Οι παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες και τα εξαιρετικά μεγάλα ελλείμματα νερού επιδεινώνουν σημαντικά τις προοπτικές των θερινών καλλιεργειών σε μεγάλο μέρος της δυτικής και κεντρικής Ευρώπης, σύμφωνα με την τελευταία ανάλυση του Κοινού Ευρωπαϊκού Κέντρου Μελετών (JRC Mars Bulletin), που δημοσιεύθηκε στις 24 Αυγούστου 2026. Οι επιπτώσεις εκτείνονται από μέτριες μειώσεις των αποδόσεων έως σοβαρές απώλειες, ενώ σε ορισμένες από τις περισσότερο πληγείσες περιοχές δεν αποκλείεται ακόμη και η καταστροφή καλλιεργειών.
Η έντονη θερμική και υδατική καταπόνηση επηρεάζει ιδιαίτερα τις θερινές καλλιέργειες στα κρίσιμα στάδια της ανθοφορίας και του σχηματισμού της παραγωγής. Το JRC καταγράφει μειωμένη γονιμότητα, περιορισμένη συσσώρευση βιομάζας, προβλήματα στο γέμισμα των καρπών και πρόωρη γήρανση των φυτών. Παράλληλα, η περιορισμένη διαθεσιμότητα νερού άρδευσης και οι περιορισμοί στη χρήση του επιδεινώνουν την κατάσταση σε αρκετές περιοχές.
Ισχυρό πλήγμα στη δυτική και κεντρική Ευρώπη
Στις περιοχές με τις σοβαρότερες επιπτώσεις περιλαμβάνονται η Γαλλία, η νότια Γερμανία, η βόρεια και κεντρική Ιταλία, η Αυστρία, η Τσεχία, η Σλοβακία, η Ουγγαρία και η δυτική Ρουμανία.
Στη δυτική Γαλλία, τη βόρεια και κεντρική Ιταλία, τη νοτιοδυτική Γερμανία, τη νότια Τσεχία, τη Σλοβακία, την Ουγγαρία και τη δυτική Ρουμανία, οι δυσμενείς συνθήκες είχαν ήδη καταγραφεί στο δελτίο του Ιουλίου και έκτοτε έχουν ενταθεί. Το JRC εκτιμά ότι οι αποδόσεις θα μειωθούν σημαντικά, ενώ τοπικά είναι πιθανή ακόμη και η πλήρης απώλεια της παραγωγής.
Σε δεύτερη ζώνη επιπτώσεων βρίσκονται τα κράτη της Μπενελούξ, η Σλοβενία και η Κροατία, όπου οι θερμές και ξηρές συνθήκες εντάθηκαν από τα τέλη Ιουνίου. Οι προσδοκίες για τις αποδόσεις έχουν υποχωρήσει, ιδιαίτερα για τον αραβόσιτο, με μεγαλύτερα προβλήματα στις περιοχές χωρίς δυνατότητα άρδευσης.
Παράλληλα, το JRC παρακολουθεί με προσοχή τη νότια Ιρλανδία, τη βόρεια Γερμανία και τη Δανία, όπου η χαμηλή εδαφική υγρασία συνδέεται με βροχοπτώσεις κάτω από τον μέσο όρο. Στη νότια Πολωνία, τη δυτική Ουκρανία και τη δυτική Βουλγαρία καταγράφονται, επίσης, τοπικά ελλείμματα εδαφικής υγρασίας.
Έως 14% κάτω από τον μέσο όρο οι προβλέψεις
Η επιδείνωση των συνθηκών έχει οδηγήσει σε σημαντική αναθεώρηση προς τα κάτω των προβλέψεων αποδόσεων για όλες τις θερινές καλλιέργειες της ΕΕ, σύμφωνα με την ανάλυση. Μάλιστα, οι εκτιμήσεις υποχωρούν έως και 14% κάτω από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας.
