Με αφορμή τις πρόσφατες εξελίξεις γύρω από την υπόθεση του Γιώργου Μαζωνάκη, έρχεται εκ νέου στην επιφάνεια ένα σοβαρό ζήτημα δημόσιας υγείας και συγκεκριμένα η διενέργεια αισθητικών θεραπειών, όπως το Botox, από μη εξειδικευμένα άτομα και σε χώρους που δεν πληρούν τις απαραίτητες ιατρικές προδιαγραφές.
Ιατροί και επαγγελματίες υγείας κρούουν εδώ και καιρό τον κώδωνα του κινδύνου, υπογραμμίζοντας ότι η βοτουλινική τοξίνη αποτελεί ένα ισχυρό φάρμακο. Η εφαρμογή της απαιτεί εξειδικευμένες γνώσεις και πρέπει να πραγματοποιείται αποκλειστικά και μόνο από ιατρούς συγκεκριμένων ειδικοτήτων (όπως δερματολόγους και πλαστικούς χειρουργούς) σε αδειοδοτημένους χώρους.
Όπως διευκρινίζουν, η εξάπλωση του φαινομένου, όπου εφαρμογές πραγματοποιούνται σε ινστιτούτα αισθητικής χωρίς ιατρική επίβλεψη, κομμωτήρια, κέντρα περιποίησης νυχιών ή από «εμπειρικούς» εφαρμοστές, σύμφωνα με τους ειδικούς, εκθέτει τους πολίτες σε ανεπανόρθωτους κινδύνους.
Την ίδια ώρα ιατρικές πηγές τονίζουν πως η λανθασμένη χρήση του σκευάσματος μπορεί να προκαλέσει μόνιμες βλάβες, ενώ σε ακραίες περιπτώσεις ενδέχεται να αποβεί επικίνδυνη, ακόμη και για την ίδια τη ζωή.
Οι κύριοι ιατρικοί κίνδυνοι από μη εξουσιοδοτημένες εφαρμογές, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, χωρίζονται σε τρεις σοβαρές κατηγορίες:
Ο σοβαρότερος κίνδυνος προέρχεται από τη χρήση παράνομων, παραποιημένων ή μη εγκεκριμένων σκευασμάτων, τα οποία μπορούν να προκαλέσουν οξεία νευρολογική νόσο, και παράλυση των μυών, δηλαδή συστηματική αλλαντίαση.
Τυχόν ανεπιθύμητη διάχυση της τοξίνης σε γειτονικές μυϊκές ομάδες (π.χ. στην περιοχή του λαιμού) μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή δυσκολία στην κατάποση ή την αναπνοή, κατάσταση που καθιστά απαραίτητη την άμεση εισαγωγή σε νοσοκομείο.
Επίσης γενικευμένη μυϊκή αδυναμία και λοιμώξεις. Η λανθασμένη δοσολογία ή η κακή τεχνική έγχυσης μπορεί να προκαλέσει απώλεια μυϊκού ελέγχου σε διάφορα σημεία του σώματος. Παράλληλα, η εκτέλεση της επεμβατικής αυτής πράξης σε μη αποστειρωμένο περιβάλλον, αυξάνει κατακόρυφα τον κίνδυνο σοβαρών δερματικών μολύνσεων, φλεγμονών και αποστημάτων.
Οι επιστημονικοί φορείς συνιστούν στους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, να μην παρασύρονται από χαμηλές τιμές ή προσφορές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και να επιβεβαιώνουν πάντα ότι ο εφαρμοστής είναι πιστοποιημένος ιατρός.
Η εγκύκλιος που άλλαξε τα δεδομένα
Το ζήτημα με τις θεραπείες αυτές κλήθηκε να λύσει το Υπουργείο Υγείας όπου με εγκύκλιο που εκδόθηκε στις 27 Απριλίου 2026 εισάγει σημαντικές τροποποιήσεις στο ρυθμιστικό πλαίσιο που διέπει τις ενέσιμες αισθητικές πράξεις με βοτουλινική τοξίνη (Botox) και υαλουρονικό οξύ. Η εν λόγω παρέμβαση αποσκοπεί στην αυστηροποίηση των προϋποθέσεων διενέργειας των συγκεκριμένων αισθητικών ιατρικών πράξεων.
