ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ. «Ακούστε, είμαι ο Τόνι Σάββας. Βρίσκομαι στον 78ο όροφο. Είμαι παγιδευμένος στο ασανσέρ. Πέφτουν νερά και συντρίμμια… Στείλτε, σας παρακαλώ, κάποιον να ανοίξει τις πόρτες».
Η φωνή του ομογενούς Αντωνίου Σάββα (Anthony Savas), μέσα από τις ηχογραφημένες επικοινωνίες της Λιμενικής Αρχής Νέας Υόρκης και Νέας Ιερσέης, αποτύπωσε μία από τις δραματικότερες ανθρώπινες ιστορίες της 11ης Σεπτεμβρίου 2001. Εγκλωβισμένος σε ανελκυστήρα στον 78ο όροφο του Βόρειου Πύργου, περίμενε βοήθεια ενώ, λίγους ορόφους ψηλότερα, η φωτιά και ο καπνός εξαπλώνονταν στο κτίριο.
Ο Αντώνιος Σάββας ήταν 72 ετών και εργαζόταν ως επιθεωρητής κατασκευών στη Λιμενική Αρχή. Η επαγγελματική κάρτα του, η οποία φυλάσσεται σήμερα στη συλλογή του Εθνικού Μουσείου Μνήμης της 11ης Σεπτεμβρίου, τον ταυτοποιεί ως μέλος του κατασκευαστικού τμήματος του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου, με έδρα τον Βόρειο Πύργο. Παρά την ηλικία του, δεν είχε πρόθεση να αποχωρήσει από την εργασία του.
Η πλακέτα για τον αείμνηστο Αντώνιο Σάββα. Φωτογραφία: 9/11 MUSEUM
Γεννημένος στο Μανχάταν στις 8 Οκτωβρίου 1928, ζούσε στην Αστόρια με τη σύζυγό του, Φαίδρα, με την οποία ήταν παντρεμένος επί 42 χρόνια. Είχαν αποκτήσει τρία παιδιά και δύο εγγόνια. Η οικογένεια περνούσε μεγάλο μέρος του ελεύθερου χρόνου της στο εξοχικό της, στη βόρεια ακτή του Λονγκ Άιλαντ.
Η ζωή του μοιραζόταν ανάμεσα στην Αστόρια, στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου και στο παραθαλάσσιο σπίτι της οικογένειας. Ξυπνούσε καθημερινά στις 5:45 το πρωί για να πάει στη δουλειά, γυμναζόταν σε κωπηλατικό μηχάνημα και, σύμφωνα με τη σύζυγό του, έδειχνε τουλάχιστον δέκα χρόνια νεότερος.
Το πρωί της 11ης Σεπτεμβρίου ο Αντώνιος Σάββας κατευθυνόταν προς το γραφείο του, στον 88ο όροφο του Βόρειου Πύργου. Στις 8:46 π.μ., η πτήση 11 της «American Airlines» έπληξε το κτίριο και προκάλεσε εκτεταμένες καταστροφές στους ανελκυστήρες, στα κλιμακοστάσια και στα συστήματα επικοινωνίας.
Ο Σάββας παγιδεύτηκε σε ανελκυστήρα στο επίπεδο του 78ου ορόφου, έναν από τους κεντρικούς ορόφους μετεπιβίβασης του Πύργου. Σύμφωνα με μεταγενέστερη έρευνα για τη λειτουργία των ανελκυστήρων, χτυπούσε τις πόρτες ζητώντας βοήθεια. Κοντά βρισκόταν ο Κιθ Μίρχολτζ (Keith Meerholz), στέλεχος της ασφαλιστικής εταιρείας Marsh & McLennan, ο οποίος είχε τραυματιστεί από φλόγες που πέρασαν μέσα από το άνοιγμα μιας άλλης πόρτας ανελκυστήρα.
Ο αείμνηστος Αντώνιος Σάββας. Φωτογραφία: 9/11 MUSEUM
Ο Μίρχολτζ και ακόμη ένας άνδρας προσπάθησαν να ανοίξουν τις πόρτες με τα χέρια τους. Κατάφεραν να τις μετακινήσουν μόλις λίγα εκατοστά. Από το άνοιγμα είδαν τον ασπρομάλλη Σάββα, με τη στολή εργασίας και τον ασύρματο στο χέρι. Παρά τις συνθήκες, φαινόταν ψύχραιμος και τους ενημέρωσε ότι είχε ήδη καλέσει για βοήθεια.
