Η ζήτηση αυξάνεται, τα διαθέσιμα σπίτια μειώνονται, τα ενοίκια πιέζουν τα οικογενειακά εισοδήματα.
Μπορεί η Πρέβεζα να συνεχίσει να υποδέχεται περισσότερους φοιτητές ή η δημιουργία φοιτητικής εστίας αποτελεί πλέον μονόδρομο;
Το Prevezatoday, επιχειρώντας να αποτυπώσει τη σημερινή πραγματικότητα της φοιτητικής στέγης στην Πρέβεζα, πραγματοποίησε έρευνα και συνομίλησε τόσο με ανθρώπους που παρακολουθούν καθημερινά την αγορά ακινήτων, εκπροσωπούν τους ιδιοκτήτες και γνωρίζουν τις δυνατότητες αλλά και τους περιορισμούς της τοπικής αυτοδιοίκησης, αλλά και με τους άμεσα ενδιαφερόμενους. Με φοιτητές αλλά και με γονείς που αναζητούσαν στέγη.
Τα αποτελέσματα της έρευνας μέσα από εκτιμήσεις και προσωπικές αναφορές ανέδειξαν σημαντικά στοιχεία που αναδεικνύουν:
την ικανότητα της Πρέβεζας να φιλοξενεί φοιτητές αλλά με δυσκολία,
τη μείωση της μακροχρόνιας φοιτητικής κατοικίας,
την ριζική αλλαγή που επέρχεται με την βραχυχρόνια μίσθωση,
την ανοδική πορεία των ενοικίων,
το σοβαρό πρόβλημα που θα παρουσιαστεί στο μέλλον αλλά και
την ανάγκη μιας φοιτητικής εστίας.
Κάθε καλοκαίρι, λίγο μετά την ανακοίνωση των βάσεων εισαγωγής στα πανεπιστήμια, ξεκινά για εκατοντάδες οικογένειες ένας δεύτερος αγώνας αυτός της αναζήτησης ενός σπιτιού που θα μπορέσει να στεγάσει τον φοιτητή.
Στην Πρέβεζα, μια πόλη που τα τελευταία χρόνια έχει επενδύσει σημαντικά στην πανεπιστημιακή της παρουσία και βλέπει τη φοιτητική κοινότητα ως αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής και οικονομικής της ζωής, το ζήτημα της στέγασης εξελίσσεται σταδιακά σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της ακαδημαϊκής πραγματικότητας.
Η εικόνα που διαμορφώνεται σήμερα δεν είναι μονοδιάστατη. Από τη μία πλευρά, εξακολουθούν να υπάρχουν διαθέσιμες κατοικίες, γεγονός που επιτρέπει στους περισσότερους νέους φοιτητές να βρουν τελικά μια λύση. Από την άλλη όμως, η διαδικασία είναι πλέον αισθητά δυσκολότερη σε σχέση με προηγούμενα χρόνια.
Οι επιλογές έχουν περιοριστεί, η αναζήτηση απαιτεί περισσότερο χρόνο, ενώ οι τιμές ακολουθούν ανοδική πορεία, δημιουργώντας πρόσθετη οικονομική πίεση στις οικογένειες.
Οι διαπιστώσεις συγκλίνουν σε ένα κοινό συμπέρασμα, ότι η αγορά εξακολουθεί να αντέχει, όμως βρίσκεται πλέον πολύ πιο κοντά στα όριά της απ’ ό,τι πριν από λίγα χρόνια.
Η νέα πραγματικότητα της φοιτητικής κατοικίας – Από την αφθονία στην αναζήτηση: Πώς άλλαξε η αγορά κατοικίας στην Πρέβεζα
Δεν πέρασαν πολλά χρόνια από τότε που η εύρεση ενός φοιτητικού διαμερίσματος στην Πρέβεζα θεωρούνταν σχεδόν αυτονόητη υπόθεση.
Η πόλη, που από την πρώτη στιγμή της λειτουργίας του τότε ΤΕΙ είδε τη ζήτηση για κατοικίες να αυξάνεται, απέκτησε σταδιακά ένα σημαντικό απόθεμα μικρών διαμερισμάτων και γκαρσονιερών, για να καλύψουν τις ανάγκες των φοιτητών.
Σήμερα, όμως, η εικόνα έχει αλλάξει αισθητά και η ισορροπία ανάμεσα στην προσφορά και στη ζήτηση γίνεται ολοένα και πιο εύθραυστη.
Η Πρέβεζα δεν φαίνεται να αντιμετωπίζει σήμερα εικόνες αδυναμίας εύρεσης κατοικίας όπως άλλες μεγάλες πανεπιστημιουπόλεις της χώρας. Τα διαθέσιμα διαμερίσματα, ωστόσο για μακροχρόνια μίσθωση μειώνονται σταδιακά, ενώ ολοένα περισσότερα ακίνητα αξιοποιούνται διαφορετικά.
Η τουριστική ανάπτυξη που γνώρισε η Πρέβεζα την τελευταία δεκαετία, η αυξανόμενη δημοτικότητα της πόλης ως καλοκαιρινού προορισμού, αλλά και η βραχυχρόνια μίσθωση δημιούργησαν μια εντελώς διαφορετική αγορά.
Πλέον, ένα σημαντικό μέρος των κατοικιών που άλλοτε προορίζονταν αποκλειστικά για φοιτητές αξιοποιείται τουριστικά κατά τους θερινούς μήνες.
Η εξέλιξη αυτή ενίσχυσε τα εισοδήματα πολλών ιδιοκτητών και συνέβαλε στην οικονομική ανάπτυξη της περιοχής, όμως ταυτόχρονα περιόρισε τον αριθμό των κατοικιών που διατίθενται αποκλειστικά για μακροχρόνια μίσθωση.
Η συνέπεια είναι εμφανής κάθε Αύγουστο.
Οι οικογένειες των νέων φοιτητών καλούνται πλέον να κινηθούν πολύ γρηγορότερα, να αναζητήσουν σπίτι αμέσως μετά την ανακοίνωση των βάσεων και, σε αρκετές περιπτώσεις, να συμβιβαστούν με λιγότερες επιλογές από όσες υπήρχαν πριν από μερικά χρόνια.