Η νέα εγκύκλιος εκδόθηκε κατόπιν εισήγησης του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας (ΚΕ.Σ.Υ.) και αποτελεί συμπλήρωση και αντικατάσταση των προηγούμενων οδηγιών του 2024. Στο νέο πλαίσιο, διευκρινίζεται με σαφήνεια ότι, η χρήση βοτουλινικής τοξίνης και υαλουρονικού οξέος εμπίπτει στην έννοια της ιατρικής πράξης και, ως εκ τούτου, επιτρέπεται να διενεργείται αποκλειστικά από επαγγελματίες υγείας με την κατάλληλη επιστημονική κατάρτιση.
Συγκεκριμένα, αναφορικά με την εφαρμογή θεραπειών βοτουλινικής τοξίνης (Botox) και υαλουρονικού οξέος και σε συνέχεια της σχετ. (10) απόφασης του ΚΕ.Σ.Υ. συμπληρώνεται και αντικαθίσταται η σχετική εγκύκλιος του 2024 ως ακολούθως:
«Η εφαρμογή υαλουρονικού οξέος και βοτουλινικής τοξίνης αποτελεί ιατρική πράξη και διενεργείται από ιατρούς για παθήσεις που άπτονται της ειδικότητάς τους καθώς και από οδοντιάτρους, επί τη βάσει επιστημονικά τεκμηριωμένων ενδείξεων και σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 3418/2005 «Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας» (Α’ 287) και του π.δ. 39/2009 «Κώδικας Οδοντιατρικής Δεοντολογίας» (Α’ 55).
Ειδικότερα, η εφαρμογή υαλουρονικού οξέος για αισθητικούς σκοπούς διενεργείται από ειδικευμένους/-ες των εξής ειδικοτήτων (στα εκπαιδευτικά προγράμματα των οποίων περιλαμβάνεται η σχετική εκπαίδευση):
Αισθητικής, Πλαστικής και Επανορθωτικής Χειρουργικής
Δερματολογίας – Αφροδισιολογίας
Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής».
Η θεσμική αυτή αναδιάρθρωση, σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας, αντανακλά την αυξανόμενη ανάγκη για διασφάλιση υψηλού επιπέδου ασφάλειας των ασθενών, καθώς και για την αποτροπή πρακτικών από μη επαρκώς καταρτισμένους επαγγελματίες.
Τι είναι η θεραπεία Βotox και το υαλουρονικό οξύ
Σύμφωνα με τους ειδικούς, η βοτουλινική τοξίνη (Botox) παραμένει η πιο συχνή μη επεμβατική αισθητική πράξη για άνδρες και γυναίκες σε όλες τις ηλικιακές ομάδες. Πρόκειται για μια ισχυρή νευροτοξίνη που παράγεται από το βακτήριο Clostridium botulinum, γνωστό κυρίως για την πρόκληση της αλλαντίασης. Αν και υπάρχουν οκτώ διαφορετικοί ορότυποι της τοξίνης (A, B, C1, C2, D, E, F, G), στην ιατρική και αισθητική χρήση χρησιμοποιούνται κυρίως οι τύποι Α και Β.
Η τοξίνη δρα στη νευρομυϊκή σύναψη, εμποδίζοντας την απελευθέρωση της ακετυλοχολίνης, ουσίας που προκαλεί τη συστολή των μυών. Με αυτόν τον μηχανισμό, προκαλείται παροδική χαλάρωση των μυών, περιορίζοντας τις δυναμικές ρυτίδες έκφρασης που δημιουργούνται από την επαναλαμβανόμενη κίνηση, όπως οι ρυτίδες του μεσόφρυου, του μετώπου, στο «πόδι της χήνας» στα μάτια, καθώς και ρυτίδες στον λαιμό.
