Μια νέα ευρωπαϊκή μελέτη μεγάλης κλίμακας φέρνει στο προσκήνιο μια λιγότερο εξετασμένη διάσταση της έκθεσης στα φυτοφάρμακα, όχι μέσω της διατροφής, αλλά μέσω του αέρα, του δέρματος και του ευρύτερου περιβάλλοντος. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τόσο οι αγρότες όσο και οι πολίτες που κατοικούν κοντά σε καλλιεργούμενες εκτάσεις έρχονται σε επαφή με ένα ευρύ «κοκτέιλ» φυτοφαρμάκων, συμπεριλαμβανομένων ουσιών που έχουν απαγορευτεί εδώ και χρόνια στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου SPRINT (Horizon 2020) και συμμετείχαν 641 πολίτες από 10 ευρωπαϊκές χώρες. Οι συμμετέχοντες φόρεσαν για επτά συνεχόμενες ημέρες ειδικά βραχιολάκια σιλικόνης, τα οποία λειτουργούν ως παθητικοί δειγματολήπτες χημικών ουσιών από το περιβάλλον. Στη συνέχεια, οι ερευνητές ανέλυσαν τα δείγματα για την παρουσία 193 διαφορετικών φυτοφαρμάκων, από τα οποία 173 εντοπίστηκαν στα βραχιολάκια.
Έως και 74 διαφορετικά φυτοφάρμακα σε ένα μόνο βραχιολάκι
Τα ευρήματα προκαλούν έντονο προβληματισμό. Σε όλα τα βραχιολάκια ανιχνεύθηκαν υπολείμματα περισσότερων του ενός φυτοφαρμάκων, ενώ η διάμεση τιμή για το σύνολο των συμμετεχόντων ήταν 20 διαφορετικές ουσίες ανά δείγμα.
Οι υψηλότερες τιμές καταγράφηκαν στους «συμβατικούς αγρότες», στα βραχιολάκια των οποίων εντοπίστηκαν από 9 έως 74 διαφορετικά φυτοφάρμακα, με διάμεσο τις 36 ουσίες. Αντίστοιχα, στους βιοκαλλιεργητές βρέθηκαν κατά μέσο όρο 20 ουσίες, ενώ οι κάτοικοι που ζούσαν κοντά σε καλλιεργούμενα χωράφια εμφάνισαν, επίσης, διάμεσο 20 φυτοφαρμάκων. Ακόμη και στον γενικό πληθυσμό, που κατοικούσε μακριά από γεωργικές εκτάσεις, καταγράφηκαν κατά μέσο όρο 17 διαφορετικές δραστικές ουσίες.
Η έκθεση δεν προέρχεται μόνο από τα τρόφιμα
Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν ότι η έκθεση στα φυτοφάρμακα δεν περιορίζεται στη διατροφή. Αντίθετα, σημαντικό ρόλο φαίνεται να διαδραματίζουν η εισπνοή, η απορρόφηση από το δέρμα και η γενικότερη περιβαλλοντική παρουσία των ουσιών. Μάλιστα, εντομοκτόνα όπως η περμεθρίνη και το χλωρπυριφός ανιχνεύθηκαν με παρόμοια συχνότητα σε όλες τις ομάδες των συμμετεχόντων, γεγονός που, σύμφωνα με τους επιστήμονες, αποδεικνύει την ευρεία διασπορά τους στο περιβάλλον. Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι η εργασία στη γεωργία και η χρήση φυτοφαρμάκων αυξάνουν σημαντικά την έκθεση, ενώ ακόμη και η παρουσία κατοικίδιων ζώων που κινούνται σε εξωτερικούς χώρους μπορεί να συμβάλει στη μεταφορά υπολειμμάτων μέσα στις κατοικίες.
Ανιχνεύθηκαν και απαγορευμένες ουσίες
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι μεταξύ των ουσιών που ανιχνεύθηκαν περιλαμβάνονται αρκετές που έχουν απαγορευτεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση εδώ και χρόνια, αλλά εξακολουθούν να εντοπίζονται στο περιβάλλον. Μεταξύ αυτών βρίσκονται το DDT, το chlorpyrifos, η permethrin, το fipronil, το chlorpropham, το dicloran, αλλά και το propiconazole, ουσίες που συνδέονται, ανάλογα με την περίπτωση, με νευροτοξικές επιδράσεις, πιθανή καρκινογένεση, ενδοκρινικές διαταραχές, βλάβες στα όργανα ή επιπτώσεις στην ανάπτυξη του εμβρύου. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η ανίχνευση αυτών των ουσιών καταδεικνύει τη μεγάλη παραμονή ορισμένων φυτοφαρμάκων στο περιβάλλον, ακόμη και χρόνια μετά την απαγόρευσή τους.
Πηγή: www.ypaithros.gr