Μια νέα πανελλαδική έρευνα του μη κερδοσκοπικού οργανισμού FairLife L.C.C. ρίχνει φως στις εμπειρίες, τις ανάγκες και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα και οι φροντιστές τους στη χώρα μας – από την ελλιπή ενημέρωση για βιοδείκτες και κλινικές μελέτες, μέχρι τη βαριά ψυχική και οικονομική επιβάρυνση.
Ο καρκίνος του πνεύμονα αποτελεί τον συχνότερο καρκίνο στους άνδρες παγκοσμίως και τη δεύτερη πιο συχνή μορφή καρκίνου στη χώρα μας, με βάση τα πιο πρόσφατα στοιχεία. Στις γυναίκες, είναι ο τρίτος συχνότερος καρκίνος στην Ελλάδα. Παρά την υψηλή επίπτωσή του, όμως, ένα σημαντικό κενό στη γνώση και την κατανόηση κρίσιμων διαγνωστικών εξετάσεων – όπως οι βιοδείκτες –, στην ενημέρωση γύρω από τις κλινικές μελέτες, αλλά και η έντονη οικονομική και ψυχική επιβάρυνση για ασθενείς και φροντιστές, παραμένουν ανοιχτά ζητήματα.
Αυτά είναι τα βασικά ευρήματα της νέας έρευνας με τίτλο «Χαρτογράφηση εμπειριών και αναγκών ανθρώπων που επηρεάζονται από τον καρκίνο του πνεύμονα» , που διεξήγαγε ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός για τη φροντίδα και την πρόληψη του καρκίνου του πνεύμονα FairLife L.C.C. και παρουσιάστηκε πρόσφατα.
Η χαρτογράφηση της FairLife καταγράφει τις εμπειρίες και τις ανάγκες ανθρώπων που επηρεάζονται από τον καρκίνο του πνεύμονα σε διαφορετικά στάδια της πορείας της νόσου. Η τελευταία έρευνα πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα τον Μάρτιο–Απρίλιο 2026 και συγκέντρωσε 205 συμμετέχοντες. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 79% του δείγματος ήταν γυναίκες και το 55,1% των απαντήσεων προήλθε από την υπόλοιπη Ελλάδα, εκτός Αττικής – γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της περιφερειακής διάστασης του ζητήματος.
Τα βασικά ευρήματα
Ένα από τα πιο ανησυχητικά ευρήματα της έρευνας αφορά την ελλιπή ενημέρωση των ασθενών γύρω από κρίσιμα διαγνωστικά εργαλεία. Οι βιοδείκτες – μοριακοί δείκτες που καθορίζουν την καταλληλότερη στοχευμένη θεραπεία για κάθε ασθενή – παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άγνωστοι στο ευρύ κοινό, παρά το γεγονός ότι παίζουν καθοριστικό ρόλο στη σύγχρονη ογκολογία. Παράλληλα, η ενημέρωση για τις κλινικές μελέτες εμφανίζεται εξίσου περιορισμένη, με ελάχιστες κλινικές μελέτες να διενεργούνται στη χώρα μας και τη γραφειοκρατία να αποτελεί τροχοπέδη για την πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες.
Η ψυχική επιβάρυνση που συνοδεύει τον καρκίνο του πνεύμονα στην Ελλάδα είναι σημαντικά βαρύτερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Σύμφωνα με τα ευρήματα της 10ης Έκθεσης του Lung Cancer Europe (LuCE), στην οποία η Ελλάδα συμμετείχε με 146 απαντήσεις από 26 ευρωπαϊκές χώρες, το 71,7% των Ελλήνων συμμετεχόντων ανέφερε ψυχική επιβάρυνση. Η έκθεση αποκαλύπτει επίσης ότι το 67% των ασθενών δεν λαμβάνει ψυχολογική υποστήριξη, ενώ ένα αξιοσημείωτο εύρημα είναι ότι το 87,8% των ατόμων σε πένθος ήταν πρώτα φροντιστές.
Η έρευνα της FairLife καταγράφει επίσης ότι η ψυχική επιβάρυνση επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα των ασθενών και των φροντιστών. Οι φροντιστές – στη συντριπτική τους πλειονότητα γυναίκες – βιώνουν συχνά έντονο άγχος, αβεβαιότητα για το μέλλον και εξάντληση από τη διαχείριση της συναισθηματικής κατάστασης του ασθενούς.