Όπως προκύπτει από το ρεπορτάζ, ο σημερινός φοιτητής αναζητά πολύ συγκεκριμένο τύπο κατοικίας, ένα επιπλωμένο διαμέρισμα, οικονομικό, λειτουργικό και με προοπτική να παραμείνει σε αυτό μέχρι την ολοκλήρωση των σπουδών του.
Αυτή όμως είναι πλέον και η δυσκολότερη κατηγορία κατοικιών που μπορεί να βρεθεί στην αγορά της Πρέβεζας.
Η βραχυχρόνια μίσθωση άλλαξε τα δεδομένα
Παρά τις δυσκολίες, η αγορά της Πρέβεζας δεν έμεινε στάσιμη.
Αντίθετα, φαίνεται πως αναζήτησε τρόπους προσαρμογής στα νέα δεδομένα.
Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα που προκύπτουν από το ρεπορτάζ είναι ότι η ανάπτυξη της βραχυχρόνιας μίσθωσης δεν είχε μόνο αρνητικές συνέπειες.
Αρκετοί ιδιοκτήτες, αντιλαμβανόμενοι ότι μπορούν να αξιοποιήσουν το ίδιο ακίνητο τόσο στον τουρισμό όσο και στη φοιτητική αγορά, υιοθέτησαν ένα μικτό μοντέλο διαχείρισης.
Τα διαμερίσματα λειτουργούν ως τουριστικά καταλύματα κατά την περίοδο της υψηλής επισκεψιμότητας και, με την ολοκλήρωση της θερινής σεζόν, παραχωρούνται σε φοιτητές για τη διάρκεια του ακαδημαϊκού έτους.
Το μοντέλο αυτό φαίνεται ότι λειτουργεί ολοένα και περισσότερο στην Πρέβεζα, επιτρέποντας σε αρκετές οικογένειες να βρουν κατοικία εκεί όπου πριν από μερικά χρόνια ίσως δεν υπήρχε καμία διαθέσιμη επιλογή.
Από τη μία πλευρά εξασφαλίζει στους ιδιοκτήτες μεγαλύτερη απόδοση της επένδυσής τους και από την άλλη προσφέρει στην αγορά κατοικίες που διαφορετικά θα παρέμεναν αποκλειστικά στον χώρο της βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Βέβαια, η συγκεκριμένη λύση συνοδεύεται σχεδόν πάντα από υψηλότερο κόστος ενοικίασης, καθώς οι κατοικίες αυτές είναι επιπλωμένες, πλήρως εξοπλισμένες και διατηρούν χαρακτηριστικά αντίστοιχα με εκείνα ενός τουριστικού καταλύματος.
Οι τιμές πιέζουν τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς
Το οικονομικό βάρος αποτελεί πλέον βασικό κριτήριο για κάθε οικογένεια που αναζητά κατοικία.
Στην Πρέβεζα, τα ενοίκια εξακολουθούν να βρίσκονται χαμηλότερα από εκείνα που συναντά κανείς σε μεγάλα πανεπιστημιακά κέντρα, ωστόσο η διαφορά αυτή μειώνεται χρόνο με τον χρόνο.
Οι τιμές των ενοικίων έχουν αυξηθεί αισθητά σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, γεγονός που επηρεάζει άμεσα τον οικογενειακό προϋπολογισμό κάθε νέου φοιτητή.
Για ένα μικρό στούντιο ή μια γκαρσονιέρα, τα ποσά που καλούνται να καταβάλουν οι φοιτητές κινούνται πλέον σε επίπεδα που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θα θεωρούνταν ιδιαίτερα υψηλά για μια επαρχιακή πόλη. Αντίστοιχα, στα μεγαλύτερα διαμερίσματα, η συγκατοίκηση εξελίσσεται ολοένα και περισσότερο σε λύση ανάγκης και όχι σε επιλογή.
Η αύξηση αυτή δεν μπορεί να εξηγηθεί μόνο από τη ζήτηση.
Η αύξηση του κόστους ανακαίνισης, των υλικών, της συντήρησης, της φορολογίας, αλλά και της ενεργειακής αναβάθμισης των κατοικιών έχει επηρεάσει σημαντικά το τελικό ύψος των ενοικίων. Οι ιδιοκτήτες επιδιώκουν να καλύψουν μέρος αυτών των εξόδων, ενώ ταυτόχρονα λειτουργούν σε μια αγορά όπου τα διαθέσιμα ακίνητα δεν επαρκούν για να απορροφήσουν εύκολα τη ζήτηση.
Τι αναζητά σήμερα ο φοιτητής
Οι απαιτήσεις της σύγχρονης φοιτητικής ζωής έχουν επίσης διαφοροποιήσει τη ζήτηση.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η συντριπτική πλειονότητα των οικογενειών αναζητά πλέον επιπλωμένες κατοικίες, ώστε να αποφευχθεί το σημαντικό κόστος αγοράς βασικού εξοπλισμού. Ένα έτοιμο προς χρήση διαμέρισμα μειώνει τα αρχικά έξοδα εγκατάστασης και επιτρέπει στον φοιτητή να επικεντρωθεί στις σπουδές του χωρίς πρόσθετες οικονομικές επιβαρύνσεις.
Ταυτόχρονα, οι περισσότεροι επιθυμούν μια σταθερή συνεργασία με τον ιδιοκτήτη, ώστε να μην χρειαστεί να αλλάξουν σπίτι κατά τη διάρκεια των σπουδών τους.
Αυτή ακριβώς η κατηγορία κατοικιών, όμως, είναι σήμερα και η πλέον δυσεύρετη.
Ένας σημαντικός πυλώνας της τοπικής οικονομίας
Πέρα όμως από τη στεγαστική διάσταση, η παρουσία των φοιτητών αποτελεί σημαντικό παράγοντα ανάπτυξης για την ίδια την Πρέβεζα.
Η φοιτητική κοινότητα στηρίζει την τοπική αγορά κατά τους χειμερινούς μήνες, ενισχύει την εστίαση, το λιανεμπόριο, τις υπηρεσίες και φυσικά την αγορά κατοικίας.
Παράλληλα, συμβάλλει στη διατήρηση της ζωντάνιας της πόλης.
Δεν είναι τυχαίο ότι όλοι όσοι μίλησαν στο prevezatoday αντιμετωπίζουν την ενίσχυση της πανεπιστημιακής παρουσίας ως στρατηγικό στόχο για το μέλλον της Πρέβεζας.
