Οι νέες εγκαταστάσεις περιλαμβάνουν συστήματα διαλογής με τεχνητή νοημοσύνη, πολυφασματικές κάμερες ποιοτικού ελέγχου, ρομποτικά συστήματα διαχείρισης παλετών και αυτόνομα οχήματα μεταφοράς προϊόντων
Η αύξηση του κόστους εργασίας, οι ολοένα αυστηρότεροι περιβαλλοντικοί κανονισμοί και οι πιέσεις της αγοράς ωθούν τον θερμοκηπιακό τομέα της Ισπανίας σε μια νέα εποχή, όπου η αυτοματοποίηση και η ψηφιακή γεωργία αναδεικνύονται σε βασικά εργαλεία για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας.
Στην επαρχία της Αλμερίας, στη νότια Ισπανία, εκτείνεται η μεγαλύτερη συγκέντρωση θερμοκηπίων με πλαστική κάλυψη στον κόσμο. Η περίφημη «θάλασσα από πλαστικό» καλύπτει σχεδόν 40.000 εκτάρια στην παράκτια πεδιάδα Campo de Dalías, φιλοξενώντας περισσότερα από 16.000 θερμοκήπια. Από την περιοχή αυτή παράγεται περίπου το 40% των νωπών λαχανικών που καταναλώνονται στην Ευρώπη κατά τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες, με βασικά προϊόντα τη ντομάτα, το αγγούρι και την πιπεριά. Σύμφωνα με το ισπανικό υπουργείο Γεωργίας, η Ισπανία κάλυψε το 2025 περίπου το ένα τρίτο των εισαγωγών λαχανικών της Ελβετίας, επιβεβαιώνοντας τον πρωταγωνιστικό της ρόλο στην ευρωπαϊκή αγορά.
Προκλήσεις
Ωστόσο, οι παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με ολοένα μεγαλύτερες προκλήσεις. Η σημαντική αύξηση του εργατικού κόστους αποτελεί έναν από τους βασικότερους παράγοντες πίεσης. Όπως επισημαίνει στο FreshPlaza ο παραγωγός τέταρτης γενιάς και διευθυντής της Kernel Exports, Χοσέ Αντόνιο Κάνοβας Θαφρά, ο κατώτατος μισθός στην Ισπανία έχει αυξηθεί κατά περισσότερο από 30% την τελευταία πενταετία.
«Δεν ανταγωνιζόμαστε μόνο άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά και παραγωγούς από τη Νότια Αμερική, τη Βόρεια Αφρική, τη Νότια Αφρική και την Ανατολική Ευρώπη, όπου το κόστος εργασίας είναι μικρότερο από το μισό σε σχέση με την Ισπανία», σημειώνει.
Eurostat
Τα στοιχεία της Eurostat επιβεβαιώνουν αυτή την εικόνα, καθώς το μέσο ωριαίο κόστος εργασίας στην Ισπανία ανέρχεται σε 26,40 ευρώ. Αν και παραμένει χαμηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (34,90 ευρώ), εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό παράγοντα επιβάρυνσης για έναν κλάδο με υψηλές ανάγκες σε ανθρώπινο δυναμικό.
Φυτοπροστατευτικά
Παράλληλα, οι παραγωγοί καλούνται να συμμορφωθούν με ένα ολοένα αυστηρότερο κανονιστικό πλαίσιο για τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα. Τα τελευταία 25 χρόνια οι εγκεκριμένες δραστικές ουσίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν μειωθεί από περισσότερες από 1.000 σε περίπου 500, ενώ μεγάλες αλυσίδες λιανικής εφαρμόζουν ακόμη αυστηρότερα πρωτόκολλα σχετικά με τα επιτρεπόμενα υπολείμματα φυτοφαρμάκων.
Όπως υπογραμμίζει ο Χοσέ Αντόνιο Κάνοβας Θαφρά, η συμμόρφωση με τις απαιτήσεις αυτές καθιστά δυσκολότερη την αντιμετώπιση εχθρών των καλλιεργειών, όπως οι αφίδες, ενώ η διατήρηση της ποιότητας των προϊόντων με λιγότερα διαθέσιμα μέσα αποτελεί πλέον μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις του κλάδου.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η αυτοματοποίηση εξελίσσεται σε βασική στρατηγική επιλογή. Ο συνεταιρισμός Vicasol, στον οποίο συμμετέχουν περισσότεροι από 1.000 παραγωγοί και διακινεί ετησίως περίπου 90.000 τόνους ντομάτας, έχει επενδύσει τα τελευταία τρία χρόνια περίπου 6 εκατ. ευρώ σε τεχνολογίες αυτοματισμού.
Τεχνολογία
Οι νέες εγκαταστάσεις περιλαμβάνουν συστήματα διαλογής με τεχνητή νοημοσύνη, πολυφασματικές κάμερες ποιοτικού ελέγχου, ρομποτικά συστήματα διαχείρισης παλετών και αυτόνομα οχήματα μεταφοράς προϊόντων. Σύμφωνα με την εταιρεία αυτοματισμών MAF RODA, σε ορισμένες μονάδες η αυτοματοποίηση περιόρισε τις ανάγκες στελέχωσης στις γραμμές διαλογής από 30 εργαζόμενους σε μόλις πέντε ανά βάρδια, μειώνοντας το ετήσιο εργατικό κόστος κατά περίπου 33%.
Παρά τις σημαντικές επενδύσεις, η ψηφιακή μετάβαση της ισπανικής γεωργίας βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. Έρευνα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έδειξε ότι το 36% των αγροτικών εκμεταλλεύσεων δεν έχει ακόμη υιοθετήσει ψηφιακές τεχνολογίες. Για τον λόγο αυτό, το Στρατηγικό Σχέδιο της Ισπανίας για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη της Γεωργίας 2023-2027 προβλέπει χρηματοδότηση ύψους 1,5 δισ. ευρώ για την προώθηση της γεωργίας ακριβείας και των ψηφιακών εφαρμογών.
Όπως επισημαίνει ο δήμαρχος του Ελ Εχίδο, Φρανσίσκο Γκονγκόρα Κάρα, η ανθεκτικότητα των παραγωγών αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα, δεν αρκεί όμως από μόνη της. Η αξιοποίηση των ψηφιακών τεχνολογιών και η λήψη αποφάσεων με βάση τα δεδομένα αποτελούν πλέον αναγκαία προϋπόθεση για τη βιωσιμότητα και τη διεθνή ανταγωνιστικότητα του ισπανικού θερμοκηπιακού τομέα.
Πηγή: www.ypaithros.gr