Το New York Greek Film Expo ανοίγει και φέτος ένα παράθυρο στον σύγχρονο ελληνικό κινηματογράφο, ενώ παράλληλα τιμά τον Μιχάλη Κακογιάννη
Από τις 8 έως τις 18 Οκτωβρίου 2026, η Νέα Υόρκη θα κινηθεί για ακόμη μία φορά σε ελληνικούς κινηματογραφικούς ρυθμούς. Το New York Greek Film Expo, η ετήσια διοργάνωση της Hellenic Film Society USA, επιστρέφει με ένα πρόγραμμα που συνδυάζει τη σύγχρονη ελληνική παραγωγή με την ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου.
Η αξία αυτής της διοργάνωσης βρίσκεται κυρίως στη συνέπειά της. Κάθε χρόνο δημιουργεί έναν σταθερό χώρο παρουσίασης της ελληνικής κινηματογραφικής δημιουργίας σε μια πόλη όπου ο πολιτισμός λειτουργεί ως διαρκής διάλογος ανάμεσα σε διαφορετικές γλώσσες, παραδόσεις και αισθητικές. Το ελληνικό σινεμά αποκτά έτσι τη δυνατότητα να παρουσιαστεί χωρίς μεσάζοντες, μέσα από τις ίδιες τις ταινίες και τους δημιουργούς τους.
Το φετινό πρόγραμμα περιλαμβάνει 12 ταινίες, με έργα νέων αλλά και καταξιωμένων δημιουργών, ενώ ιδιαίτερο βάρος δίνεται στις συναντήσεις του κοινού με σκηνοθέτες, σεναριογράφους και ηθοποιούς. Οι προβολές θα πραγματοποιηθούν στο DGA Theater, στο Village East by Angelika, στο Melrose Ballroom, στο Museum of the Moving Image και στο Barrymore Film Center στο Fort Lee της Νέας Ιερσέης.
Την παρουσίαση του Expo θα αναλάβει η Κάτια Γκουλιώνη, μία από τις πιο ενδιαφέρουσες ηθοποιούς της σύγχρονης ελληνικής κινηματογραφίας.
Μια επιλογή από το σημερινό ελληνικό σινεμά
Η έναρξη του φεστιβάλ στις 8 Οκτωβρίου ανήκει στο «Hold Onto Me» της Μυρσίνης Αριστείδου, ταινία που απέσπασε το Βραβείο Κοινού στο Sundance Film Festival 2026 στην κατηγορία World Cinema Dramatic Competition.
Η ταινία παρακολουθεί τη σχέση της 11χρονης Ίρις με τον πατέρα της, Άρη, έναν άνδρα που έχει απομακρυνθεί από την οικογένειά του και επιστρέφει στην πόλη για την κηδεία του δικού του πατέρα. Η μικρή αποφασίζει να τον αναζητήσει και η συνάντησή τους ανοίγει έναν δύσκολο δρόμο προς την επανασύνδεση. Η Αριστείδου αντιμετωπίζει τη σχέση πατέρα και κόρης με λεπτότητα, αφήνοντας χώρο στις σιωπές και στις μικρές χειρονομίες. Η ταινία μιλά για την απώλεια και τη μνήμη, αλλά κυρίως για την επιθυμία ενός παιδιού να αποκτήσει μια θέση στη ζωή του γονιού του.
Στις 9 Οκτωβρίου, το «Broken Vein» του Γιάννη Οικονομίδη μεταφέρει το κοινό σε ένα πολύ διαφορετικό κινηματογραφικό τοπίο. Ο Οικονομίδης, ένας δημιουργός με απολύτως αναγνωρίσιμο προσωπικό ύφος, επιστρέφει σε μια ιστορία ασφυκτικής πίεσης, οικονομικής αδιεξόδου και ανθρώπινης απελπισίας. Οι χαρακτήρες του κινούνται σε έναν κόσμο όπου η καθημερινότητα γίνεται ολοένα πιο βίαιη και οι επιλογές περιορίζονται. Είναι ένα σινεμά που δεν χαρίζεται στον θεατή και που χρησιμοποιεί τη σκληρότητα της πραγματικότητας για να εξετάσει την οικογένεια, την ενοχή και την επιβίωση.
