Νέα μελέτη του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ αναδεικνύει έναν απροσδόκητο σύμμαχο στη μάχη κατά του χρόνιου μυοσκελετικού πόνου: τη μελατονίνη. Η ορμόνη που γνωρίζουμε ως «φάρμακο του ύπνου» φαίνεται ότι μπορεί να προσφέρει ανακούφιση από τον πόνο συγκρίσιμη με εκείνη των οπιοειδών, των μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών και της παρακεταμόλης, σύμφωνα με τα ευρήματα που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό PAIN.
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 2.028 ενήλικες που συμμετείχαν σε 23 τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές σε ΗΠΑ, Ρωσία, Βραζιλία, Αίγυπτο και Κίνα. Οι συμμετέχοντες αντιμετώπιζαν χρόνιες παθήσεις όπως οσφυαλγία, οστεοαρθρίτιδα και ινομυαλγία, ή βρίσκονταν σε φάση ανάρρωσης από χειρουργικές επεμβάσεις όπως αρθροπλαστικές και επεμβάσεις στη σπονδυλική στήλη.
Κατά μέσο όρο, η μελατονίνη μείωσε τον πόνο κατά περίπου εννέα μονάδες σε κλίμακα από 0 έως 100. Στις πιο αυστηρά σχεδιασμένες μελέτες, η μείωση έφτασε σχεδόν τις δέκα μονάδες -μέγεθος συγκρίσιμο με εκείνο πολλών ευρέως χρησιμοποιούμενων παυσίπονων. Παράλληλα, η λήψη μελατονίνης βελτίωσε την ποιότητα του ύπνου, επιβεβαιώνοντας τη στενή σχέση ανάμεσα στον χρόνιο πόνο και τις διαταραχές ύπνου.
Δόσεις και χορήγηση
Στις κλινικές δοκιμές, η δόση και ο χρόνος χορήγησης της μελατονίνης διέφεραν ανάλογα με την πάθηση και το θεραπευτικό πρωτόκολλο. Για τον χρόνιο μυοσκελετικό πόνο, οι δόσεις κυμαίνονταν συνήθως από 3 έως 10 mg ημερησίως, με τα 3 mg να αποτελούν τη συχνότερη επιλογή. Για τον μετεγχειρητικό πόνο χρησιμοποιήθηκαν δόσεις από 1 έως 10 mg, με πιο συνηθισμένες τα 5 έως 6 mg. Η μελατονίνη λαμβανόταν, συνήθως, πριν από τον ύπνο ή έως μία ώρα πριν από τον ύπνο.
Οι ερευνητές δεν διαπίστωσαν σαφή σχέση μεταξύ δόσης και αποτελεσματικότητας, γεγονός που σημαίνει ότι με τα σημερινά δεδομένα δεν μπορεί να προταθεί μία ιδανική δόση.
Η μελατονίνη θεωρείται γενικά ασφαλής για βραχυχρόνια χρήση, διάρκειας έως τριών μηνών. Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες που καταγράφηκαν ήταν ναυτία, ζάλη και πονοκέφαλος, με συχνότητα παρόμοια με εκείνη του εικονικού φαρμάκου (placebo). Δεν αναφέρθηκαν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες ούτε ενδείξεις εξάρτησης.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα
Ο μυοσκελετικός πόνος επηρεάζει έως και το 47% του παγκόσμιου πληθυσμού, καθιστώντας την ανάγκη για προσβάσιμες και χαμηλού κόστους λύσεις επιτακτική. Η μελατονίνη αναδεικνύεται σε μια τέτοια επιλογή. Η έρευνα αναδεικνύει, επίσης, τις αυξανόμενες δυνατότητες της επαναστόχευσης φαρμάκων (drug repurposing), δηλαδή της χρήσης υπαρχουσών θεραπειών με νέους τρόπους για να επιταχύνεται η διάθεση αποτελεσματικών και προσβάσιμων λύσεων.
Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι η μελατονίνη δεν θα πρέπει να αντικαταστήσει τις καθιερωμένες θεραπείες για τον πόνο, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί συμπληρωματικά στις υπάρχουσες θεραπείες, ιδιαίτερα σε ασθενείς που αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα προβλήματα ύπνου.
Η μελέτη ανοίγει έναν νέο δρόμο στη διαχείριση του χρόνιου πόνου, προσφέροντας μια εναλλακτική λύση σε ένα πρόβλημα που ταλαιπωρεί εκατομμύρια ανθρώπους. Η μελατονίνη, ένα ευρέως διαθέσιμο και χαμηλού κόστους συμπλήρωμα, μπορεί να αποτελέσει ένα πολύτιμο εργαλείο στη φαρέτρα των γιατρών, ειδικά για ασθενείς που αναζητούν ανακούφιση από τον πόνο χωρίς τις παρενέργειες των ισχυρότερων φαρμάκων. Το επόμενο βήμα είναι η διεξαγωγή μεγαλύτερων και πιο μακροπρόθεσμων μελετών για να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα και να καθοριστούν οι βέλτιστες δόσεις και τα πρωτόκολλα χορήγησης.
Πηγή: www.zougla.gr