Ανησυχίες για μια σειρά προγραμμάτων και πληρωμών που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με το ΟΣΔΕ προκαλούν οι καθυστερήσεις και τα τεχνικά προβλήματα που εξακολουθούν να καταγράφονται στην υποβολή των δηλώσεων ΕΑΕ 2026. Όπως επισημαίνουν στην «ΥΧ» άνθρωποι που γνωρίζουν καλά τη διαδικασία, η ολοκλήρωση του ΟΣΔΕ δεν αφορά μόνο την οριστικοποίηση των φετινών δηλώσεων και την προετοιμασία των άμεσων ενισχύσεων, αλλά αποτελεί βασική προϋπόθεση για την υλοποίηση και την πληρωμή παρεμβάσεων του Πυλώνα ΙΙ, όπως οι Νέοι Αγρότες, τα Σχέδια Βελτίωσης, οι συμβουλευτικές υπηρεσίες και τα προγράμματα των ΟΕΦ.
Την ίδια στιγμή, ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά και το επόμενο στάδιο, αυτό των ελέγχων που θα πρέπει να ακολουθήσουν μετά την ολοκλήρωση των δηλώσεων. Η έκθεση ελέγχου των 40 σελίδων που είδε τις προηγούμενες ημέρες το φως της δημοσιότητας καταγράφει, μεταξύ άλλων, περιπτώσεις απουσίας ελέγχων ή ελέγχων που πραγματοποιήθηκαν ετεροχρονισμένα, αναδεικνύοντας την ανάγκη αυστηρής τήρησης των προβλεπόμενων διαδικασιών.
Υπό αυτό το πρίσμα, η ΑΑΔΕ δεν καλείται μόνο να επιταχύνει την ολοκλήρωση του ΟΣΔΕ, αλλά και να διασφαλίσει ότι το επόμενο στάδιο θα εξελιχθεί με βάση όσα έχουν περιγραφεί στο action plan. Η τήρηση των προβλεπόμενων ελέγχων, στον χρόνο και με τον τρόπο που απαιτείται, αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οποιαδήποτε νέα καθυστέρηση ή πλημμελής διαδικασία μπορεί να μεταφέρει το πρόβλημα από την υποβολή των δηλώσεων στις πληρωμές και στην υλοποίηση των παρεμβάσεων.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς πλησιάζει η καταληκτική ημερομηνία της 16ης Οκτωβρίου. Από την πλευρά των ΚΥΔ μεταφέρεται η εικόνα ότι η διαδικασία δεν προχωρά με τον ρυθμό που απαιτείται για την έγκαιρη ολοκλήρωση των αιτήσεων, τη διενέργεια των απαραίτητων ελέγχων και τις διορθώσεις που ενδέχεται να απαιτηθούν στη συνέχεια.
«Κάναμε 100 δηλώσεις την ημέρα και τώρα 10»
Σύμφωνα με εκπροσώπους των ΚΥΔ, ένα από τα βασικά προβλήματα αφορά την ταχύτητα οριστικοποίησης των δηλώσεων. Όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά, ενώ στο παρελθόν ένα ΚΥΔ μπορούσε να φτάσει ακόμη και τις 100 οριστικοποιήσεις την ημέρα, σήμερα ο αριθμός αυτός περιορίζεται σε περίπου 8 έως 10 ημερησίως.
Παράλληλα, γίνεται λόγος για περίπου 40.000 ΑΦΜ που εμφανίζονται στο σύστημα με ολοκληρωμένες δηλώσεις, οι οποίες όμως δεν αντιστοιχούν στους αριθμούς πρωτοκόλλου που θα έπρεπε να έχουν παραχθεί. Η εικόνα αυτή δημιουργεί ερωτήματα για το αν θα υπάρξει επαρκής χρόνος όχι μόνο για την υποβολή των δηλώσεων, αλλά και για τις διορθώσεις που ενδεχομένως θα απαιτηθούν.
Το ζήτημα είναι κρίσιμο, καθώς το ΟΣΔΕ αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία «κουμπώνουν» μια σειρά από παρεμβάσεις της ΚΑΠ. «Η αίτηση και το ΟΣΔΕ, αν δεν ολοκληρωθεί, καταρρέει ο Πυλώνας 2. Έχουμε ξεχάσει ότι υπάρχουν ΟΕΦ, ότι υπάρχουν Νέοι Αγρότες, Σχέδια Βελτίωσης, Συμβουλευτικές Υπηρεσίες και όταν δεν υπάρχει ΟΣΔΕ δεν υπάρχουν όλα αυτά», επισημαίνει χαρακτηριστικά εκπρόσωπος των ΚΥΔ στην «ΥΧ».
Όπως εξηγεί, υπάρχουν ήδη προγράμματα και δράσεις που έχουν ολοκληρωθεί, αλλά οι πληρωμές τους παραμένουν σε εκκρεμότητα. «Δεν έχουν πληρωθεί οι συμβουλευτικές υπηρεσίες, το Μέτρο 2 που έχουν ολοκληρωθεί. Αν δεν υπάρχει ΟΣΔΕ από πίσω, θα σου πουν δεν πληρώνεσαι. Επίσης, οι ΟΕΦ είναι απλήρωτοι δύο χρόνια. Αν δεν έχουμε τώρα ΟΣΔΕ να πάμε σε Agro, το πρόγραμμα πέφτει», αναφέρει.
