Ακριβά θα στοιχίσει στους Ευρωπαίους η απαραίτητη ανάπτυξη και εκσυγχρονισμός του ηλεκτρικού δικτύου, όπως προκύπτει τόσο από τα επενδυτικά προγράμματα των διαχειριστών, όσο και από τις εκτιμήσεις τιμών των Βρυξελλών.
Αρχικά, θα πρέπει να επισημάνουμε ότι τα δίκτυα ενέργειας καλούνται πλέον να επιτελέσουν έναν πολύ πιο σύνθετο ρόλο από ότι στο παρελθόν. Ο λόγος είναι ότι η ίδια η φύση της παραγωγής και της ζήτησης έχει αλλάξει, καθώς και οι τιμές. Στο παρελθόν υπήρχαν λίγοι και μεγάλοι σταθμοί, ενώ πλέον ακόμα και ο κάθε πολίτης είναι σε θέση να γίνει παραγωγός επηρεάζοντας έτσι το σχηματισμό του ηλεκτρικού δικτύου.
Αν στην εξίσωση προσθέσουμε και μυριάδες άλλα πράγματα, όπως τα ηλεκτρικά οχήματα, τη δυναμική τιμολόγηση, τις ανάγκες για περισσότερες διασυνδέσεις και την ένταξη νέων τεχνολογιών, τότε γίνεται εμφανές το μέγεθος του εγχειρήματος που καλούνται να φέρουν εις πέρας οι διαχειριστές. Επιπλέον, χρειάζονται να αντικαταστήσουν παλαιότερο εξοπλισμό και να θωρακίσουν το σύστημα απέναντι σε έντονα κλιματικά φαινόμενα, όπως πυρκαγιές, πλημμύρες κτλ.
Ταυτόχρονα, η νέα κρίση στη Μέση Ανατολή έχει φέρει στο προσκήνιο την ανάγκη για περισσότερη αυτάρκεια και ενεργειακή ασφάλεια. Ήδη, η ΕΕ και τα κράτη-μέλη στρέφονται σε πολιτικές που θα επιταχύνουν εκ νέου την ανάπτυξη των ΑΠΕ, ως η μόνη πηγή που μπορεί να πετύχει τους παραπάνω στόχους σε μεγάλη κλίμακα. Την εικόνα συμπληρώνουν σε ένα βαθμό η πυρηνική ενέργεια και οι όποιες δυνατότητες υπάρχουν για παραγωγή ορυκτών καυσίμων εντός της Ευρώπης.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι απανταχού διαχειριστές όπως ο ΑΔΜΗΕ και ο ΔΕΔΔΗΕ, αυξάνουν τις προγραμματισμένες επενδύσεις τους. Ενδεικτικά, στην περίπτωση του διαχειριστή μεταφοράς, πρόσφατη απόφαση της ΡΑΑΕΥ τοποθετεί το επιτρεπόμενο ετήσιο έσοδο στα 568 εκατ. ευρώ για φέτος και εν τέλει σε 792 εκατ. το έτος 2029. Μάλιστα, αυτά τα μεγέθη προκύπτουν μετά από την απομάκρυνση όποιων έργων η Αρχή θεώρησε περιττά.
Την ίδια στιγμή, ο ευρωπαϊκός ρυθμιστής ACER δημοσίευσε μια έκθεση που παρακολουθεί το κόστος των διαφόρων εξαρτημάτων, καλωδίων και λοιπού εξοπλισμού. Όπως προκύπτει, τα κόστη των υποδομών έχουν αυξηθεί παραπάνω από τον πληθωρισμό στις περισσότερες κατηγορίες.
Στο παρακάτω διάγραμμα βλέπουμε με κόκκινο το που έχουν φτάσει οι τιμές σε σχέση με το 2023 σε διάφορα είδη εξοπλισμού που αφορά τα δίκτυα:
Εκ των βασικών λόγων για τις ανατιμήσεις είναι το «ράλι» της τιμής του χαλκού που βρίσκεται σήμερα σε ιστορικό υψηλό. Ένα παράδειγμα είναι οι τιμές των μετασχηματιστών, που έχουν ενισχυθεί κατά 75% από το 2019.
Ως έχουν τα πράγματα σήμερα, περίπου το ένα τρίτο της κάθε επένδυσης αφορά τα υλικά και την κατασκευή του εξοπλισμού, ενώ το μεγαλύτερο μέρος παραμένει η εγκατάσταση και τα έργα πολιτικού μηχανικού.
Ενδεικτικό της πρόκλησης είναι ότι ως το 2050 οι ευρωπαϊκές επενδύσεις στο δίκτυο εκτιμάται ότι θα φτάσουν τα 2,6 τρισ. ευρώ. Μονάχα μέσα στην πενταετία 2025-2030, πρόκειται να εγκατασταθούν γραμμές συνολικού μήκους 150.000χλμ.
Το αυξημένο κόστος έχει οδηγήσει ήδη σε μια αναπροτεραιοποίηση σε ορισμένες χώρες. Για παράδειγμα, η Γερμανία είχε βάλει στόχο να κάνει μεγάλο μέρος του δικτύου της υπόγειο, αλλά πλέον έκανε πίσω για να συγκρατήσει τις τιμές που θα χρειαστεί να πληρώσουν οι καταναλωτές.
Έτσι, προκύπτει μια δύσκολη και σύνθετη εικόνα για τις κυβερνήσεις. Από τη μια χρειάζονται την ανάπτυξη του δικτύου και της ενέργειας εν γένει, ενώ από την άλλη καλούνται να διατηρήσουν όσο πιο χαμηλό το κόστος της όλης προσπάθειας.
Πηγή: www.newsit.gr