Η Ελλάδα βρίσκεται φέτος αντιμέτωπη με μια από τις πιο έντονες περιόδους κυκλοφορίας του ιού του Δυτικού Νείλου των τελευταίων ετών, με τις υγειονομικές αρχές να εκτιμούν ότι η τρέχουσα περίοδος μετάδοσης ενδέχεται να εξελιχθεί σε μία από τις δυσκολότερες, όσον αφορά στον αριθμό κρουσμάτων που θα καταγραφούν.
Το πρώτο κρούσμα στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας επιβεβαιώθηκε στην περιοχή της Θήβας, όπου ένας άνδρας κάτω των 65 ετών, χωρίς υποκείμενα νοσήματα, προσήλθε στο Γενικό Νοσοκομείο Θήβας με έντονους πονοκεφάλους. Οι εργαστηριακές εξετάσεις επιβεβαίωσαν τη μόλυνση από τον ιό, ωστόσο η κατάσταση της υγείας του είναι πολύ καλή και δεν εμπνέει ανησυχία. Αμέσως μετά την επιβεβαίωση του κρούσματος, οι αρμόδιες υπηρεσίες της Περιφέρειας προχώρησαν σε έκτακτες, στοχευμένες απολυμάνσεις σε περιοχές γύρω από τη Θήβα, ενώ το πρόγραμμα κουνουποκτονίας συνεχίζεται με εντατικούς ρυθμούς σε ολόκληρη τη Στερεά Ελλάδα ήδη από τις αρχές Μαρτίου.
Μέχρι τις 12 Αυγούστου 2026 είχαν καταγραφεί συνολικά 110 κρούσματα λοίμωξης σε 39 δήμους και 14 περιφερειακές ενότητες, με τα 81 από αυτά να παρουσιάζουν σοβαρές εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, όπως εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα και οξεία χαλαρή παράλυση. Είκοσι εννέα κρούσματα είχαν ηπιότερη συμπτωματολογία. Μέχρι στιγμής έχουν καταγραφεί εννέα θάνατοι. Με την προσθήκη του Δήμου Θηβαίων, οι περιοχές που έχουν πληγεί επεκτείνονται πλέον και στη Στερεά Ελλάδα, προστιθέμενες στις Περιφέρειες Αττικής, Θεσσαλίας, Κεντρικής Μακεδονίας και Πελοποννήσου.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η ταχεία αύξηση των κρουσμάτων στην Αττική ήδη από τα πρώτα στάδια της περιόδου μετάδοσης, γεγονός που θέτει τις υγειονομικές αρχές σε κατάσταση μέγιστης εγρήγορσης. Η φετινή εικόνα αποδίδεται σε έναν σύνθετο συνδυασμό παραγόντων που επιδρούν στους πληθυσμούς των κουνουπιών. Ο θερμός χειμώνας του 2025-2026 εκτιμάται ότι συνέβαλε σημαντικά στη σημερινή επιδημιολογική πραγματικότητα. Η αυξημένη θερμοκρασία και οι βροχοπτώσεις επηρεάζουν τόσο τους πληθυσμούς των κουνουπιών όσο και την ικανότητά τους να προσλαμβάνουν και να μεταδίδουν τον ιό. Πρόκειται για μια πολυπαραγοντική διαδικασία, όπου οι μεταναστευτικές οδοί των πτηνών, η ποικιλομορφία των πληθυσμών των άγριων πτηνών και οι κλιματικές συνθήκες συνδιαμορφώνουν την ένταση της κυκλοφορίας του ιού κάθε χρόνο. Γι’ αυτόν τον λόγο, η ένταση και η γεωγραφική κατανομή της κυκλοφορίας του ιού δεν μπορούν να προβλεφθούν με ασφάλεια.
Σύμφωνα με τα ιστορικά επιδημιολογικά δεδομένα, η κορύφωση της φετινής περιόδου αναμένεται από τα μέσα Αυγούστου έως τις αρχές Σεπτεμβρίου, με τις επόμενες εβδομάδες να κρίνονται κρίσιμες για την εξέλιξη της επιδημίας. Εάν συνεχιστεί ο ίδιος ρυθμός καταγραφής κρουσμάτων, η φετινή περίοδος ενδέχεται να καταγραφεί ως μία από τις πιο απαιτητικές των τελευταίων ετών.
Πώς προστατευόμαστε – Οι δύο πυλώνες της πρόληψης
Η προστασία από τον ιό του Δυτικού Νείλου βασίζεται σε δύο συμπληρωματικούς πυλώνες: τα ατομικά μέτρα προστασίας από τα τσιμπήματα των κουνουπιών και την εξάλειψη των εστιών αναπαραγωγής τους σε ιδιωτικούς χώρους.
Η χρήση εγκεκριμένων εντομοαπωθητικών στο δέρμα και τον ρουχισμό αποτελεί τον πιο αποτελεσματικό τρόπο αποτροπής των τσιμπημάτων. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται από το σούρουπο και μετά, όταν τα κουνούπια είναι πιο δραστήρια, με τη χρήση μακριών ρούχων να αποτελεί μια επιπλέον ασπίδα προστασίας. Η τοποθέτηση σητών σε πόρτες και παράθυρα, η χρήση κουνουπιέρων, καθώς και η λειτουργία κλιματιστικών ή ανεμιστήρων συμβάλλουν στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος που αποθαρρύνει την παρουσία των κουνουπιών.
Η συμμετοχή της κοινότητας είναι καθοριστική σε αυτό το πεδίο, καθώς οι αρμόδιες αρχές δεν μπορούν να παρέμβουν σε ιδιωτικούς χώρους. Όλοι οι χώροι γύρω από το σπίτι —αυλές, κήποι, βεράντες, ταράτσες, μπαλκόνια, χωράφια και οικόπεδα— θα πρέπει να ελέγχονται τακτικά για την ύπαρξη στάσιμων νερών. Αντικείμενα που συγκεντρώνουν νερό πρέπει να αναποδογυρίζονται ή να καλύπτονται, ενώ το νερό σε μπολ και ποτίστρες πρέπει να ανανεώνεται τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα. Υδρορροές, φρεάτια και λούκια χρήζουν τακτικού καθαρισμού, ενώ οι αγωγοί εξαερισμού και άλλες ανοικτές δίοδοι βόθρων θα πρέπει να καλύπτονται με σήτα.
Οι ομάδες υψηλού κινδύνου
Η ηλικία αποτελεί τον βασικότερο παράγοντα κινδύνου για σοβαρή νόσηση και θανατηφόρες επιπλοκές. Τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, όσοι έχουν ανοσοκαταστολή και όσοι πάσχουν από χρόνια υποκείμενα νοσήματα πρέπει να τηρούν τα μέτρα προστασίας με ιδιαίτερη συνέπεια.
Η συντριπτική πλειονότητα των κουνουπιών δεν είναι μολυσμένη, και ο ιός δεν έχει αλλάξει συμπεριφορά ή μεταδοτικότητα σε σχέση με προηγούμενες περιόδους. Ωστόσο, σε περιοχές όπου έχει επιβεβαιωθεί η κυκλοφορία του, η τήρηση των μέτρων προστασίας καθίσταται απαραίτητη. Η ενημέρωση, η εγρήγορση και η συνέπεια στην εφαρμογή των μέτρων αποτελούν τα ισχυρότερα όπλα απέναντι σε έναν ιό που έχει εγκατασταθεί πλέον στη χώρα μας, με την ενεργή συμμετοχή της κοινότητας να αποδεικνύεται καθοριστικής σημασίας για τον περιορισμό της εξάπλωσής του.
Πηγή: www.zougla.gr