Όσον αφορά στο υαλουρονικό οξύ, είναι ένας υδρόφιλος πολυσακχαρίτης που παράγεται από τον ίδιο τον οργανισμό και προσδίδει ελαστικότητα σε πολλούς ιστούς, κυρίως στο δέρμα, αλλά και στους μύες και στις αρθρώσεις. Στην αισθητική ιατρική το υαλουρονικό οξύ παράγεται στο εργαστήριο, έχει τη μορφή ενός καθαρού άχρωμου gel και τοποθετείται με ένεση κάτω από την επιδερμίδα, αναπληρώνοντας τον χαμένο όγκο της περιοχής. Χρησιμοποιείται για το γέμισμα βαθιών ή επιφανειακών ρυτίδων, καθώς και για την αναπλήρωση χαμένου όγκου, όπως των παρειών, των ζυγωματικών, των χειλιών, των ουλών ακμής, κ.ά.
Οι συστάσεις των δερματολόγων και των πλαστικών χειρουργών
Για το θέμα αυτό έχει τοποθετηθεί δημόσια η Ελληνική Δερματολογική και Αφροδισιολογική Εταιρεία (ΕΔΑΕ). Τα μέλη της έχουν προειδοποιήσει το κοινό για τους πιθανούς κινδύνους των ενέσιμων αισθητικών πράξεων, τονίζοντας ότι οι χαμηλές τιμές και οι «προσφορές» δεν θα πρέπει να αποτελούν κριτήριο επιλογής υπηρεσιών αισθητικής δερματολογίας, αντιθέτως θα πρέπει να δημιουργούν υποψίες για αναξιόπιστα και παρανόμως διακινούμενα υλικά. Η Εταιρεία μάλιστα, καλεί το κοινό να μην παρασύρεται από διαφημίσεις, από προσφορές και από χαμηλές τιμές και να απευθύνεται μόνο στους ειδικούς ιατρούς.
Σημειώνεται πως η Ελληνική Δερματολογική και Αφροδισιολογική Εταιρεία, αλλά και οι Ιατρικοί Σύλλογοι πολλών μεγάλων πόλεων, όπως της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης της Πάτρας, του Ηρακλείου Κρήτης κ. ά, έχουν δεχθεί διαμαρτυρίες και δεκάδες αναφορές για παράνομη και επικίνδυνη άσκηση ιατρικών αισθητικών επεμβάσεων από «επαγγελματίες» ομορφιάς, αλλά και από μη εξειδικευμένους ιατρούς, που ουδεμία σχέση έχουν με το γνωστικό αντικείμενο της Δερματολογίας και της Πλαστικής Χειρουργικής, για χρήση υλικών άγνωστης προέλευσης και αμφιβόλου ποιότητας (χωρίς πιστοποίηση), και για τη διενέργεια συγκεκριμένων ιατρικών πράξεων σε χώρους που δεν είναι αδειοδοτημένοι και ούτε πληρούν τις προδιαγραφές που είναι απαραίτητες, όπως είναι τα νόμιμα ιατρεία των Δερματολόγων και των Πλαστικών Χειρουργών.
Την ίδια στάση κρατά και η Ελληνική Εταιρεία Πλαστικής Επανορθωτικής και Αισθητικής Χειρουργικής η οποία πολλές φορές έχει επισημάνει πως χρειάζεται πολλή προσοχή.
Η «Ζούγκλα» επικοινώνησε με την Ελληνική Δερματολογική και Αφροδισιολογική Εταιρεία, αλλά και με την Ελληνική Εταιρεία Πλαστικής Επανορθωτικής και Αισθητικής Χειρουργικής. Και οι δύο Εταιρείες παραπέμπουν σε ανακοινώσεις τους για το συγκεκριμένο ζήτημα.
Από το νομοθετικό κενό στη νέα ρύθμιση και τις αντιδράσεις
Ωστόσο, η συζήτηση γύρω από τη χρήση της βοτουλινικής τοξίνης δεν είναι τωρινή, καθώς το κανονιστικό πλαίσιο της εφαρμογής της αποτελεί πεδίο έντονων τριβών τα τελευταία χρόνια. Ήδη από το 2024, σχετική απόφαση όριζε ως βασικές ειδικότητες για την άσκησή της την Πλαστική Χειρουργική, τη Δερματολογία και τη Στοματική & Γναθοπροσωπική Χειρουργική, άφηνε όμως ανοιχτό το πεδίο και για άλλους γιατρούς, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Δηλαδή επέτρεπε παράλληλα σε Νευρολόγους, Νευροχειρουργούς και Οφθαλμιάτρους να τη χρησιμοποιούν αυστηρά για θεραπευτικούς σκοπούς (όπως ειδικές μυϊκές δυστονίες).