Ταυτόχρονα όμως επισημαίνουν ότι, η περαιτέρω ανάπτυξη προϋποθέτει και τις απαραίτητες υποδομές.
Η άλλη πλευρά της εξίσωσης
Πίσω από κάθε κατοικία που δεν διατίθεται για μακροχρόνια μίσθωση, υπάρχει συνήθως μια διαφορετική πραγματικότητα από αυτή που συχνά παρουσιάζεται στη δημόσια συζήτηση.
Πολλοί ιδιοκτήτες καλούνται να διαχειριστούν ακίνητα μεγάλης ηλικίας που απαιτούν σημαντικές παρεμβάσεις πριν μπορέσουν να κατοικηθούν. Άλλοι ανησυχούν για τις πιθανές φθορές, για περιπτώσεις ασυνέπειας στις πληρωμές ή για τις χρονοβόρες διαδικασίες επίλυσης διαφορών.
Υπάρχουν ακόμη περιπτώσεις όπου οι ίδιοι επιθυμούν να χρησιμοποιούν το ακίνητό τους συγκεκριμένες περιόδους του χρόνου ή θεωρούν ότι η βραχυχρόνια μίσθωση προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία.
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι το ζήτημα της φοιτητικής κατοικίας δεν μπορεί να αποδοθεί μονοσήμαντα ούτε στους ιδιοκτήτες ούτε στους φοιτητές.
Πρόκειται για μια σύνθετη εξίσωση, στην οποία συνυπάρχουν οικονομικοί, κοινωνικοί και θεσμικοί παράγοντες.
Το ερώτημα της επόμενης ημέρας
Το μεγάλο ερώτημα δεν αφορά τόσο τη φετινή χρονιά, όσο την επόμενη πενταετία.
Τι θα συμβεί αν αυξηθούν ακόμη περισσότερο οι εισακτέοι; Τι θα γίνει αν δημιουργηθεί νέο πανεπιστημιακό τμήμα; Θα μπορέσει η αγορά κατοικίας να ανταποκριθεί;
Αν το Πανεπιστήμιο συνεχίσει να ενισχύεται, αν αυξηθούν οι εισακτέοι ή αν δημιουργηθούν νέα τμήματα στην Πρέβεζα, η σημερινή αγορά κατοικίας δύσκολα θα μπορέσει να ανταποκριθεί χωρίς ουσιαστικές παρεμβάσεις.
Οι απαντήσεις που δίνουν οι άνθρωποι της αγοράς, οι εκπρόσωποι των ιδιοκτητών και η δημοτική αρχή δεν είναι απολύτως ίδιες ως προς τις αιτίες.
Συγκλίνουν όμως σε ένα βασικό συμπέρασμα, αν δεν υπάρξουν παρεμβάσεις, η Πρέβεζα θα βρεθεί σύντομα αντιμέτωπη με ένα πολύ πιο έντονο πρόβλημα φοιτητικής στέγασης.
Και κάπου εκεί, μία πρόταση επανέρχεται διαρκώς στη συζήτηση.
Και στο σημείο αυτό, οι απόψεις των ανθρώπων που συμμετείχαν στο ρεπορτάζ συναντώνται σχεδόν απόλυτα.
Η δημιουργία οργανωμένων φοιτητικών εστιών, σε συνδυασμό με κίνητρα για περισσότερες μακροχρόνιες μισθώσεις, μπορεί να αποτελέσει το βασικό εργαλείο ώστε η Πρέβεζα να συνεχίσει να αναπτύσσεται ως πανεπιστημιούπολη χωρίς να επιβαρύνονται υπέρμετρα οι οικογένειες και η τοπική αγορά κατοικίας.
Το prevezatoday παρουσιάζει αναλυτικά τις απόψεις τριών ανθρώπων που γνωρίζουν όσο λίγοι τη σημερινή εικόνα της αγοράς και τις προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει η πόλη τα επόμενα χρόνια.
Νίκος Σολδάτος (Real Estate): “Η Πρέβεζα ακόμη βρίσκει λύσεις για τους φοιτητές, όμως τα περιθώρια στενεύουν”
Από τους ανθρώπους που γνωρίζουν όσο λίγοι τη σημερινή εικόνα της αγοράς ακινήτων στην Πρέβεζα είναι ο επαγγελματίας του real estate και ιδιοκτήτης του Soldatos Real Estate, Νίκος Σολδάτος.
Η καθημερινή επαφή του με ιδιοκτήτες και οικογένειες φοιτητών του επιτρέπει να παρακολουθεί από κοντά τις μεταβολές της αγοράς, αλλά και να διαπιστώνει τις νέες τάσεις που διαμορφώνονται τα τελευταία χρόνια.
Όπως εξηγεί στο Prevezatoday, το ενδιαφέρον για φοιτητική κατοικία ξεκίνησε από την ημέρα που ανακοινώθηκαν οι βάσεις, με τηλεφωνήματα από οικογένειες που επιθυμούν να εξασφαλίσουν εγκαίρως ένα σπίτι ενόψει της νέας ακαδημαϊκής χρονιάς.
Η μεγαλύτερη αλλαγή, σύμφωνα με τον ίδιο, αφορά το είδος της κατοικίας που αναζητούν πλέον οι περισσότεροι φοιτητές.
Σήμερα, η προτεραιότητα είναι ένα επιπλωμένο διαμέρισμα με δυνατότητα μακροχρόνιας μίσθωσης, ώστε ο φοιτητής να αποφύγει τα σημαντικά έξοδα αγοράς επίπλων και ηλεκτρικών συσκευών, αλλά και να έχει τη σιγουριά ότι θα παραμείνει στο ίδιο σπίτι μέχρι την ολοκλήρωση των σπουδών του.
“Αυτό ακριβώς ζητάει πλέον η αγορά”, σημειώνει ο κ. Σολδάτος, εξηγώντας όμως ότι τέτοιες κατοικίες δεν είναι πολλές και γι’ αυτό αρκετές οικογένειες αναγκάζονται να προσαρμόσουν τις αρχικές τους απαιτήσεις.