Το «Life in a Beat» της Αμερίσσας Μπάστα, που προβάλλεται στις 10 Οκτωβρίου, επικεντρώνεται στη Λένα, μια 20χρονη γυναίκα που προσπαθεί να σταθεί στα πόδια της. Η απώλεια της δουλειάς της και η ανακάλυψη ότι είναι έγκυος την αναγκάζουν να αντιμετωπίσει ένα μέλλον για το οποίο δεν είναι προετοιμασμένη. Η ταινία κινείται ανάμεσα στην ενηλικίωση, την οικονομική ανασφάλεια και τη μητρότητα, καταγράφοντας τη δυσκολία ενός νέου ανθρώπου να διεκδικήσει την αυτονομία του όταν οι κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες λειτουργούν εναντίον του.
Την ίδια ημέρα θα προβληθεί το «Patty Is Such a Girly Name» του Γιώργου Γεωργόπουλου. Η Δάφνη, μια νεαρή αθλήτρια του τζούντο από ελληνικό νησί, εγκαταλείπει το οικείο περιβάλλον της και ακολουθεί τον προπονητή της στην Αθήνα, με στόχο να κυνηγήσει το όνειρο των Ολυμπιακών Αγώνων. Η μετακίνηση από την επαρχία στη μεγάλη πόλη γίνεται ταυτόχρονα μια προσωπική διαδρομή ενηλικίωσης. Η αθλητική φιλοδοξία, ο έρωτας, η προδοσία και η σχέση μαθητή και δασκάλου συνθέτουν μια ιστορία για το τίμημα που έχει η προσπάθεια να ξεφύγει κανείς από τα όρια που του έχουν επιβληθεί.
Στις 11 Οκτωβρίου ακολουθεί το «Rooster» του Τάσου Γερακίνη, μία ακόμη ταινία της νεότερης ελληνικής παραγωγής που επιλέγει το Expo. Η παρουσία της στο πρόγραμμα έχει σημασία ακριβώς επειδή το φεστιβάλ επιμένει να αναδεικνύει τη νέα κινηματογραφική δημιουργία και να δίνει χώρο σε διαφορετικές φωνές και αισθητικές. Το «Rooster» προστίθεται σε ένα πρόγραμμα που δεν περιορίζεται στις ασφαλείς επιλογές, αλλά επιχειρεί να καταγράψει μέρος της κινηματογραφικής πραγματικότητας της σημερινής Ελλάδας.
Το «Last Call» του Sherif Francis κινείται στον χώρο του πολιτικού και κοινωνικού θρίλερ. Η ιστορία εκτυλίσσεται την παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 2000, όταν ένας δραπέτης εισβάλλει σε ένα σπίτι και κρατά μια οικογένεια ομήρους. Η απαίτησή του είναι να του δοθεί ζωντανός τηλεοπτικός χρόνος. Η κρίση μετατρέπεται γρήγορα σε τηλεοπτικό θέαμα και η ταινία εξετάζει τη σχέση ανάμεσα στην εξουσία, τα Μέσα Ενημέρωσης και τη δημόσια εικόνα. Στο επίκεντρο βρίσκεται ένας άνθρωπος που απαιτεί να ακουστεί, χρησιμοποιώντας την ίδια τη μηχανή της δημοσιότητας εναντίον της.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης το «Receptions» του Φίλιππου Τσίτου, μια ταινία που συνδυάζει το κοινωνικό σχόλιο με το χιούμορ. Ο κεντρικός ήρωας είναι ένας 60χρονος άνεργος δημοσιογράφος, άνθρωπος με έντονη αίσθηση αξιοπρέπειας και με μια μάλλον ρομαντική προσκόλληση στις αρχές του. Η γνωριμία του με μια ομάδα ανθρώπων που εισέρχονται απρόσκλητοι σε δεξιώσεις για να εξασφαλίσουν ένα γεύμα τον φέρνει αντιμέτωπο με μια πραγματικότητα όπου η επιβίωση συχνά προηγείται της αξιοπρέπειας. Ο Τσίτος παρατηρεί τους χαρακτήρες του με ειρωνεία, αλλά χωρίς να τους στερεί την ανθρωπιά τους.
