Με το βλέμμα στραμμένο στη ζυγαριά και στο τελικό οικονομικό αποτέλεσμα βρίσκονται οι παραγωγοί βιομηχανικής ντομάτας σε ολόκληρη τη χώρα, καθώς η φετινή συγκομιδή βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Παρά το γεγονός ότι η μεταποιητική διαδικασία ξεκίνησε ομαλά στις περισσότερες περιοχές και η ποιότητα της πρώτης ύλης παραμένει σε ικανοποιητικά επίπεδα, η εικόνα που μεταφέρουν οι καλλιεργητές χαρακτηρίζεται από έντονο προβληματισμό.
Οι χαμηλότερες τιμές των συμβολαίων σε σχέση με πέρυσι, η σημαντική αύξηση του κόστους παραγωγής, οι επιβαρύνσεις από τα μεταφορικά, αλλά και οι επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων δημιουργούν ένα δύσκολο περιβάλλον για έναν κλάδο που αποτελεί βασικό πυλώνα της ελληνικής αγροτικής παραγωγής και της μεταποίησης. Σε αρκετές περιοχές οι αποδόσεις εμφανίζονται μειωμένες, ενώ ακόμη και εκεί όπου η παραγωγή κινείται σε καλά επίπεδα, οι παραγωγοί επισημαίνουν ότι το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο η ποσότητα, αλλά η δυνατότητα να παραμείνει βιώσιμη η καλλιέργεια.
Θεσσαλία: Ομαλή εκκίνηση συγκομιδής με πιέσεις σε αποδόσεις, τιμές και ανεξόφλητες οφειλές
Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η καλλιεργητική περίοδος για τη βιομηχανική ντομάτα στη Θεσσαλία, με τη μεταποιητική δραστηριότητα να ξεκινά ομαλά στην πλειονότητα των τοπικών μονάδων, παρά τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος. Οι παραλαβές αυξάνονται σταδιακά, ωστόσο η φετινή χρονιά χαρακτηρίζεται από χαμηλότερες στρεμματικές αποδόσεις, εξαιτίας των δυσμενών καιρικών συνθηκών, προβλήματα στις πληρωμές από συγκεκριμένη βιομηχανία, αλλά και μειωμένες τιμές συμβολαίων κατά 10%-15%. Οι παράγοντες αυτοί, σε συνδυασμό με το αυξημένο κόστος παραγωγής, συμπιέζουν σημαντικά το τελικό εισόδημα των παραγωγών.
Σύμφωνα με την πρόεδρο του ΘΕΣΤΟ, Χριστίνα Κουτσαμπέλα, «στη Θεσσαλία μέχρι στιγμής έχουν ξεκινήσει οι παραλαβές στα εργοστάσια του ΝΟΜΙΚΟΥ (Ευύδριο και Δομοκός) και της ΝΤΑΜΑΒΑΝΤ (Φίλια Καρδίτσας), ενώ εντός της εβδομάδας θα ξεκινήσουν και τα εργοστάσια της DEL MONTE (Πλατύκαμπος) και της ΒΙΕΝΕΜ (Γιάννουλη), σύμφωνα με το πρόγραμμα παραλαβών που έχει καταρτιστεί.
Στις προαναφερόμενες μεταποιητικές βιομηχανίες η κατάσταση εξελίσσεται ομαλά και δεν έχουν παρουσιαστεί ιδιαίτερα προβλήματα στη διαδικασία των παραδόσεων. Το πρόβλημα εντοπίζεται στο εργοστάσιο της AGROFARM (Πολυνέρι Φαρσάλων), το οποίο οφείλει μεγάλο μέρος των χρεών του 2024, καθώς και το σύνολο των οφειλών του 2025. Από την πλευρά της Οργάνωσης Τομάτας ΘΕΣΤΟ καταβάλλονται όλες οι προβλεπόμενες ενέργειες πίεσης προς τη διοίκηση του εργοστασίου για την εξόφληση των οφειλών, χωρίς πλέον να αποκλείονται και τα ένδικα μέσα».
Οι αποδόσεις είναι γενικά χαμηλότερες σε σχέση με την περσινή χρονιά. Οι υψηλές θερμοκρασίες, το θερμικό στρες και οι τοπικές ζημιές από χαλαζοπτώσεις επηρέασαν αρνητικά την παραγωγή, με αποτέλεσμα να καταγράφονται μειωμένες αποδόσεις σε αρκετές περιοχές.
