Στο ένα πέμπτο μειώνονται ειδικά για το 2026 τα πρόστιμα για τις «απλές» παραβάσεις που αφορούν τη διαδικασία υποβολής των δηλώσεων ΟΣΔΕ, σε σχέση με το αρχικό πλαίσιο που είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τα ΚΥΔ. Τα πρόστιμα, από 5.000 έως 20.000 ευρώ που προβλέπονταν αρχικά, διαμορφώνονται πλέον από 1.000 έως 4.000 ευρώ ανά παράβαση. Ωστόσο, όπως προκύπτει από το ρεπορτάζ της «ΥΧ» και τις τοποθετήσεις εκπροσώπων ΚΥΔ και γεωπόνων-μελετητών, οι κυρώσεις και η «δέουσα επιμέλεια» δεν ήταν ο λόγος για τον οποίο οι δηλώσεις ΟΣΔΕ 2026 έχουν μείνει τόσο πίσω.
Το βασικό πρόβλημα βρίσκεται στη λειτουργία της νέας πλατφόρμας myAGRO και στις εκκρεμότητες που εξακολουθούν να υπάρχουν κατά τη συμπλήρωση και οριστικοποίηση των αιτήσεων. ΚΑΕΚ και Κτηματολόγιο, εισφορά ΕΛΓΑ, συνδεδεμένες ενισχύσεις, δικαιολογητικά και κυρίως η έλλειψη σαφών οδηγιών για τις αλλαγές που γίνονται στο σύστημα συνθέτουν την εικόνα μιας διαδικασίας, που ακόμη δεν έχει περάσει στην πλήρη φάση λειτουργίας.
Κάτω από 1% οι οριστικοποιήσεις
Η καθυστέρηση αποτυπώνεται και στους αριθμούς. Σύμφωνα με τα στοιχεία που είχαν στη διάθεσή τους οι γεωπόνοι-μελετητές, μέχρι τις αρχές της εβδομάδας είχαν οριστικοποιηθεί περίπου 4.000 δηλώσεις, σε σύνολο περίπου 600.000, ποσοστό μικρότερο του 1%.
Η εκτίμηση που μεταφέρεται στην «ΥΧ» είναι ότι μέχρι τις 15 Σεπτεμβρίου οι οριστικοποιήσεις δύσκολα θα ξεπεράσουν τις 6.000. Μπορεί να έχουν γίνει ορισμένες αναβαθμίσεις από την ΑΑΔΕ και να έχουν επιλυθεί επιμέρους ζητήματα, κυρίως σε καθεστώτα συνδεδεμένων ενισχύσεων, όμως η συνολική εικόνα δεν έχει αλλάξει ουσιαστικά.
«Δεν έχουμε φτάσει ακόμα ούτε στο 1% η διαδικασία υποβολής των δηλώσεων ΟΣΔΕ», αναφέρουν χαρακτηριστικά οι γεωπόνοι-μελετητές, επισημαίνοντας παράλληλα ότι εξακολουθεί να υπάρχει πρόβλημα επικοινωνίας με την ΑΑΔΕ.
Όπως εξηγούν, γίνονται αλλαγές και διορθώσεις στην πλατφόρμα χωρίς να υπάρχει πάντα άμεση ενημέρωση για το τι έχει αλλάξει και ποιες οδηγίες πρέπει να ακολουθηθούν. Την ίδια στιγμή, παραμένουν ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα την οριστικοποίηση, όπως το ποσό της εισφοράς υπέρ ΕΛΓΑ, το οποίο δεν εμφανίζεται ακόμη κανονικά σε όλες τις περιπτώσεις.
«Ακόμα υπάρχουν ασάφειες»
Ανάλογη εικόνα μεταφέρει στην «ΥΧ» ο Γιάννης Πάζιος, διευθύνων σύμβουλος στο ΚΥΔ της «Αγροτικής Ένωσης ΑΕ» στη Μεσσηνία.
«Ακόμα υπάρχουν ασάφειες για τις οποίες χρειαζόμαστε αποσαφηνίσεις σε υπαρκτά προβλήματα που εντοπίζονται κατά τη συμπλήρωση της αίτησης», σημειώνει, εστιάζοντας κυρίως στο ΚΑΕΚ, το Κτηματολόγιο και τις εγγραφές που πρέπει να πραγματοποιηθούν.