Το «Cavo Paradiso» ως κομμάτι μιας ολόκληρης εποχής
Στις 14 Οκτωβρίου, το Expo μεταφέρεται στο Melrose Ballroom για την προβολή του ντοκιμαντέρ «Cavo Paradiso Mykonos: 30 Years of History» του Άδωνη Θεοχάρη Κιούκα.
Η ταινία επιστρέφει στην ιστορία του περίφημου «Cavo Paradiso», ενός χώρου που συνδέθηκε στενά με τη διεθνή ηλεκτρονική μουσική σκηνή και με την παγκόσμια εικόνα της Μυκόνου. Μέσα από μαρτυρίες ανθρώπων που συμμετείχαν στην πορεία του club και διεθνών DJs, το ντοκιμαντέρ ανασυνθέτει τρεις δεκαετίες μουσικής, νυχτερινής ζωής και κοινωνικών αλλαγών. Είναι, ουσιαστικά, μια καταγραφή μιας ολόκληρης εποχής, στην οποία η Μύκονος μετατράπηκε από ελληνικός καλοκαιρινός προορισμός σε διεθνές σημείο αναφοράς. Μετά την προβολή και το Q&A θα ακολουθήσει after party, με ειδικό προσκεκλημένο τον Οδυσσέα «DJ Ody Roc» Δελασούδα.
Το δεύτερο μεγάλο κεφάλαιο του φετινού Expo είναι αφιερωμένο στον Μιχάλη Κακογιάννη. Πρόκειται για μια επιλογή που αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα όταν το έργο του προβάλλεται στη Νέα Υόρκη, την πόλη όπου ο ελληνικός κινηματογράφος βρήκε διαχρονικά ένα σημαντικό διεθνές κοινό. Τέσσερις ταινίες του θα προβληθούν στο Museum of the Moving Image.
Η «Girl in Black» (Το Κορίτσι με τα Μαύρα) είναι ένα από τα χαρακτηριστικά πρώιμα έργα του Κακογιάννη. Στην Ύδρα, μια νεαρή γυναίκα ζει εγκλωβισμένη στην κοινωνική προκατάληψη και στις συνέπειες της οικογενειακής της ιστορίας. Η άφιξη δύο ανδρών από την Αθήνα και ιδιαίτερα η σχέση της με τον Παύλο διαταράσσουν τις ισορροπίες του κλειστού νησιωτικού κόσμου. Ο Κακογιάννης χρησιμοποιεί το τοπίο όχι απλώς ως σκηνικό αλλά ως ενεργό μέρος της ιστορίας, αποκαλύπτοντας μια κοινωνία όπου η φήμη, η ζήλια και η καταπίεση μπορούν να καθορίσουν τη μοίρα ενός ανθρώπου.
Ο «Zorba the Greek» (Αλέξης Ζορμπάς) παραμένει η ταινία που ταυτίστηκε περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη με τη διεθνή εικόνα της Ελλάδας. Ένας Άγγλος συγγραφέας φτάνει στην Κρήτη και γνωρίζει τον Αλέξη Ζορμπά, έναν άνθρωπο που ζει με πάθος, αυθορμητισμό και απόλυτη αφοσίωση στη ζωή. Η φιλία τους γίνεται μια διαδικασία μεταμόρφωσης για τον πιο συγκρατημένο από τους δύο. Ο Ζορμπάς δεν λειτουργεί μόνο ως χαρακτήρας αλλά ως στάση ζωής: η αποδοχή της χαράς, της αποτυχίας, του έρωτα και της απώλειας. Η ερμηνεία του Άντονι Κουίν και η μουσική του Μίκη Θεοδωράκη συνέβαλαν στη δημιουργία μιας από τις πιο αναγνωρίσιμες εικόνες της Ελλάδας στον παγκόσμιο κινηματογράφο.