Μέχρι στιγμής δεν παρατηρούνται γενικευμένα προβλήματα στην ποιότητα ή στα επίπεδα Brix. Υπάρχουν διαφοροποιήσεις μεταξύ των αγροτεμαχίων, κυρίως λόγω των καιρικών συνθηκών, ωστόσο συνολικά η ποιότητα της πρώτης ύλης κρίνεται ικανοποιητική.
Οι τιμές των συμβολαίων διαμορφώθηκαν με βάση τις συνθήκες της διεθνούς αγοράς, σε επίπεδα 10%-15% χαμηλότερα από το 2025. Ωστόσο, το αυξημένο κόστος παραγωγής και μεταφοράς εξακολουθεί να επιβαρύνει σημαντικά τους παραγωγούς, με αποτέλεσμα το καθαρό οικονομικό αποτέλεσμα να αναμένεται περιορισμένο. Για τον λόγο αυτό, αρκετοί παραγωγοί θεωρούν ότι οι τιμές θα μπορούσαν να ανταποκρίνονται καλύτερα στο πραγματικό κόστος της καλλιέργειας.
Τα στρέμματα σε σχέση με πέρυσι δεν αυξήθηκαν. Παρότι στην αρχή της καλλιεργητικής περιόδου υπήρξε αυξημένο ενδιαφέρον για τη βιομηχανική ντομάτα, τελικά τα στρέμματα που έγιναν αποδεκτά από τα εργοστάσια είναι ελαφρώς λιγότερα σε σχέση με την περσινή χρονιά.
Τα υψηλά αποθέματα στην εγχώρια και τη διεθνή αγορά, το αυξημένο κόστος παραγωγής, τα αυξημένα μεταφορικά έξοδα, αλλά και η αβεβαιότητα που δημιουργούν οι καιρικές συνθήκες επηρέασαν τις τελικές αποφάσεις τόσο των εργοστασίων όσο και των παραγωγών.
Ηλεία: Ικανοποιητικές αποδόσεις αλλά οι χαμηλές τιμές προβληματίζουν
Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται τις τελευταίες δέκα ημέρες η συγκομιδή της βιομηχανικής τομάτας στην Ηλεία, με την εικόνα από τα χωράφια να χαρακτηρίζεται θετική όσον αφορά τις αποδόσεις. Παρά την καλή παραγωγική χρονιά, οι καλλιεργητές εμφανίζονται επιφυλακτικοί για το τελικό οικονομικό αποτέλεσμα, καθώς το υψηλό κόστος παραγωγής, σε συνδυασμό με τις χαμηλές τιμές παραλαβής, περιορίζει σημαντικά την κερδοφορία της καλλιέργειας.
Ο παραγωγός Σωτήρης Κακαλέτρης από τη Γαστούνη επισημαίνει ότι οι μέχρι στιγμής αποδόσεις κυμαίνονται πάνω από τους 10 έως 11 τόνους ανά στρέμμα, γεγονός που δημιουργεί αισιοδοξία για τη φετινή σοδειά. Ωστόσο, όπως τονίζει, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η παραγωγή, αλλά και η οικονομική βιωσιμότητα της καλλιέργειας. «Στόχος μας είναι να πετύχουμε τη μεγαλύτερη δυνατή απόδοση ανά στρέμμα. Μόνο έτσι μπορούμε να αντισταθμίσουμε το αυξημένο κόστος παραγωγής και να εξασφαλίσουμε ένα αξιοπρεπές εισόδημα», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το κόστος παραγωγής αγγίζει τα 1.000 ευρώ ανά στρέμμα, ενώ η τιμή παραγωγού διαμορφώνεται στα 112 ευρώ ανά τόνο για προϊόν με 5 Brix. Με αυτά τα δεδομένα, το οικονομικό αποτέλεσμα παραμένει οριακό, καθώς μόνο αποδόσεις της τάξης των 13 έως 14 τόνων ανά στρέμμα μπορούν να εξασφαλίσουν ουσιαστικό περιθώριο κέρδους. Παράλληλα, ο κ. Κακαλέτρης συγκρίνει τη βιομηχανική τομάτα με άλλες βασικές καλλιέργειες της Ηλείας, όπως το σιτάρι, το καλαμπόκι, η πατάτα και το καρπούζι, σημειώνοντας ότι τα προβλήματα είναι κοινά.
