Τον κώδωνα του κινδύνου για μια παγκόσμια αγροδιατροφική κρίση κρούει, για ακόμη μία φορά, ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO), προειδοποιώντας ότι η κρίση στα Στενά του Ορμούζ μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρό σοκ για τις αγορές τροφίμων, μάλιστα, σε διάστημα ίσως και μικρότερο του έτους. Σύμφωνα με τον Οργανισμό, το κλείσιμο του στρατηγικού αυτού περάσματος δεν αποτελεί μια απλή προσωρινή διαταραχή στη ναυσιπλοΐα, αλλά την απαρχή μιας ευρύτερης συστημικής κρίσης που απειλεί να επηρεάσει ολόκληρη την παγκόσμια αγροδιατροφική αλυσίδα, μέσα στους επόμενους έξι ως δώδεκα μήνες.
Ο FAO επισημαίνει ότι το διαθέσιμο χρονικό παράθυρο για προληπτική δράση περιορίζεται ταχύτατα. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα από κυβερνήσεις και παραγωγούς σχετικά με τη χρήση λιπασμάτων, τις εισαγωγές αγροτικών εισροών, τη χρηματοδότηση και τις καλλιεργητικές επιλογές θα καθορίσουν εάν η σημερινή κρίση θα μετατραπεί σε γενικευμένη κρίση τιμών τροφίμων, τονίζει.
Ήδη, οι πρώτες επιπτώσεις είναι ορατές, με τον Δείκτη Τιμών Τροφίμων του Οργανισμού να καταγράφει και τον Απρίλιο άνοδο, για τρίτο συνεχόμενο μήνα. Όπως επισημαίνει, πρόκειται για σοκ που εξελίσσεται αλυσιδωτά, επηρεάζοντας κατά σειρά ενέργεια, λιπάσματα, σπόρους, αποδόσεις και τελικά τιμές των αγροτικών προϊόντων αυξάνοντας τον πληθωρισμό των τροφίμων.
Η διεθνής κοινότητα πρέπει να κινηθεί άμεσα για την ενίσχυση της «ικανότητας απορρόφησης» και της ανθεκτικότητας των χωρών απέναντι στο νέο αυτό «σημείο ασφυξίας» του παγκόσμιου εμπορίου, υπογραμμίζει ο επικεφαλής οικονομολόγος του FAO, Μάξιμο Τορέρο. Όπως ανέφερε, απαιτούνται συντονισμένες παρεμβάσεις από κυβερνήσεις, διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, ιδιωτικό τομέα, υπηρεσίες του ΟΗΕ και ερευνητικά κέντρα, προκειμένου να περιοριστούν οι επιπτώσεις της κρίσης.
Ιδιαίτερη, μάλιστα, ανησυχία προκαλεί η πιθανότητα συνδυασμού της κρίσης αυτής με ένα ισχυρό φαινόμενο Ελ Νίνιο.
25 μέτρα για άμεσες και μακροπρόθεσμες παρεμβάσεις
Ο FAO προτείνει δέσμη μέτρων για την αποφυγή επιδείνωσης της κατάστασης. Μεταξύ των 25 μέτρων που συστήνει ο Οργανισμός, τα περισσότερα με μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα, αλλά και άμεσες παρεμβάσεις, περιλαμβάνεται η ταχεία ανάπτυξη εναλλακτικών χερσαίων και θαλάσσιων εμπορικών διαδρόμων για την παράκαμψη των Στενών του Ορμούζ. Αυτές μπορεί να είναι μέσω περιοχών όπως η ανατολική Αραβική Χερσόνησος, η δυτική Σαουδική Αραβία και η Ερυθρά Θάλασσα, αναγνωρίζοντας, ωστόσο, σε αυτές περιορισμένη δυναμικότητα, γεγονός που καθιστά κρίσιμη την αποφυγή εξαγωγικών περιορισμών κυρίως σε ενέργεια, λιπάσματα και αγροτικές εισροές. Παράλληλα, ζητά να προστατευθούν οι ανθρωπιστικές ροές τροφίμων.
Όσον αφορά ειδικά την αγροτική παραγωγή, ο Οργανισμός προτείνει άμεσες παρεμβάσεις για τη μείωση της εξάρτησης από αζωτούχα λιπάσματα, με βασικό εργαλείο τη συγκαλλιέργεια δημητριακών και οσπρίων. Η πρακτική αυτή μπορεί να μειώσει το κόστος παραγωγής και ταυτόχρονα να προσφέρει διατροφικά, περιβαλλοντικά και αγρονομικά οφέλη.
Στα μεσοπρόθεσμα μέτρα, ο Οργανισμός δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στη χρηματοδοτική στήριξη παραγωγών και αγροδιατροφικών επιχειρήσεων. Προτείνεται η δημιουργία χαμηλότοκων γραμμών έκτακτης χρηματοδότησης με αποπληρωμή συνδεδεμένη με τις περιόδους συγκομιδής και περίοδο χάριτος έξι έως εννέα μηνών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και στους μικρούς παραγωγούς, κυρίως στις αναπτυσσόμενες χώρες. Παράλληλα, εισηγείται την ενσωμάτωση των παραγωγών σε συλλογικά σχήματα (συνεταιρισμούς, ομάδες παραγωγών κ.α.), για καλύτερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση, στήριξη και αγορές. Επίσης, προτείνεται η χρήση ψηφιακών μητρώων αγροτών και συστημάτων ηλεκτρονικών πληρωμών για την ταχύτερη καταβολή ενισχύσεων και έκτακτης βοήθειας.
Στις μακροπρόθεσμες παρεμβάσεις, ο FAO εστιάζει στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας της παραγωγής απέναντι σε μελλοντικές κρίσεις, συστήνοντας διαφοροποίηση των συστημάτων μεταφοράς και αποθήκευσης τροφίμων και λιπασμάτων, δημιουργία περιφερειακών αποθεμάτων και ενίσχυση των εφοδιαστικών αλυσίδων.
Ειδικά για τον αγροτικό τομέα, ο Οργανισμός προωθεί επενδύσεις σε γεωργία ακριβείας, ηλεκτροκίνητα μηχανήματα, drones και ενεργειακά αποδοτικά αρδευτικά συστήματα. Παράλληλα, προτείνεται η ανάπτυξη τεχνολογιών βελτίωσης της αποδοτικότητας των λιπασμάτων, η χαρτογράφηση εδαφών και η ενίσχυση καινοτομιών όπως η πράσινη αμμωνία και οι βιοδιεγέρτες.
Πηγή: www.ypaithros.gr