Το «Windfall in Athens» (Κυριακάτικο Ξύπνημα) μας μεταφέρει στην Αθήνα της δεκαετίας του 1950. Ένα χαμένο λαχείο γίνεται αφορμή για μια ολόκληρη περιπέτεια όταν αποδεικνύεται ότι είναι το τυχερό δελτίο. Η Μίνα και ο φτωχός μουσικός Αλέξης βρίσκονται στο κέντρο μιας διαμάχης γύρω από τα χρήματα, ενώ παράλληλα γεννιέται μεταξύ τους ένας έρωτας. Ο Κακογιάννης αποτυπώνει μια Αθήνα που βρίσκεται σε περίοδο αλλαγών, συνδυάζοντας την κωμωδία με την κοινωνική παρατήρηση και μια βαθιά ανθρώπινη ματιά στους καθημερινούς ανθρώπους.
Τέλος, η «Stella», με τη Μελίνα Μερκούρη στον εμβληματικό ομώνυμο ρόλο, παραμένει ένα από τα σημαντικότερα έργα του ελληνικού κινηματογράφου. Η Στέλλα είναι μια γυναίκα που αρνείται να δεχθεί τους κανόνες μιας κοινωνίας η οποία απαιτεί από εκείνη να επιλέξει ανάμεσα στον έρωτα και την ελευθερία της. Η σχέση της με τους άνδρες γύρω της γίνεται διαρκής σύγκρουση ανάμεσα στην επιθυμία και στην ανεξαρτησία. Ο Κακογιάννης μεταφέρει στη σύγχρονη Αθήνα το τραγικό στοιχείο της «Carmen» και δημιουργεί μια ηρωίδα που, ακόμη και σήμερα, εξακολουθεί να προκαλεί συζήτηση.
Μια γέφυρα ανάμεσα στην Ελλάδα και την Αμερική
Η πραγματική σημασία του New York Greek Film Expo βρίσκεται τελικά σε αυτή τη συνύπαρξη. Στην ίδια διοργάνωση συναντώνται κινηματογραφιστές μιας νέας γενιάς και ένας δημιουργός όπως ο Κακογιάννης, ταινίες που μιλούν για τη σημερινή Ελλάδα και έργα που έχουν ήδη περάσει στην ιστορία.
Η ελληνική κινηματογραφία έχει αλλάξει πολλές φορές πρόσωπο. Από τον Κακογιάννη μέχρι τους σύγχρονους δημιουργούς, από τη μεγάλη διεθνή επιτυχία μέχρι το μικρό, προσωπικό φιλμ, εξακολουθεί να αναζητά τρόπους να μιλήσει για την ελληνική κοινωνία, για τις σχέσεις, τις αντιφάσεις και τις μεταμορφώσεις της.
Το γεγονός ότι αυτή η συζήτηση πραγματοποιείται κάθε χρόνο στη Νέα Υόρκη έχει ιδιαίτερη αξία. Η πόλη προσφέρει στο ελληνικό σινεμά ένα διεθνές περιβάλλον και ένα κοινό που μπορεί να το δει μέσα από μια διαφορετική οπτική. Παράλληλα, για την ελληνική και κυπριακή ομογένεια, το Expo αποτελεί έναν ουσιαστικό τρόπο να παραμένει συνδεδεμένη με τη σύγχρονη πολιτιστική ζωή της Ελλάδας.
Το New York Greek Film Expo 2026 δεν είναι απλώς μια σειρά προβολών. Είναι ένας θεσμός που, χρόνο με τον χρόνο, συμβάλλει στη διατήρηση της ελληνικής κινηματογραφικής παρουσίας στη Νέα Υόρκη και δίνει στις ελληνικές ταινίες τον χώρο που χρειάζονται για να ταξιδέψουν, να συναντήσουν θεατές και να δημιουργήσουν νέες συζητήσεις.
Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο: ο κινηματογράφος συνεχίζει να λειτουργεί ως ένας από τους πιο δυνατούς τρόπους με τους οποίους ένας πολιτισμός συστήνεται στον κόσμο. Στην περίπτωση του ελληνικού σινεμά, το New York Greek Film Expo έχει γίνει ένας από τους σταθερούς δρόμους αυτού του ταξιδιού.
Για εισιτήρια: hellenicfilmsociety.org
Διαβάστε όλα τα θέματα στο «Περιοδικό» του «Ε.Κ.»
Πηγή: www.ekirikas.com