Αντίθετα, για τα περισσότερα χειμερινά σιτηρά, των οποίων η συγκομιδή έχει σε μεγάλο βαθμό ολοκληρωθεί, οι αποδόσεις επιβεβαιώνονται σε επίπεδα κοντά στον μέσο όρο της πενταετίας. Σε αρκετές χώρες, ωστόσο, οι δυσμενείς συνθήκες που επικράτησαν νωρίτερα είχαν ήδη περιορίσει τις αρχικές προσδοκίες, ενώ τα μεταγενέστερα κύματα καύσωνα επιτάχυναν την ωρίμανση και τη συγκομιδή.
Ακόμη, η μειωμένη παραγωγικότητα των χορτολιβαδικών εκτάσεων και η περιορισμένη διαθεσιμότητα βοσκήσιμης ύλης δημιουργούν επιπλέον ανησυχίες για την επάρκεια ζωοτροφών.
Τι δείχνει ο καιρός έως τις 29 Αυγούστου
Για το διάστημα 20–29 Αυγούστου, το JRC επισημαίνει ότι προβλέπεται η επικράτηση ψυχρότερων αερίων μαζών στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης, ιδιαίτερα στα νοτιοδυτικά. Οι χαμηλότερες θερμοκρασίες αναμένεται να συνοδευτούν από μέτριες έως ισχυρές βροχοπτώσεις στη δυτική, κεντρική και βόρεια Ευρώπη, με ιδιαίτερα υψηλά ύψη βροχής στην ευρύτερη περιοχή των Άλπεων.
Αντίθετα, θερμότερες από τις κανονικές συνθήκες αναμένονται στα Βαλκάνια, όπου οι θερμοκρασίες μπορεί να ξεπεράσουν τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο έως και κατά 5°C, ενώ σε ορισμένες περιοχές προβλέπονται έως και δέκα ημέρες με μέγιστες θερμοκρασίες άνω των 30°C. Ξηρές συνθήκες προβλέπονται επίσης σε τμήματα της νότιας, ανατολικής και νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Παράλληλα, η μακροπρόθεσμη πρόγνωση για τον Σεπτέμβριο–Νοέμβριο δείχνει υψηλή πιθανότητα για θερμότερο από το κανονικό φθινόπωρο στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης.
Ευνοϊκές παραμένουν οι προοπτικές για την Ελλάδα
Η εικόνα στην Ελλάδα διαφοροποιείται αισθητά από εκείνη που καταγράφεται σε μεγάλο μέρος της δυτικής και κεντρικής Ευρώπης. Σύμφωνα με το JRC, οι θερινές καλλιέργειες εξελίσσονται θετικά, με τις συνολικές προοπτικές αποδόσεων να παραμένουν ελαφρώς πάνω ή περίπου στα επίπεδα του μέσου όρου της τελευταίας πενταετίας.
Η συγκομιδή του αραβοσίτου για ενσίρωση βρίσκεται σε εξέλιξη σε αρκετές παραγωγικές περιοχές, με ικανοποιητικές αποδόσεις βιομάζας, ενώ οι καιρικές συνθήκες ευνόησαν την επικονίαση και το γέμισμα των κόκκων για καρπό. Εξαίρεση αποτελούν ορισμένα προβλήματα άρδευσης στη Δυτική Ελλάδα.
Ο ηλίανθος εξελίχθηκε από την ανθοφορία στο στάδιο γεμίσματος των σπόρων υπό ευνοϊκές συνθήκες υγρασίας, αν και η παρατεταμένη ζέστη μπορεί να επηρεάσει τις αποδόσεις όπου η άρδευση είναι περιορισμένη. Η συγκομιδή του ξεκίνησε στις βόρειες περιοχές και τον Σεπτέμβριο αναμένεται να εξελιχθεί στην υπόλοιπη χώρα.
Για την πατάτα, η έναρξη της συγκομιδής στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη τοποθετούνταν περίπου στα μέσα Αυγούστου, ενώ η περιορισμένη διαθεσιμότητα νερού εξακολουθεί να αποτελεί παράγοντα ανησυχίας για την Κεντρική Ελλάδα.
Πηγή: www.ypaithros.gr