Η βραχυχρόνια μίσθωση ως… μέρος της λύσης
Αν και η δημόσια συζήτηση παρουσιάζει συχνά τη βραχυχρόνια μίσθωση ως τον βασικό λόγο της έλλειψης κατοικιών, ο κ. Σολδάτος βλέπει και μια διαφορετική πλευρά.
Όπως αναφέρει, όλο και περισσότεροι ιδιοκτήτες επιλέγουν ένα μικτό μοντέλο αξιοποίησης των ακινήτων τους. Τα διαμερίσματα λειτουργούν ως τουριστικά καταλύματα κατά την περίοδο της υψηλής επισκεψιμότητας και μόλις ολοκληρωθεί η καλοκαιρινή σεζόν, παραχωρούνται σε φοιτητές μέχρι τα μέσα Ιουνίου.
Πρόκειται για μια πρακτική που, όπως επισημαίνει, έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια και ουσιαστικά έχει δημιουργήσει κατοικίες οι οποίες διαφορετικά δεν θα ήταν διαθέσιμες στη φοιτητική αγορά.
“Αυτό που προσπαθούμε ως επαγγελματίες”, εξηγεί, “είναι να πείσουμε τους ιδιοκτήτες να διαθέτουν τα ακίνητά τους από τα τέλη Σεπτεμβρίου μέχρι και τα μέσα Ιουνίου. Με αυτόν τον τρόπο εξυπηρετείται και ο ιδιοκτήτης και ο φοιτητής”.
Παραδέχεται πάντως ότι η συγκεκριμένη επιλογή συνοδεύεται από υψηλότερο ενοίκιο, καθώς τα διαμερίσματα είναι πλήρως εξοπλισμένα και έχουν διαφορετικό κόστος διαχείρισης.
«Θα βρουν σπίτι, αλλά όχι εύκολα»
Στο ερώτημα που απασχολεί περισσότερο τους υποψήφιους φοιτητές, ο κ. Σολδάτος εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξος.
Εκτιμά ότι οι περισσότεροι νέοι φοιτητές θα καταφέρουν τελικά να βρουν κατοικία στην Πρέβεζα, ωστόσο η διαδικασία θα είναι δυσκολότερη σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
Ο βασικός λόγος είναι η περιορισμένη προσφορά.
Όσο μειώνονται τα διαθέσιμα διαμερίσματα, τόσο ενισχύεται και η διαπραγματευτική θέση των ιδιοκτητών, γεγονός που επηρεάζει άμεσα τις τιμές των ενοικίων.
Σύμφωνα με την εικόνα που μεταφέρει, τα μικρότερα διαμερίσματα ξεκινούν περίπου από τα 250 ευρώ, ενώ οι καλύτερα εξοπλισμένες γκαρσονιέρες μπορούν να φτάσουν ακόμη και τα 400 ευρώ. Στα μεγαλύτερα διαμερίσματα η συγκατοίκηση αποτελεί πλέον μια ιδιαίτερα συνηθισμένη επιλογή, καθώς το συνολικό κόστος μοιράζεται μεταξύ δύο φοιτητών.
Οι τιμές πλησιάζουν τα μεγάλα αστικά κέντρα
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί, σύμφωνα με τον ίδιο, η σταδιακή σύγκλιση των ενοικίων της Πρέβεζας με εκείνα μεγαλύτερων πόλεων.
Όπως επισημαίνει, η διαφορά που κάποτε αποτελούσε σημαντικό πλεονέκτημα της επαρχίας περιορίζεται συνεχώς.
Η εξέλιξη αυτή, εκτιμά, μπορεί μελλοντικά να επηρεάσει ακόμη και την επιλογή πανεπιστημιακής πόλης από αρκετές οικογένειες, καθώς το οικονομικό όφελος της περιφέρειας δεν είναι πλέον τόσο μεγάλο όσο στο παρελθόν.
«Ο φοιτητής έχει αλλάξει»
Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο που αναδεικνύει ο κ. Σολδάτος αφορά τη σχέση ιδιοκτήτη και φοιτητή.
Όπως σημειώνει, αρκετοί ιδιοκτήτες στο παρελθόν απέφευγαν να νοικιάζουν τα σπίτια τους σε φοιτητές, φοβούμενοι πιθανές φθορές.
Η εμπειρία των τελευταίων ετών, όμως, δείχνει μια διαφορετική εικόνα.
Οι περισσότεροι νέοι φροντίζουν πλέον ιδιαίτερα την κατοικία τους, γνωρίζοντας ότι επιθυμούν να παραμείνουν στο ίδιο σπίτι και τα επόμενα χρόνια των σπουδών τους.
Η αλλαγή αυτή έχει συμβάλει, σύμφωνα με τον ίδιο, στην οικοδόμηση μεγαλύτερης εμπιστοσύνης ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Η επόμενη ημέρα
Εκεί όπου ο κ. Σολδάτος εκφράζει τη μεγαλύτερη ανησυχία είναι το μέλλον.
Όπως επισημαίνει, η σημερινή αγορά κατοικίας μπορεί να ανταποκριθεί στις υπάρχουσες ανάγκες, όχι όμως και σε μια σημαντική αύξηση του αριθμού των φοιτητών.
Μάλιστα, χρησιμοποιεί ως παράδειγμα τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν ακόμη και γιατροί που μετακινούνται στην Πρέβεζα για να εργαστούν στο Νοσοκομείο και αδυνατούν να βρουν εύκολα κατοικία.
Η δημιουργία φοιτητικής εστίας αποτελεί, όπως τονίζει, τη σημαντικότερη μακροπρόθεσμη λύση. Μια υποδομή που δεν θα εξυπηρετήσει μόνο τις ανάγκες στέγασης, αλλά θα δώσει τη δυνατότητα σε νέους με περιορισμένες οικονομικές δυνατότητες να επιλέξουν την Πρέβεζα για τις σπουδές τους.
Παράλληλα, εμφανίζεται αισιόδοξος ότι η κατασκευή νέων οργανωμένων τουριστικών καταλυμάτων, τα οποία έχουν ήδη αδειοδοτηθεί στην περιοχή, μπορεί στο μέλλον να απελευθερώσει επιπλέον κατοικίες προς διάθεση στη φοιτητική αγορά, συμβάλλοντας έτσι σε μια καλύτερη ισορροπία μεταξύ τουρισμού και μακροχρόνιας μίσθωσης.
