Αν και οι έλεγχοι και η εφαρμογή του σφραγίσματος 92 πρατηρίων πέρσι έχουν οδηγήσει σε αισθητή αποκλιμάκωση του φαινομένου, ένα στα τέσσερα πρατήρια στην Αττική εξακολουθεί να εμφανίζει ελλειμματικές παραδόσεις καυσίμου, γεγονός που δείχνει ότι η μάχη κατά της παραβατικότητας απέχει ακόμη από το να έχει κερδηθεί.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της νέας μελέτης του Εργαστηρίου Τεχνολογίας Καυσίμων και Λιπαντικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, που παρουσιάστηκε χθες από τον Σύνδεσμο Εταιρειών Εμπορίας Πετρελαιοειδών (ΣΕΕΠΕ) με τον πρόεδρο του Συνδέσμου, κ. Γιάννη Αλιγιζάκη να ζητά την ενίσχυση του θεσμικού πλαισίου και τη συνέχιση των ελέγχων.
Η κλοπή στην αντλία αντικαθιστά το λαθρεμπόριο
«Για μια ευρωπαϊκή χώρα το 23% παραβατικότητας είναι πάρα πολύ», ανέφερε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος του ΣΕΕΠΕ, σημειώνοντας ότι οι συντονισμένες παρεμβάσεις της Πολιτείας έχουν αποδώσει για πρώτη φορά μετρήσιμα αποτελέσματα, χωρίς όμως να δικαιολογούν εφησυχασμό.
Όπως εξήγησε, το επίκεντρο της παραβατικότητας φαίνεται να έχει μετατοπιστεί. Οι τελευταίες έρευνες του Συνδέσμου εστιάζουν στην κλοπή στην αντλία, δηλαδή στην παράδοση μικρότερης ποσότητας καυσίμου από εκείνη που πληρώνει ο καταναλωτής.
Στο πλαίσιο αυτό, ο ΣΕΕΠΕ εκτιμά ότι η οικονομική επιβάρυνση των καταναλωτών ανέρχεται σε περίπου 400 εκατ. ευρώ ετησίως. Η εκτίμηση βασίζεται στην παραδοχή ότι ένας οδηγός διανύει περίπου 30.000 χιλιόμετρα τον χρόνο, με μέση τιμή καυσίμου 1,90 ευρώ ανά λίτρο. Ο κ. Αλιγιζάκης διευκρίνισε ότι το ποσό αφορά αποκλειστικά τη ζημία των καταναλωτών από την κλοπή στην αντλία και όχι διαφυγόντα φορολογικά έσοδα του Δημοσίου από το λαθρεμπόριο καυσίμων.
Βελτίωση στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη, αλλά το πρόβλημα επιμένει
Η μελέτη βασίστηκε σε μυστικές δειγματοληψίες που πραγματοποιήθηκαν σε πρατήρια της Αττικής και της Θεσσαλονίκης και περιέλαβε 200 ανεφοδιασμούς με αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων (95 RON), εκ των οποίων 130 στην Αττική και 70 στη Θεσσαλονίκη.
Στην Αττική, το ποσοστό των ελλειμματικών παραδόσεων μειώθηκε στο 23,1% το 2026, από 33,1% το 2025, ενώ οι παραδόσεις που κινήθηκαν εντός των νόμιμων ή ανεκτών ορίων αυξήθηκαν στο 76,9%, έναντι 66,9% ένα χρόνο νωρίτερα. Παράλληλα, η μέγιστη απόκλιση από την αναμενόμενη ποσότητα περιορίστηκε στο 14,99%, από 18,2%.
Στη Θεσσαλονίκη καταγράφηκε επίσης βελτίωση, αν και πιο περιορισμένη. Οι ελλειμματικές παραδόσεις υποχώρησαν στο 18,6%, από 20% το 2025, ενώ οι ανεφοδιασμοί που βρέθηκαν εντός των προβλεπόμενων ορίων αυξήθηκαν στο 81,4%, από 80%. Ωστόσο, η μέγιστη απόκλιση αυξήθηκε στο 14%, έναντι 12,7% στην προηγούμενη μέτρηση, στοιχείο που επιβεβαιώνει ότι το πρόβλημα εξακολουθεί να υφίσταται.
Αίτημα για βελτίωση του θεσμικού πλαισίου
Παράλληλα, ο ΣΕΕΠΕ ζητά αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο, υποστηρίζοντας ότι η αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της παραβατικότητας προϋποθέτει μεγαλύτερη λογοδοσία και από τις ίδιες τις εταιρείες εμπορίας.
