Η πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την κλιματική ουδετερότητα δεν μετασχηματίζει μόνο το ενεργειακό σύστημα και τη βιομηχανία, αλλά και την αγορά εργασίας. Νέα έκθεση πολιτικής του Ευρωπαϊκoύ Κέντρου για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης, CEDEFOP, αναδεικνύει ότι η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, των ενεργειακά αποδοτικών τεχνολογιών και των «έξυπνων» ενεργειακών συστημάτων δημιουργεί ολοένα μεγαλύτερη ζήτηση για εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, ενώ παράλληλα αναδεικνύει την ανάγκη αναβάθμισης των δεξιοτήτων των εργαζομένων.
Η ανάλυση βασίστηκε σε διαδικτυακές αγγελίες εργασίας, μέσω των οποίων καταγράφηκαν οι ειδικότητες που εμφανίζονται με τη μεγαλύτερη συχνότητα στον τομέα των καθαρών τεχνολογιών. Όπως επισημαίνεται, η επιτυχία της πράσινης μετάβασης δεν θα εξαρτηθεί μόνο από τις επενδύσεις και τις τεχνολογικές εξελίξεις, αλλά και από τη διαθεσιμότητα εργαζομένων με τις κατάλληλες δεξιότητες.
Επενδύσεις που αλλάζουν την αγορά εργασίας
Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και ο Κανονισμός για τη Βιομηχανία Μηδενικών Καθαρών Εκπομπών (Net Zero Industry Act) κινητοποιούν δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις ύψους εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ για την ανάπτυξη καθαρών τεχνολογιών. Οι επενδύσεις αυτές επιταχύνουν την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών και αιολικών πάρκων, την ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων, τον εξηλεκτρισμό της βιομηχανίας και τον ψηφιακό μετασχηματισμό των ενεργειακών υποδομών.
Ωστόσο, η διαθεσιμότητα εξειδικευμένου προσωπικού αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους περιοριστικούς παράγοντες. Σύμφωνα με την έκθεση, το 92% των επιχειρήσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση λαμβάνει ήδη μέτρα για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, ενώ το 79% δηλώνει ότι οι ελλείψεις δεξιοτήτων δυσχεραίνουν τις επενδύσεις τους.
Τα επαγγέλματα που αποκτούν ζήτηση
Η μελέτη εντοπίζει μια σειρά ειδικοτήτων που αναμένεται να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην πράσινη οικονομία. Στον τομέα της μηχανικής, ιδιαίτερα αυξημένη είναι η ζήτηση για μηχανικούς σχεδιασμού φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων, μηχανικούς συστημάτων θέρμανσης, εξαερισμού και κλιματισμού (HVAC), καθώς και ενεργειακούς μηχανικούς που σχεδιάζουν αποδοτικά ενεργειακά συστήματα.
Ιδιαίτερα κρίσιμος θεωρείται και ο ρόλος των τεχνικών εγκατάστασης φωτοβολταϊκών και συστημάτων HVAC, οι οποίοι καλούνται να υλοποιήσουν τις παρεμβάσεις που απαιτούνται για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων. Παράλληλα, αυξάνεται η ζήτηση για τεχνικούς θέσης σε λειτουργία (commissioning technicians), οι οποίοι διασφαλίζουν ότι οι νέες εγκαταστάσεις λειτουργούν σωστά πριν τεθούν σε πλήρη χρήση.
Σημαντική είναι επίσης η ανάγκη για προσωπικό συντήρησης. Εξειδικευμένοι τεχνικοί ανεμογεννητριών, τεχνικοί συντήρησης πτερυγίων και επαγγελματίες που διασφαλίζουν τη μακροχρόνια λειτουργία των εγκατεστημένων συστημάτων αποτελούν πλέον βασικούς κρίκους της αλυσίδας αξίας των καθαρών τεχνολογιών.
Την ίδια στιγμή, η αυξανόμενη ψηφιοποίηση του ενεργειακού συστήματος δημιουργεί νέες ανάγκες σε ειδικότητες όπως οι μηχανικοί διασφάλισης ποιότητας και οι αρχιτέκτονες κυβερνοασφάλειας, οι οποίοι προστατεύουν τις διασυνδεδεμένες ενεργειακές υποδομές από κυβερνοαπειλές.
Οι δεξιότητες στο επίκεντρο
Η έκθεση επισημαίνει ότι πολλά από τα νέα επαγγέλματα δεν έχουν ακόμη ενταχθεί πλήρως στις υφιστάμενες ταξινομήσεις επαγγελμάτων, γεγονός που δυσκολεύει τόσο την πρόβλεψη των αναγκών της αγοράς όσο και τον σχεδιασμό εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Για τον λόγο αυτό, προτείνεται η αξιοποίηση δεδομένων από διαδικτυακές αγγελίες εργασίας για την έγκαιρη ανίχνευση νέων επαγγελματικών ειδικοτήτων και η συνεχής επικαιροποίηση των επαγγελματικών ταξινομήσεων.
Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στις μεταβιβάσιμες δεξιότητες, ώστε οι εργαζόμενοι να μπορούν να μετακινούνται ευκολότερα από παραδοσιακά επαγγέλματα σε θέσεις εργασίας που σχετίζονται με την πράσινη οικονομία, μέσω σύντομων προγραμμάτων επανακατάρτισης και αναβάθμισης δεξιοτήτων.
Δίκαιη μετάβαση
Οι συντάκτες της έκθεσης υπογραμμίζουν ότι η πράσινη μετάβαση δεν αποτελεί μόνο τεχνολογική πρόκληση, αλλά και κοινωνική. Η επιτυχία της θα εξαρτηθεί από την ικανότητα των κρατών-μελών να επενδύσουν στην εκπαίδευση και στην επαγγελματική κατάρτιση, να διασφαλίσουν ελκυστικές συνθήκες εργασίας και να δημιουργήσουν ευκαιρίες απασχόλησης στις περιοχές που επηρεάζονται περισσότερο από την απολιγνιτοποίηση και την εγκατάλειψη των ορυκτών καυσίμων.
Όπως επισημαίνεται, η ανάπτυξη των καθαρών τεχνολογιών απαιτεί πλέον έναν συνδυασμό τεχνικών, ψηφιακών και περιβαλλοντικών δεξιοτήτων, με γνώσεις σε τομείς όπως η ανάλυση δεδομένων, η τεχνητή νοημοσύνη και η κυβερνοασφάλεια να αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία για το εργατικό δυναμικό της επόμενης δεκαετίας.
Πηγή: www.ypaithros.gr