Ευάγγελος Κατσίμπρας (Πρόεδρος Ένωσης Ιδιοκτητών Ακινήτων Πρέβεζας): “Το πρόβλημα δεν είναι οι ιδιοκτήτες. Είναι η συνολική εικόνα της αγοράς”
Η συζήτηση γύρω από τη φοιτητική στέγη συνοδεύεται συχνά από εύκολα συμπεράσματα.
Δεν είναι λίγες οι φορές που οι ιδιοκτήτες ακινήτων παρουσιάζονται ως οι βασικοί υπεύθυνοι για τη μείωση των διαθέσιμων κατοικιών και την αύξηση των ενοικίων.
Ο πρόεδρος της Ένωσης Ιδιοκτητών Ακινήτων Νομού Πρέβεζας, Ευάγγελος Κατσίμπρας, επιχειρεί να δώσει μια διαφορετική διάσταση στο ζήτημα.
Όχι για να αρνηθεί ότι υπάρχουν δυσκολίες, αλλά για να εξηγήσει ότι η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη από όσο συνήθως παρουσιάζεται.
Όπως τονίζει στο Prevezatoday, η φετινή αγορά χαρακτηρίζεται από ένα διπλό παράγοντα. Περιορισμένη προσφορά κατοικιών και αυξημένη ζήτηση, ιδιαίτερα την περίοδο ανακοίνωσης των βάσεων εισαγωγής στα πανεπιστήμια.
Παρά το γεγονός ότι η Πρέβεζα εξακολουθεί να θεωρείται οικονομικότερη επιλογή σε σχέση με μεγάλες πανεπιστημιουπόλεις της χώρας, η αναζήτηση κατοικίας γίνεται κάθε χρόνο δυσκολότερη.
Και, όπως επισημαίνει, αυτό δεν οφείλεται αποκλειστικά στο ύψος των ενοικίων.
“Το βασικό πρόβλημα”, εξηγεί, “είναι ότι έχουν μειωθεί οι κατοικίες που διατίθενται για μακροχρόνια μίσθωση”.
Η πλευρά του ιδιοκτήτη
Πίσω από κάθε ακίνητο που παραμένει κλειστό ή δεν διατίθεται σε μακροχρόνια μίσθωση, υπάρχουν λόγοι που συχνά δεν γίνονται γνωστοί στην κοινή γνώμη.
Ο κ. Κατσίμπρας υπενθυμίζει ότι οι ιδιοκτήτες καλούνται σήμερα να διαχειριστούν ένα περιβάλλον με σημαντικές οικονομικές επιβαρύνσεις.
Το κόστος συντήρησης των κατοικιών έχει αυξηθεί αισθητά. Οι ανακαινίσεις απαιτούν πλέον πολύ μεγαλύτερα κεφάλαια, ενώ η ενεργειακή αναβάθμιση των ακινήτων αποτελεί σε πολλές περιπτώσεις απαραίτητη προϋπόθεση πριν αυτά διατεθούν προς ενοικίαση.
Στο οικονομικό αυτό βάρος προστίθενται οι φορολογικές υποχρεώσεις, αλλά και ο προβληματισμός που δημιουργούν ενδεχόμενες φθορές ή καθυστερήσεις στην καταβολή των ενοικίων.
Γιατί κάποιοι επιλέγουν άλλον δρόμο
Στη δημόσια συζήτηση, η επιλογή αρκετών ιδιοκτητών να στραφούν προς άλλες μορφές αξιοποίησης των ακινήτων τους παρουσιάζεται πολλές φορές ως μια συνειδητή απομάκρυνση από τη φοιτητική αγορά.
Ο πρόεδρος της Ένωσης Ιδιοκτητών διαφωνεί με αυτή την προσέγγιση.
Όπως εξηγεί, οι περισσότεροι ιδιοκτήτες δεν επιδιώκουν να στερήσουν κατοικίες από τους φοιτητές.
Αντίθετα, αναζητούν εκείνη τη μορφή διαχείρισης που τους προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια και μεγαλύτερη ευελιξία.
Για κάποιους, αυτό σημαίνει ότι μπορούν να χρησιμοποιούν οι ίδιοι το ακίνητο όταν το χρειάζονται.
Για άλλους, ότι αισθάνονται μεγαλύτερη οικονομική ασφάλεια επιλέγοντας διαφορετικό τρόπο εκμετάλλευσης.
Κάθε περίπτωση, όπως επισημαίνει, είναι διαφορετική και δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με γενικεύσεις.
“Οι τιμές δεν ανεβαίνουν από μόνες τους”
Σχετικά με την αύξηση των ενοικίων, ο κ. Κατσίμπρας θεωρεί ότι η δημόσια συζήτηση πολλές φορές επικεντρώνεται μόνο στο αποτέλεσμα και όχι στις αιτίες.
Οι τιμές, όπως υπογραμμίζει, διαμορφώνονται από ένα σύνολο παραγόντων.
Η αύξηση του κόστους ζωής, η σημαντική άνοδος των τιμών των οικοδομικών υλικών, οι εργασίες συντήρησης, οι ενεργειακές παρεμβάσεις και οι φορολογικές επιβαρύνσεις επηρεάζουν άμεσα το κόστος διαχείρισης ενός ακινήτου.
Παράλληλα, όταν οι διαθέσιμες κατοικίες μειώνονται και η ζήτηση παραμένει σταθερά υψηλή, οι ανοδικές πιέσεις στις τιμές είναι σχεδόν αναπόφευκτες.
“Δεν είναι ένα ζήτημα που μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στους ιδιοκτήτες”, επισημαίνει, ζητώντας η συζήτηση να γίνεται με γνώμονα τη συνολική λειτουργία της αγοράς.
Η λύση βρίσκεται στα κίνητρα
Αντί να αναζητούνται ευθύνες, ο πρόεδρος της Ένωσης Ιδιοκτητών θεωρεί ότι η Πολιτεία οφείλει να δημιουργήσει τις κατάλληλες προϋποθέσεις ώστε περισσότερες κατοικίες να επιστρέψουν στη μακροχρόνια μίσθωση.