Λίγο αργότερα έφτασαν στο σημείο τρεις συνάδελφοί του από τη Λιμενική Αρχή. Δύο από αυτούς κάθισαν πλάτη με πλάτη και πίεσαν με τα πόδια τους τις πόρτες, επιχειρώντας να τις ανοίξουν. Η προσπάθειά τους δεν απέδωσε. Ο Σάββας τούς προέτρεψε να συνεχίσουν την εκκένωση, εκτιμώντας ότι θα έφταναν αργότερα οι πυροσβέστες για να τον απεγκλωβίσουν.
Η κλήση του προς τη Λιμενική Αρχή κατέγραψε την κρισιμότητα της κατάστασης:
«Είμαι παγιδευμένος στο ασανσέρ. Πέφτουν νερά και συντρίμμια. Στείλτε κάποιον να ανοίξει τις πόρτες».
Οι προσπάθειες διάσωσης συνεχίζονταν μέσα σε καπνό, νερά και κατεστραμμένα τμήματα του κτιρίου. Ωστόσο, στις 10:28 π.μ., μία ώρα και 42 λεπτά μετά την πρόσκρουση του αεροσκάφους, ο Βόρειος Πύργος κατέρρευσε.
Ο Αντώνιος Σάββας δεν επέστρεψε ποτέ στην οικογένειά του.
Οι τελευταίες επικοινωνίες του έγιναν ευρύτερα γνωστές τον Αύγουστο του 2003, όταν η Λιμενική Αρχή δημοσιοποίησε περίπου 2.000 σελίδες απομαγνητοφωνημένων τηλεφωνικών κλήσεων και ασύρματων μεταδόσεων από την ημέρα των επιθέσεων.
Τα αρχεία κατέγραψαν τις εκκλήσεις εγκλωβισμένων, τις προσπάθειες υπαλλήλων να οργανώσουν την εκκένωση και τη σύγχυση που προκλήθηκε από τις κατεστραμμένες επικοινωνίες και τις αντικρουόμενες οδηγίες. Ο Σάββας ήταν ένας από τους 47 πολιτικούς υπαλλήλους της Λιμενικής Αρχής που έχασαν τη ζωή τους στους Δίδυμους Πύργους.
Η ιστορία του δεν είναι μόνο εκείνη ενός ανθρώπου που περίμενε βοήθεια μέσα σε ένα σκοτεινό και ακινητοποιημένο ασανσέρ. Είναι και η ιστορία ενός 72χρονου που συνέχιζε να εργάζεται καθημερινά, γνώριζε το Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου και παρέμεινε ψύχραιμος ακόμη και όταν κατάλαβε ότι οι συνάδελφοί του δεν μπορούσαν να ανοίξουν τις πόρτες.
Το όνομά του είναι χαραγμένο στο βόρειο τμήμα του Μνημείου της 11ης Σεπτεμβρίου, στην πλάκα N-67, μαζί με τα ονόματα άλλων εργαζομένων της Λιμενικής Αρχής που βρίσκονταν στον Βόρειο Πύργο.
Πολύ πριν από την 11η Σεπτεμβρίου, ο Αντώνιος Σάββας είχε ήδη βρεθεί αντιμέτωπος με τον πόλεμο και τον θάνατο. Ως νεαρός είχε υπηρετήσει στον Πόλεμο της Κορέας, όπου, σύμφωνα με την οικογένειά του, έσωσε έναν φίλο του ο οποίος είχε πατήσει νάρκη.
Η εμπειρία εκείνη τον είχε σημαδέψει. «Δεν ήταν άνθρωπος που ήθελε ιδιαίτερα να δει τον κόσμο. Είχε ήδη δει αρκετά», είχε πει η σύζυγός του. Δεκαετίες αργότερα, θα έχανε τη ζωή του σε μια επίθεση που άλλαξε και πάλι την Ιστορία.
Πηγή: www.ekirikas.com