Τα τρία στάδια των πληρωμών
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, εκπρόσωποι των ΚΥΔ έθεσαν στην τελευταία συνάντηση με την ΑΑΔΕ την ανάγκη διαφορετικού σχεδιασμού ως προς τις πληρωμές, ώστε να υπάρχει επαρκής χρόνος για τους απαραίτητους ελέγχους και τις διορθώσεις. Η πρόταση που συζητήθηκε προβλέπει τρία στάδια πληρωμών. Στη δεύτερη φάση θα μπορούσαν να ενταχθούν οι συνδεδεμένες ενισχύσεις και τα οικολογικά σχήματα, ενώ στόχος θα ήταν η Βασική Ενίσχυση να καταβληθεί μέχρι το τέλος του έτους. Η λογική είναι να μην πιεστεί υπερβολικά η διαδικασία για την ταυτόχρονη ολοκλήρωση όλων των ελέγχων, αλλά να δοθεί χρόνος για τον περιορισμό λαθών και εκκρεμοτήτων.
Η συζήτηση συνδέεται και με το χρονοδιάγραμμα των προκαταβολών. Για τους παραγωγούς που είχαν οριστικοποιήσει την αίτησή τους έως τις 25 Σεπτεμβρίου προβλέπεται προκαταβολή έως τις 31 Οκτωβρίου, ενώ για όσους ολοκληρώσουν τη διαδικασία από τις 16 Σεπτεμβρίου έως και τις 16 Οκτωβρίου, η πληρωμή μεταφέρεται έως τις 30 Νοεμβρίου.
ΑΤΑΚ, ΚΑΕΚ και έλεγχοι
Στα προβλήματα που εξακολουθούν να απασχολούν ΚΥΔ και παραγωγούς περιλαμβάνονται ζητήματα που συνδέονται με το Κτηματολόγιο, τους ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ, τα μισθωτήρια, τις εκτάσεις κοινής ή δημόσιας χρήσης, αλλά και τις περιπτώσεις όπου τα στοιχεία των δηλώσεων δεν ταυτίζονται με τα διαθέσιμα στοιχεία των ηλεκτρονικών μητρώων.
Ιδιαίτερη συζήτηση προκαλεί η διαδικασία των ελέγχων δέουσας επιμέλειας, καθώς οι εκπρόσωποι των ΚΥΔ ζητούν σαφέστερες οδηγίες για την αντιμετώπιση περιπτώσεων στις οποίες υπάρχουν ασυμφωνίες ή εκκρεμότητες στα δικαιολογητικά.
Στο ίδιο πλαίσιο, το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας έχει επισημάνει ότι η εφαρμογή έχει βελτιωθεί και ότι αρκετά τεχνικά προβλήματα έχουν αντιμετωπιστεί, χωρίς όμως η διαδικασία να θεωρείται ακόμη πλήρως λειτουργική. Το ΓΕΩΤΕΕ έχει θέσει, μεταξύ άλλων, ζητήματα σχετικά με τη δέουσα επιμέλεια, την κοινή ευθύνη, τη σύγκρουση συμφερόντων και τους κανόνες υποβολής και ελέγχου.
Παράλληλα, παραμένουν ζητήματα που αφορούν τις μισθώσεις, τις περιπτώσεις συνιδιοκτησίας, τις αντιστοιχίσεις ΑΤΑΚ–ΚΑΕΚ και τη χρήση εκτάσεων για τις οποίες δεν υπάρχουν ακόμη τα απαιτούμενα στοιχεία στα αντίστοιχα μητρώα.
Το κρίσιμο επόμενο βήμα
Το επόμενο διάστημα είναι, επομένως, κρίσιμο όχι μόνο για την ολοκλήρωση του ΟΣΔΕ 2026, αλλά και για την ομαλή συνέχεια μιας σειράς παρεμβάσεων που συνδέονται με αυτό. Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να αυξηθεί ο αριθμός των αιτήσεων που εμφανίζονται ως υποβληθείσες, αλλά να ολοκληρωθούν με τρόπο που να επιτρέπει τους απαραίτητους ελέγχους και, όπου χρειάζεται, τις διορθώσεις.
Και εδώ βρίσκεται ένα από τα βασικά στοιχήματα της φετινής διαδικασίας. Η ΑΑΔΕ καλείται από τη μία πλευρά να επιταχύνει την ολοκλήρωση των δηλώσεων και από την άλλη να τηρήσει με ακρίβεια το πλαίσιο των ελέγχων που έχει περιγράψει στο action plan. Η πρόσφατη έκθεση ελέγχου, με τις αναφορές της DG AGRI σε ελλείψεις ή ετεροχρονισμένους ελέγχους, καθιστά το συγκεκριμένο ζήτημα ακόμη πιο επίκαιρο. Για τους παραγωγούς, το ζητούμενο είναι να μη μετατραπεί η τεχνική δυσκολία της φετινής διαδικασίας σε αλυσιδωτή καθυστέρηση πληρωμών και προγραμμάτων. Για την ΑΑΔΕ, η πρόκληση είναι διπλή: Nα ολοκληρωθεί εγκαίρως το ΟΣΔΕ και ταυτόχρονα να διασφαλιστεί ότι οι έλεγχοι που θα ακολουθήσουν θα είναι πλήρεις, έγκαιροι και απολύτως συμβατοί με τις διαδικασίες που έχουν τεθεί.
Πηγή: www.ypaithros.gr