«Οι παραγωγοί καλούνται να διαχειριστούν ένα ολοένα υψηλότερο κόστος καλλιέργειας, χωρίς αντίστοιχη βελτίωση στις τιμές που λαμβάνουν για τα προϊόντα τους», υπογραμμίζει.
Στερεά Ελλάδα: Μετά τον Δεκαπενταύγουστο η συγκομιδή
Μετά τον Δεκαπενταύγουστο αναμένεται να ξεκινήσει η συγκομιδή της βιομηχανικής τομάτας στις περισσότερες περιοχές της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, καθώς οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες που επικράτησαν κατά την περίοδο των φυτεύσεων προκάλεσαν σημαντική καθυστέρηση στην ανάπτυξη της καλλιέργειας, μεταθέτοντας τη συγκομιδή σε πιο όψιμη περίοδο.
Δομοκός: Καλή εικόνα στις καλλιέργειες, αλλά η απόδοση θα κριθεί στη ζυγαριά
Στην περιοχή του Δομοκού, η συγκομιδή της βιομηχανικής τομάτας αναμένεται να ξεκινήσει στις αρχές Σεπτεμβρίου. Ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού – Ομάδας Παραγωγών Ξυνιάδας Δομοκού, Απόστολος Παπαδόπουλος, εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξος για την εξέλιξη της παραγωγής.
Όπως επισημαίνει, τόσο στο οροπέδιο του Δομοκού όσο και στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλιώτιδας, οι καλλιέργειες παρουσιάζουν ιδιαίτερα καλή εικόνα. Ωστόσο, τονίζει ότι το τελικό αποτέλεσμα θα αποτυπωθεί μόνο κατά τη συγκομιδή και τη ζύγιση του προϊόντος. «Η εικόνα των φυτών είναι πολύ καλή, όμως η πραγματική παραγωγή θα φανεί στην πλάστιγγα», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Ο συνεταιρισμός έχει συνάψει, για λογαριασμό των μελών του, συμβόλαια συνολικής ποσότητας 4.500 τόνων, με συμφωνημένη τιμή 120 ευρώ ανά τόνο για προϊόν με 5 Brix. Για τις τυχόν πλεονάζουσες ποσότητες, η τιμή διαμορφώνεται στα 90 ευρώ ανά τόνο, ανάλογα με τον βαθμό Brix. Παράλληλα, ο κ. Παπαδόπουλος εκφράζει την ανησυχία του για τη μείωση της τιμής παραγωγού κατά περίπου 20 ευρώ ανά τόνο σε σύγκριση με την περσινή περίοδο. Όπως αναφέρει, σε συνδυασμό με την αύξηση του κόστους παραγωγής κατά περίπου 10%, το καθαρό εισόδημα των παραγωγών αναμένεται να καταγράψει αισθητή υποχώρηση.
Βοιωτία: Τα μεταφορικά επιβαρύνουν σημαντικά το κόστος
Ιδιαίτερα δύσκολη χαρακτηρίζεται η κατάσταση για τους παραγωγούς της Βοιωτίας, καθώς το κλείσιμο των εργοστασίων παραγωγής ντοματοπολτού στην περιοχή τους υποχρεώνει να μεταφέρουν τη σοδειά τους σε μονάδες επεξεργασίας της Θεσσαλίας. Η εξέλιξη αυτή αυξάνει σημαντικά το κόστος μεταφοράς, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο το ήδη πιεσμένο αγροτικό εισόδημα. Σύμφωνα με τον παραγωγό από τη Θήβα, Παναγιώτη Σαρακωστιανό, η καλλιέργεια της βιομηχανικής ντομάτας καθίσταται ολοένα και λιγότερο βιώσιμη.
«Τα μεταφορικά αποτελούν πλέον ένα από τα μεγαλύτερα έξοδά μας. Με τις συνεχείς αυξήσεις στο πετρέλαιο, δεν γνωρίζουμε ποιο θα είναι τελικά το κόστος μεταφοράς της παραγωγής», αναφέρει. Παράλληλα, επισημαίνει ότι η συμφωνημένη τιμή με τη βιομηχανία είναι μειωμένη κατά 25 ευρώ ανά τόνο σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, ενώ οι επιπλέον ποσότητες που θα παραχθούν θα αποζημιωθούν μόλις με 80 ευρώ ανά τόνο. Όπως υπογραμμίζει, οι συνθήκες αυτές καθιστούν την καλλιέργεια οικονομικά ασύμφορη για μεγάλο αριθμό παραγωγών, εντείνοντας τον προβληματισμό για το μέλλον του κλάδου.