Μεταξύ των προτάσεων που καταθέτει περιλαμβάνονται η μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης για όσους διαθέτουν ακίνητα σε φοιτητές, η ενίσχυση προγραμμάτων ανακαίνισης, η απλούστευση των διαδικασιών και ένα αποτελεσματικότερο πλαίσιο προστασίας τόσο των ιδιοκτητών όσο και των ενοικιαστών.
Κατά την εκτίμησή του, ένα τέτοιο πλέγμα κινήτρων θα μπορούσε να οδηγήσει αρκετούς ιδιοκτήτες στην απόφαση να διαθέσουν εκ νέου τα ακίνητά τους στη μακροχρόνια αγορά.
Η φοιτητική εστία ως μέρος της λύσης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ο κ. Κατσίμπρας συμπίπτει με τις απόψεις σχετικά με την ανάγκη δημιουργίας φοιτητικής εστίας.
Όπως σημειώνει, η ενίσχυση των οργανωμένων φοιτητικών υποδομών δεν θα λειτουργήσει ανταγωνιστικά προς την αγορά κατοικίας.
Αντίθετα, μπορεί να αποσυμφορήσει τη ζήτηση, να εξυπηρετήσει τους οικονομικά ασθενέστερους φοιτητές και να δημιουργήσει πιο ισορροπημένες συνθήκες για όλους.
“Σεβασμός και συνέπεια”
Κλείνοντας τη συζήτηση, ο πρόεδρος της Ένωσης Ιδιοκτητών στέλνει ένα μήνυμα τόσο προς τους συναδέλφους του όσο και προς τις οικογένειες των φοιτητών.
Η σχέση ιδιοκτήτη και ενοικιαστή, τονίζει, δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο σε ένα συμβόλαιο.
Χρειάζεται αμοιβαίος σεβασμός, ειλικρίνεια και συνέπεια.
Όπως επισημαίνει, οι περισσότεροι ιδιοκτήτες επιθυμούν να συνεργάζονται με υπεύθυνους φοιτητές και τις οικογένειές τους, όπως και οι οικογένειες επιθυμούν να βρίσκουν ασφαλείς, αξιοπρεπείς και λειτουργικές κατοικίες για τα παιδιά τους.
“Όταν υπάρχει καλή επικοινωνία και εμπιστοσύνη, οι περισσότερες δυσκολίες μπορούν να ξεπεραστούν” καταλήγει.
Και αν είχε τη δυνατότητα να αλλάξει ένα μόνο πράγμα στη σημερινή εικόνα της φοιτητικής στέγασης στην Πρέβεζα, η απάντησή του είναι ξεκάθαρη:
“Θα επιλέγαμε τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου πλαισίου κινήτρων για τη διάθεση περισσότερων κατοικιών στη μακροχρόνια μίσθωση. Αν οι ιδιοκτήτες αισθανθούν ότι το κράτος στηρίζει την επιλογή τους με δίκαιη φορολογία, κίνητρα ανακαίνισης και μεγαλύτερη ασφάλεια στις μισθώσεις, περισσότερα ακίνητα θα επιστρέψουν στην αγορά. Αυτό θα ωφελήσει τόσο τους φοιτητές και τις οικογένειές τους όσο και την τοπική κοινωνία και οικονομία της Πρέβεζας”.
Λεωνίδας Αργυρός (Αντιδήμαρχος Πρέβεζας): “Οι φοιτητές δεν είναι μόνο ενοικιαστές. Είναι κομμάτι της ταυτότητας και της ανάπτυξης της πόλης”
Αν για τους ανθρώπους της αγοράς η φοιτητική στέγη αποτελεί κυρίως ζήτημα προσφοράς και ζήτησης, για τον Αντιδήμαρχο Πρέβεζας, Λεωνίδα Αργυρό, το θέμα αποκτά μια ευρύτερη αναπτυξιακή διάσταση.
Η συζήτηση δεν περιορίζεται στα διαθέσιμα διαμερίσματα ούτε στο ύψος των ενοικίων. Επεκτείνεται στον ρόλο που καλείται να διαδραματίσει το Πανεπιστήμιο στη σύγχρονη Πρέβεζα και στις υποδομές που απαιτούνται ώστε η πόλη να μπορεί να υποστηρίξει αυτή την προοπτική.
“Η ιστορία της φοιτητικής στέγασης στην Πρέβεζα έχει περάσει από διαφορετικές φάσεις”, επισημαίνει.
Θυμίζει ότι με την ίδρυση του τότε ΤΕΙ υπήρξε έντονη οικοδομική δραστηριότητα, καθώς πολλοί ιδιοκτήτες επένδυσαν στην κατασκευή μικρών κατοικιών, θεωρώντας ότι η παρουσία των φοιτητών θα αποτελούσε μια σταθερή πηγή εισοδήματος.
Στη συνέχεια, η οικονομική κρίση επιβράδυνε σημαντικά την οικοδομική δραστηριότητα, ενώ τα τελευταία χρόνια ένα νέο στοιχείο ήρθε να αλλάξει εκ νέου τα δεδομένα, η εντυπωσιακή ανάπτυξη του τουρισμού και η εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων.
“Δεν είναι ένα πρόβλημα μόνο της Πρέβεζας. Είναι ένα φαινόμενο που παρατηρείται σε ολόκληρη τη χώρα” σημειώνει.
Οι δυνατότητες του Δήμου έχουν όρια
Ο κ. Αργυρός ξεκαθαρίζει ότι, παρά τις δυσκολίες που καταγράφονται, οι δυνατότητες παρέμβασης της τοπικής αυτοδιοίκησης στο στεγαστικό ζήτημα είναι περιορισμένες.
Η αγορά κατοικίας, οι φορολογικές πολιτικές και το θεσμικό πλαίσιο των μισθώσεων αποτελούν ζητήματα που ρυθμίζονται κυρίως από την κεντρική διοίκηση και όχι από τους δήμους.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι ο δήμος μένει αμέτοχος.
Όπως αναφέρει, διατηρεί σταθερή επικοινωνία με τους φορείς της αγοράς, τους επαγγελματίες του real estate και όλους όσους εμπλέκονται στην καθημερινότητα της πανεπιστημιακής κοινότητας, ενώ παράλληλα προσπαθεί να ενισχύσει την παρουσία των φοιτητών μέσα από δράσεις και παροχές που βρίσκονται εντός των θεσμικών του αρμοδιοτήτων.