Όπως ανέφερε η διοίκηση του Συνδέσμου, έχει ζητήσει από την ΑΑΔΕ να γνωστοποιεί ποιες εταιρείες συνεργάζονται με πρατήρια στα οποία διαπιστώνονται παραβάσεις. Ωστόσο, η Αρχή απαντά ότι αυτό δεν είναι σήμερα νομικά εφικτό, καθώς απαιτείται τροποποίηση του νόμου περί δέουσας επιμέλειας, ώστε να προβλέπεται η γνωστοποίηση της εταιρείας, κάτω από το εμπορικό σήμα της οποίας λειτουργεί το παραβατικό πρατήριο.
Σύμφωνα με τον ΣΕΕΠΕ, μια τέτοια αλλαγή θα λειτουργούσε ως ισχυρό κίνητρο για αυστηρότερη επιλογή και εποπτεία των συνεργαζόμενων πρατηρίων, καθώς σήμερα άλλες εταιρείες δίνουν έμφαση στον όγκο των πωλήσεων και άλλες στην αξιοπιστία των συνεργατών τους.
Υποχωρεί η ζήτηση, αλλά η αγορά παραμένει εύθραυστη
Αναφερόμενος στην πορεία της αγοράς, ο κ. Αλιγιζάκης σημείωσε ότι η συνολική ζήτηση βενζίνης και πετρελαίου κίνησης εμφανίζει οριακή αύξηση 0,7% σε ετήσια βάση. Ωστόσο, τους τελευταίους δύο μήνες καταγράφεται σαφής επιβράδυνση, καθώς τον Απρίλιο η κατανάλωση βενζίνης μειώθηκε κατά 5% και του πετρελαίου κίνησης κατά 1%, ενώ τον Μάιο οι αντίστοιχες μειώσεις διαμορφώθηκαν στο 4,9% και 4%. Περίπου στα ίδια επίπεδα εκτιμάται ότι θα κλείσει η ζήτηση των καυσίμων και τον Ιούλιο.
Γιατί δεν πέφτουν αμέσως οι τιμές
Απαντώντας στην κριτική ότι οι τιμές των καυσίμων δεν ακολουθούν άμεσα την πτώση του πετρελαίου, ο πρόεδρος του ΣΕΕΠΕ υποστήριξε ότι συγκρίνονται δύο διαφορετικά προϊόντα. Όπως εξήγησε, οι τιμές στην αντλία επηρεάζονται από τις διεθνείς τιμές της βενζίνης και του ντίζελ και όχι αποκλειστικά από την πορεία του Brent.
Έφερε μάλιστα ως παράδειγμα την κρίση με το Ιράν τον Απρίλιο του 2026, όταν το Brent αυξήθηκε κατά 31%, ενώ η διεθνής τιμή της βενζίνης ενισχύθηκε κατά 46% και του πετρελαίου κίνησης κατά 72%. Αντίστοιχα, όταν οι διεθνείς τιμές υποχωρούν, η αποκλιμάκωση δεν περνά άμεσα στην ελληνική αγορά, καθώς απαιτούνται περίπου τέσσερις ημέρες μέχρι να αποτυπωθεί στις αντλίες.
Σχολιάζοντας τέλος τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, ο κ. Αλιγιζάκης χαρακτήρισε το διεθνές περιβάλλον εξαιρετικά εύθραυστο, επισημαίνοντας ότι ακόμη και μία πολιτική δήλωση ή ένα επεισόδιο στα Στενά του Ορμούζ μπορεί να μεταβάλει άμεσα τις διεθνείς τιμές. Παρατήρησε, πάντως, ότι ακόμη και κατά την πρόσφατη κρίση οι τιμές του πετρελαίου παρέμειναν αισθητά χαμηλότερες από τα επίπεδα των 120-130 δολαρίων ανά βαρέλι που είχαν καταγραφεί κατά την ενεργειακή κρίση του 2022. Σε ό,τι αφορά τις τιμές των καυσίμων, ο κ. Αλιγιζάκης υποστήριξε ότι, εφόσον δεν υπάρξει νέα κρίση, οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου θα κινηθούν το επόμενο διάστημα στην περιοχή των 70-80 δολαρίων ανά βαρέλι, δημιουργώντας προϋποθέσεις για σταδιακή αποκλιμάκωση των τιμών.
Μαριάννα Τζάννε
Πηγή: www.protothema.gr