Ωστόσο, ο διαχωρισμός ανάμεσα στην «αισθητική» και τη «θεραπευτική» χρήση φέρεται πως αποδείχθηκε στην πράξη δυσδιάκριτος.
Σημαντικό σημείο καμπής αποτέλεσε η αντίδραση του οδοντιατρικού κλάδου, ο οποίος διεκδίκησε και πέτυχε –μέσω της τροποποιητικής απόφασης του Υπουργείου Υγείας– τη συμμετοχή του στις ενέσιμες θεραπείες. Οι οδοντίατροι υποστήριξαν ότι το Botox και το υαλουρονικό οξύ αποτελούν θεραπευτικά εργαλεία για παθήσεις της γναθοπροσωπικής περιοχής, όπως ο βρουξισμός (έντονο σφίξιμο/τρίξιμο δοντιών).
Η σταδιακή διεύρυνση των εξαιρέσεων, σε συνδυασμό με την αδυναμία αποτελεσματικών ελέγχων, δημιούργησε μια εκτεταμένη «γκρίζα ζώνη» και ερμηνευτικές ασάφειες. Η νέα υπουργική απόφαση έρχεται τώρα να κλείσει αυτά τα παράθυρα, επιχειρώντας να ταυτίσει αυστηρά την εκπαίδευση κάθε ειδικότητας με τις επιτρεπόμενες πράξεις.
Το νέο αυτό τοπίο βέβαια έχει προκαλέσει έντονες αναταράξεις στον ιατρικό κόσμο. Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών έχει ήδη μεταφέρει ενστάσεις στην ηγεσία του Υπουργείου Υγείας, ζητώντας τη συνολική επανεξέταση του πλαισίου ώστε να διασφαλιστεί τόσο η επιστημονική πληρότητα, όσο και η προστασία των ασθενών.
Κατόπιν εορτής οι παρεμβάσεις την ώρα που κάποιοι θησαυρίζουν
Παρά τις θεσμικές παρεμβάσεις και τη σχετική εγκύκλιο του 2026 για τη ρύθμιση του τοπίου, οι αποφάσεις αυτές φαντάζουν εκ των υστέρων ανεπαρκείς, καθώς η ανεξέλεγκτη δράση μη ειδικών, σύμφωνα με ιατρικές πηγές, έχει ήδη λάβει επικίνδυνες διαστάσεις.
Η ουσία του προβλήματος εντοπίζεται στην απουσία αυστηρών επιτόπιων ελέγχων στους χώρους όπου διενεργούνται αυτές οι θεραπείες, αλλά και στην ανάγκη επιτήρησης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, τα οποία αποτελούν τη βασική δεξαμενή προσέλκυσης πελατείας.
Παράλληλα, κρίνεται επιβεβλημένη η άμεση εμπλοκή της ΑΑΔΕ, προκειμένου να διακριβωθεί από πού διακινούνται τα συγκεκριμένα σκευάσματα, αν διαθέτουν τις απαραίτητες πιστοποιήσεις και αν τηρούνται οι φορολογικές υποχρεώσεις με την έκδοση παραστατικών.
Την ίδια ώρα ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης εξήγγειλε τη συγκρότηση νομοπαρασκευαστικής επιτροπής από ιατρούς και νομικούς, για τη διαμόρφωση ενός αυστηρού πλαισίου λειτουργίας συγκεκριμένων κέντρων, σαν αυτό όπου άφησε την τελευταία του πνοή ο Γιώργος Μαζωνάκης. Μια κίνηση βέβαια που χαρακτηρίζεται κι αυτή εκπρόθεσμη από την αγορά, την ώρα που ο οικονομικός κύκλος της δραστηριότητας αυτής, υπολογίζεται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ.
Πηγή: www.zougla.gr