Οι φοιτητές ως μοχλός ανάπτυξης
Σε αντίθεση με όσους αντιμετωπίζουν τους φοιτητές αποκλειστικά ως ενοικιαστές κατοικιών, ο Αντιδήμαρχος επιλέγει να αναδείξει τη συνολική συμβολή τους στην πόλη.
Τους χαρακτηρίζει έναν από τους σημαντικότερους “αιμοδότες” της τοπικής οικονομίας κατά τους χειμερινούς μήνες.
Η παρουσία τους ενισχύει την εστίαση, το λιανεμπόριο, τις υπηρεσίες, την αγορά κατοικίας και γενικότερα τη χειμερινή οικονομική δραστηριότητα, σε μια πόλη που παρουσιάζει έντονη εποχικότητα λόγω του τουρισμού.
Η συμβολή τους, όμως, δεν είναι μόνο οικονομική.
Οι φοιτητές, όπως υπογραμμίζει, προσδίδουν ζωντάνια στην καθημερινότητα της Πρέβεζας, ενισχύουν την εξωστρέφεια, δημιουργούν πολιτιστικές και κοινωνικές αλληλεπιδράσεις και διαμορφώνουν ένα διαφορετικό περιβάλλον για τους ίδιους τους νέους της περιοχής.
“Η ύπαρξη πανεπιστημιακού τμήματος είναι κάτι που η Πρέβεζα πρέπει να προστατεύσει ως κόρη οφθαλμού” υπογραμμίζει.
Μια πόλη που μπορεί να κρατήσει τον φοιτητή
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της συζήτησης αφορά την ίδια την εμπειρία της φοιτητικής ζωής.
Ο κ. Αργυρός εκτιμά ότι η Πρέβεζα διαθέτει όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που αναζητούν οι περισσότεροι νέοι όταν επιλέγουν μια πανεπιστημιούπολη.
Παρά το μικρότερο μέγεθός της σε σχέση με μεγάλα αστικά κέντρα, διαθέτει ενεργή νυχτερινή ζωή, χώρους διασκέδασης που λειτουργούν και κατά τους χειμερινούς μήνες, υψηλό επίπεδο ασφάλειας και σαφώς χαμηλότερο κόστος καθημερινότητας.
Όπως επισημαίνει, ένας φοιτητής μπορεί να απολαύσει μια ποιοτική καθημερινότητα χωρίς τις οικονομικές πιέσεις που αντιμετωπίζουν όσοι σπουδάζουν σε πολύ μεγαλύτερες πόλεις.
Το πραγματικό στοίχημα βρίσκεται στο μέλλον
Ο Αντιδήμαρχος συμφωνεί ότι, εφόσον συνεχιστεί η αναπτυξιακή πορεία του Πανεπιστημίου και αυξηθεί ο αριθμός των φοιτητών, η σημερινή αγορά κατοικίας δύσκολα θα μπορέσει να ανταποκριθεί στις ανάγκες.
Γι’ αυτό και θεωρεί ότι η συζήτηση για τη δημιουργία φοιτητικής εστίας δεν πρέπει να παραμείνει σε επίπεδο σχεδιασμού.
Υπενθυμίζει ότι έχουν ήδη πραγματοποιηθεί οι πρώτες επαφές μετά τις σχετικές ανακοινώσεις της Πρυτανικής Αρχής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, στις οποίες συμμετείχε και ο Δήμος Πρέβεζας.
Κατά την προσωπική του εκτίμηση, η υλοποίηση μιας σύγχρονης φοιτητικής εστίας μέσω Σύμπραξης Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), αποτελεί τη σημαντικότερη μακροπρόθεσμη λύση.
Μια τέτοια υποδομή, όπως εξηγεί, δεν θα εξυπηρετούσε μόνο τις στεγαστικές ανάγκες των φοιτητών, αλλά θα εξασφάλιζε ίσες ευκαιρίες πρόσβασης στην ανώτατη εκπαίδευση για νέους που δεν διαθέτουν την οικονομική δυνατότητα να ανταποκριθούν στο κόστος της ιδιωτικής κατοικίας.
Παράλληλα, εκτιμά ότι στην περιοχή υπάρχουν οι απαραίτητες εκτάσεις για μια τέτοια επένδυση, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η υλοποίησή της προϋποθέτει τη στήριξη και τις αποφάσεις της κεντρικής Πολιτείας.
Δεν αρκεί μόνο η στέγη
Για τον κ. Αργυρό, η βελτίωση της καθημερινότητας των φοιτητών δεν σταματά στην εξασφάλιση κατοικίας.
Θεωρεί ότι η πόλη οφείλει να αποκτήσει και άλλες υποδομές που θα ενισχύσουν ουσιαστικά τη φοιτητική εμπειρία.
Πρώτη προτεραιότητα θέτει τη δημιουργία φοιτητικού εστιατορίου, ώστε να μειωθεί το κόστος διαβίωσης για εκατοντάδες νέους.
Εξίσου σημαντική χαρακτηρίζει και την ενίσχυση της συγκοινωνιακής σύνδεσης της πόλης με τις εγκαταστάσεις του Πανεπιστημίου στο Ψαθάκι, διευκολύνοντας τις καθημερινές μετακινήσεις των φοιτητών.
Η φοιτητική ζωή δεν διαμορφώνεται μόνο μέσα στο διαμέρισμα. Διαμορφώνεται από το σύνολο των υπηρεσιών και των υποδομών που προσφέρει μια πόλη, σημείωνει.
«Η Πρέβεζα είναι μια πόλη που αγκαλιάζει τους φοιτητές»
Κλείνοντας τη συζήτησή μας, ο Αντιδήμαρχος επιλέγει να στείλει ένα μήνυμα προς τις οικογένειες που θα βρεθούν τους επόμενους μήνες στην Πρέβεζα.
Περιγράφει την πόλη ως έναν ασφαλή, ανθρώπινο και φιλόξενο τόπο, με υψηλή ποιότητα ζωής, χαμηλή εγκληματικότητα και έντονη διάθεση να στηρίξει τη φοιτητική κοινότητα.
Ένα περιβάλλον όπου, όπως τονίζει, οι νέοι μπορούν όχι μόνο να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους, αλλά και να ζήσουν μια ουσιαστική φοιτητική εμπειρία.
Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη πρόκληση των επόμενων ετών.