Σέρρες: Μέτρια χρονιά σε αποδόσεις, βελτιωμένη ποιότητα και αυξημένα κόστη παραγωγής
Ως μια μέτρια χρονιά σε επίπεδο αποδόσεων, αλλά με βελτιωμένη ποιότητα και αυξημένα κόστη παραγωγής, χαρακτηρίζεται η φετινή εικόνα της καλλιέργειας της βιομηχανικής τομάτας στις Σέρρες. Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ομάδας Παραγωγών Βιομηχανικής Ντομάτας «Πελαργός Σερρών», Στέργιο Νικολή, η χρονιά ξεκίνησε με αρκετές ψυχρές ημέρες και άστατο καιρό μέσα στον Απρίλιο, γεγονός που επηρέασε σημαντικά τη φετινή παραγωγή. Ως αποτέλεσμα, οι αποδόσεις είναι αισθητά χαμηλότερες σε σχέση με πέρυσι, μια χρονιά που είχε αποδειχθεί εξαιρετική για τους παραγωγούς.
«Είχαμε κρύο και άστατο καιρό τον Απρίλιο, γεγονός που επηρέασε την παραγωγή. Σε καλές συνθήκες ένα στρέμμα αποδίδει 9-11 τόνους και φέτος η παραγωγή έχει υποχωρήσει στους 7-9 τόνους ανά στρέμμα», σημειώνει ο κ. Νικολής. Παρά τις χαμηλότερες αποδόσεις, όπως αναφέρει, η ποιότητα της φετινής βιομηχανικής τομάτας είναι υψηλή, με αυξημένα επίπεδα Brix, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι η πρώτη ύλη που παραδίδεται στα εργοστάσια είναι ποιοτικά αναβαθμισμένη.
Σε ό,τι αφορά τη λειτουργία των εργοστασίων, ο πρόεδρος σημείωσε ότι οι παραλαβές έχουν ξεκινήσει κανονικά. «Η εταιρεία ΚΟΡΕ ήδη παραλαμβάνει, ενώ αυτή την εβδομάδα το εργοστάσιο μπήκε σε πλήρη λειτουργία. Η αγορά κινείται, αλλά οι παραγωγοί αντιμετωπίζουν σοβαρές πιέσεις σε ό,τι αφορά το κόστος της καλλιέργειας», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Νικολής.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το μεγαλύτερο πρόβλημα της φετινής χρονιάς είναι οι μέτριες τιμές των συμβολαίων, οι οποίες υπογράφηκαν πριν από τις αυξήσεις στο πετρέλαιο και τα λιπάσματα. «Υπογράψαμε πριν από την αύξηση του πετρελαίου. Είναι μια εξαιρετικά δύσκολη χρονιά για τους τοματοπαραγωγούς, οι οποίοι έχουν επωμιστεί αυξήσεις στα λιπάσματα, στο πετρέλαιο και στα μεταφορικά, χωρίς αντίστοιχη προσαρμογή από τη βιομηχανία. Οι τιμές κυμαίνονται στα 106-108 ευρώ τον τόνο, όταν πέρυσι ήταν στα 116 ευρώ, γεγονός που δημιουργεί έντονο προβληματισμό».
Παρά τις δυσκολίες, η καλλιέργεια της βιομηχανικής ντομάτας στις Σέρρες εξακολουθεί να διατηρεί το ενδιαφέρον των παραγωγών. Συγκριτικά με πέρυσι, οι εκτάσεις αυξήθηκαν κατά περίπου 30%, με την καλλιέργεια να επεκτείνεται στις περιοχές Άνω Καμήλα, Βαλτοτόπι και Μαυροθάλασσα.
Η Ομάδα «Πελαργός» διαχειρίζεται 900 στρέμματα, ενώ συνολικά η καλλιέργεια βιομηχανικής ντομάτας στην περιοχή ανέρχεται περίπου στα 3.000 στρέμματα, παρουσιάζοντας ανοδική τάση τα τελευταία χρόνια. Η συγκομιδή αναμένεται να ολοκληρωθεί στα μέσα Σεπτεμβρίου.
Πηγή: www.ypaithros.gr