωμένη στρατηγική προσέγγιση.
Τέλος, ο Pablo Roberto Mashdemont από την Ισπανική Ένωση Βιομάζας υπογράμμισε τη σημασία των συντονισμένων παρεμβάσεων και της συνεργασίας μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών φορέων για την αποτελεσματική διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων.
Κοινός στόχος η ανθεκτικότητα των δασών
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με διαλογική συζήτηση και ανταλλαγή απόψεων μεταξύ των συμμετεχόντων, κατά την οποία τέθηκαν ερωτήματα για το μέλλον της ελληνικής δασικής πολιτικής και τις δυνατότητες αξιοποίησης ευρωπαϊκών καλών πρακτικών.
Το βασικό μήνυμα που αναδείχθηκε ήταν ότι η πρόληψη, η βιώσιμη διαχείριση των δασών και η αξιοποίηση της βιομάζας μπορούν να αποτελέσουν κρίσιμους πυλώνες μιας σύγχρονης πολιτικής προστασίας. Μιας πολιτικής που δεν θα περιορίζεται στην αντιμετώπιση των συνεπειών, αλλά θα επενδύει στη δημιουργία πιο ανθεκτικών δασών και ισχυρότερων τοπικών κοινωνιών, ικανών να ανταποκριθούν στις προκλήσεις της κλιματικής εποχής.
Αποστολή στις Βρυξέλλες: Γιάννης Σάρρος
Πηγή: www.ypaithros.gr