Η Πρέβεζα να συνεχίσει να αποτελεί μια πόλη που δεν φιλοξενεί απλώς φοιτητές, αλλά επενδύει διαρκώς στις συνθήκες που θα τους κάνουν να την επιλέγουν.
Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης δεκαετίας
Αυτό που προκύπτει με σαφήνεια από το ρεπορτάζ του Prevezatoday, είναι ότι η φοιτητική στέγη στην Πρέβεζα δεν αποτελεί ακόμη πρόβλημα αδιεξόδου.
Δεν υπάρχουν εικόνες όπως εκείνες που καταγράφονται σε μεγάλες πανεπιστημιουπόλεις, όπου εκατοντάδες φοιτητές αδυνατούν να βρουν κατοικία ή αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τη σχολή τους εξαιτίας του κόστους.
Υπάρχει, όμως, μια πραγματικότητα που αλλάζει χρόνο με τον χρόνο.
Η αναζήτηση κατοικίας είναι δυσκολότερη από ό,τι πριν από λίγα χρόνια. Οι διαθέσιμες επιλογές είναι λιγότερες. Τα ενοίκια ακολουθούν ανοδική πορεία. Η τουριστική ανάπτυξη έχει δημιουργήσει νέα δεδομένα στην αγορά ακινήτων. Και όσο η πόλη εξελίσσεται ως τουριστικός προορισμός, τόσο πιο επιτακτική γίνεται η ανάγκη να διατηρηθεί η ισορροπία ανάμεσα στην οικονομική ανάπτυξη και στη δυνατότητα των νέων να σπουδάζουν σε αυτήν.
Το ενδιαφέρον είναι ότι, παρά τις διαφορετικές αφετηρίες τους, όλοι συγκλίνουν σε μια βασική διαπίστωση.
Ο άνθρωπος της αγοράς ακινήτων βλέπει καθημερινά τη ζήτηση να αυξάνεται και προειδοποιεί ότι τα περιθώρια στενεύουν.
Οι ιδιοκτήτες εξηγούν πως οι επιλογές τους επηρεάζονται από ένα ολοένα δυσκολότερο οικονομικό και θεσμικό περιβάλλον, ζητώντας ουσιαστικά κίνητρα ώστε περισσότερα ακίνητα να επιστρέψουν στη μακροχρόνια μίσθωση.
Η τοπική αυτοδιοίκηση, από την πλευρά της, αναγνωρίζει ότι οι φοιτητές αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής της Πρέβεζας και υπογραμμίζει πως η πόλη οφείλει να επενδύσει στις υποδομές που θα στηρίξουν την πανεπιστημιακή της προοπτική.
Οι οπτικές είναι διαφορετικές.
Το συμπέρασμα, όμως, είναι κοινό.
Η φοιτητική εστία δεν είναι πλέον μια ευχή
Ίσως το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο του ρεπορτάζ είναι ότι και οι τρεις συνομιλητές, μέσα από διαφορετική επιχειρηματολογία, καταλήγουν στην ίδια πρόταση.
Η δημιουργία μιας σύγχρονης φοιτητικής εστίας δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως ένα έργο που “θα ήταν καλό να γίνει”.
Αντιμετωπίζεται ως μια αναγκαία υποδομή για το μέλλον της Πρέβεζας.
Μια επένδυση που μπορεί να εξασφαλίσει αξιοπρεπή στέγαση σε φοιτητές με περιορισμένες οικονομικές δυνατότητες, να αποσυμφορήσει την αγορά κατοικίας, να περιορίσει τις πιέσεις στα ενοίκια και ταυτόχρονα να ενισχύσει τη θέση της πόλης ως πανεπιστημιακού προορισμού.
Από μόνη της, βέβαια, δεν αρκεί.
Η ενίσχυση των μακροχρόνιων μισθώσεων, τα φορολογικά και αναπτυξιακά κίνητρα προς τους ιδιοκτήτες, η ανακαίνιση παλαιών κατοικιών, η δημιουργία φοιτητικού εστιατορίου, η βελτίωση της σύνδεσης του Πανεπιστημίου με την πόλη και η διαρκής συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων συνθέτουν ένα πλέγμα παρεμβάσεων που μπορεί να κάνει τη διαφορά.
Το πραγματικό ερώτημα
Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν ο φετινός πρωτοετής φοιτητής θα καταφέρει τελικά να βρει σπίτι στην Πρέβεζα.
Οι πιθανότητες δείχνουν πως θα βρει.
Το πραγματικό ερώτημα είναι διαφορετικό.
Θα μπορέσει η Πρέβεζα να ανταποκριθεί στις ανάγκες της επόμενης δεκαετίας;
Θα είναι έτοιμη αν αυξηθούν οι εισακτέοι;
Αν αποκτήσει νέα πανεπιστημιακά τμήματα;
Αν περισσότεροι νέοι επιλέξουν να σπουδάσουν στην πόλη;
Αν η τουριστική ανάπτυξη συνεχίσει με τους σημερινούς ρυθμούς;
Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα δεν μπορούν να δοθούν σήμερα με βεβαιότητα.
Εκείνο που μπορεί να ειπωθεί με σιγουριά είναι ότι η φοιτητική στέγη δεν αποτελεί πλέον ένα ζήτημα που αφορά αποκλειστικά τους φοιτητές και τις οικογένειές τους.
Αφορά το μέλλον της ίδιας της Πρέβεζας.
Γιατί μια πόλη που επιθυμεί να διατηρήσει και να ενισχύσει τον πανεπιστημιακό της χαρακτήρα οφείλει να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε οι νέοι να μπορούν όχι μόνο να επιλέξουν να σπουδάσουν σε αυτήν, αλλά και να ζήσουν με αξιοπρέπεια, ασφάλεια και ποιότητα ζωής.
Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο στοίχημα που καλείται να κερδίσει η Πρέβεζα τα επόμενα χρόνια.
Ρεπορτάζ / Έρευνα: ΓΙΩΡΓΟΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ
The post Φοιτητική στέγη στην Πρέβεζα: Η αγορά φτάνει στα όριά της – Μπορεί η πόλη να κρατήσει τον πανεπιστημιακό της χαρακτήρα; appeared first on Preveza Today.
Πηγή: www.prevezatoday.gr