Η οικονομική πτυχή του καρκίνου του πνεύμονα αποτελεί μια συχνά παραγνωρισμένη διάσταση της νόσου. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην έρευνα, το 62,9% των ασθενών ανέφερε μείωση του εισοδήματος του νοικοκυριού μετά τη διάγνωση, ενώ οι μισοί (49,5%) αντιμετώπισαν μείωση των αποδοχών τους κατά 30% ή περισσότερο σε σύγκριση με τη ζωή τους πριν από τη νόσο.
Ένα ακόμη πιο ανησυχητικό στοιχείο: το 87,4% των συμμετεχόντων αναγκάστηκε να μειώσει τα έξοδα του νοικοκυριού του μετά τη διάγνωση. Η μέση αύξηση του κόστους ζωής λόγω της νόσου ανέρχεται σε 4.518 ευρώ για ένα εξάμηνο, ενώ το συνολικό άμεσο ιατρικό κόστος ανά ασθενή έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Παράλληλα, το 88% των ασθενών ακολουθεί ένα υβριδικό διαγνωστικό μονοπάτι, συνδυάζοντας δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, με κόστος που κυμαίνεται από 900 έως 1.700 ευρώ ανά ασθενή.
Πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση: Το στοίχημα του μέλλοντος
Η FairLife, μέσα από το πρόγραμμα «Υγεία Πνευμόνων», έχει αναλάβει σημαντικές πρωτοβουλίες για την προώθηση του προσυμπτωματικού ελέγχου. Σε πιλοτικό πρόγραμμα που υλοποιήθηκε σε τέσσερις ελληνικές πόλεις με 441 συμμετέχοντες, εντοπίστηκαν περιπτώσεις μη μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονα σε πρώιμα στάδια, αναδεικνύοντας την αξία της έγκαιρης διάγνωσης. Ο προσυμπτωματικός έλεγχος με χαμηλής δόσης αξονική τομογραφία έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα οικονομικά αποδοτικός για την Ελλάδα.
Ωστόσο, παρά τα ενθαρρυντικά βήματα, η χώρα μας εξακολουθεί να υστερεί σε εθνικό πρόγραμμα έγκαιρης διάγνωσης. Η έρευνα της FairLife αναδεικνύει την ανάγκη για συντεταγμένη τακτική και εθνικό στρατηγικό σχεδιασμό που θα διασφαλίζει την ισότιμη πρόσβαση όλων των πολιτών – ανεξαρτήτως τόπου διαμονής – σε προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου.
Τι ζητούν οι ασθενείς και οι φροντιστές
Μέσα από τη χαρτογράφηση των εμπειριών και των αναγκών, η FairLife αναδεικνύει μια σειρά από κρίσιμα ζητήματα που απαιτούν άμεση αντιμετώπιση:
- Ενίσχυση της ενημέρωσης γύρω από βιοδείκτες και κλινικές μελέτες, ώστε οι ασθενείς να μπορούν να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις για τη θεραπεία τους.
- Ψυχοκοινωνική υποστήριξη για ασθενείς και φροντιστές, με έμφαση στην πρόληψη της ψυχικής εξουθένωσης των τελευταίων.
- Οικονομική ανακούφιση μέσω της αποζημίωσης διαγνωστικών εξετάσεων και της στήριξης του εισοδήματος των νοικοκυριών.
- Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο για τον καρκίνο του πνεύμονα, με στόχο τη δημιουργία νέων δομών και την ανάπτυξη οργανωμένων μοντέλων προσωποκεντρικής φροντίδας μετά τη διάγνωση.
- Αύξηση των κλινικών μελετών που διεξάγονται στη χώρα, ώστε οι Έλληνες ασθενείς να έχουν πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες.
Η χαρτογράφηση της FairLife L.C.C. αποτυπώνει μια πραγματικότητα στην οποία η φροντίδα στον καρκίνο του πνεύμονα δεν περιορίζεται στη θεραπεία της νόσου. Αφορά την ολιστική υποστήριξη του ανθρώπου που νοσεί και της οικογένειάς του – από την πρώτη στιγμή της διάγνωσης, καθ’ όλη τη διάρκεια της θεραπείας και μετά από αυτήν.
Ο καρκίνος του πνεύμονα παραμένει η πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στην Ελλάδα, με περισσότερα από 9.000 νέα περιστατικά και περίπου 8.000 θανάτους ετησίως. Ωστόσο, οι εξελίξεις στη μοριακή βιολογία και τη στοχευμένη θεραπεία έχουν αλλάξει ριζικά την πρόγνωση για πολλούς ασθενείς. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο η επιβίωση, αλλά η ποιότητα ζωής – και αυτό απαιτεί μια συνολική, ανθρωποκεντρική προσέγγιση που θα καλύπτει όλες τις ανάγκες των ασθενών και των φροντιστών τους.
Πηγή: www.zougla.gr