Την ίδια ώρα, όπως επισημαίνει, δεν έχει ακόμη λυθεί το ζήτημα της εκτύπωσης του ΕΛΓΑ για τους παραγωγούς, που επιθυμούν να πληρώσουν οι ίδιοι την εισφορά και όχι να παρακρατηθεί από την επιδότησή τους. Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι, πέρα από κάποιες πειραματικές οριστικοποιήσεις που έγιναν για να δοκιμαστεί η διαδικασία, το συγκεκριμένο ΚΥΔ δεν έχει μέχρι σήμερα προχωρήσει σε κανονική οριστικοποίηση αιτήσεων.
«Το σημαντικό για όλους εμάς είναι να λήξουν τα θέματα που σχετίζονται με τα διαδικαστικά της αίτησης, για να μπορούμε να οριστικοποιούμε αιτήσεις μαζικά και να προχωρήσουμε στο επόμενο στάδιο», σημειώνει ο κ. Πάζιος.
Δύσκολη η 15η Σεπτεμβρίου
Η εικόνα αυτή καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την επίτευξη του πρώτου ορόσημου της 15ης Σεπτεμβρίου. Όσοι παραγωγοί οριστικοποιήσουν την ΕΑΕ έως τότε, μπορούν να περιμένουν την προκαταβολή της ενιαίας ενίσχυσης μέχρι τις 31 Οκτωβρίου. Για τις αιτήσεις που θα υποβληθούν από τις 16 Σεπτεμβρίου έως και τις 16 Οκτωβρίου, η πληρωμή μεταφέρεται έως τις 30 Νοεμβρίου, ενώ η 16η Οκτωβρίου παραμένει η τελική ημερομηνία υποβολής.
Με βάση, όμως, τον σημερινό ρυθμό, ακόμη και η τελική ημερομηνία προκαλεί προβληματισμό.
Ο κ. Πάζιος, μάλιστα, εκτιμά ότι για ένα ΚΥΔ που διαχειρίζεται περίπου 20.000 αιτήσεις είναι εξαιρετικά δύσκολο να έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία έως τις 16 Οκτωβρίου. «Δεν μιλάω τώρα για την 15η Σεπτεμβρίου, που ήταν το πρώτο ορόσημο», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Κατά την άποψή του, οι αρμόδιοι θα πρέπει να αξιολογήσουν τι είναι πραγματικά εφικτό μέσα στις εναπομείνασες ημέρες, αφήνοντας ουσιαστικά ανοιχτό το ενδεχόμενο παράτασης. Μια τέτοια εξέλιξη, βέβαια, θα συνδεθεί αναπόφευκτα και με τον χρόνο των πληρωμών.
Τι αλλάζει με τη «δέουσα επιμέλεια»
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον τίθεται σε εφαρμογή και το νέο πλαίσιο για τη «δέουσα επιμέλεια». Η απόφαση της ΑΑΔΕ καθορίζει τις υποχρεώσεις των ΚΥΔ και των λοιπών προσώπων που εμπλέκονται στην υποβολή και διαχείριση των ΕΑΕ. Στις υποχρεώσεις περιλαμβάνονται η ορθή ψηφιοποίηση και καταχώριση των αγροτεμαχίων, ο έλεγχος της πληρότητας και της τυπικής ορθότητας των δικαιολογητικών, η ύπαρξη εγγράφων όπως Ε9 και μισθωτήρια, καθώς και η συμφωνία των στοιχείων που καταχωρίζονται στην ΕΑΕ με τα στοιχεία των δικαιολογητικών και των διαθέσιμων πληροφοριακών συστημάτων.
Παράλληλα, τα ελεγχόμενα πρόσωπα οφείλουν να μην οριστικοποιούν μια δήλωση, όταν υπάρχει πρόδηλη ασυμβατότητα, που δεν έχει διορθωθεί ή όταν γνωρίζουν ότι περιλαμβάνονται ψευδή, ανακριβή ή νοθευμένα στοιχεία, που επηρεάζουν ουσιωδώς τη χορήγηση της ενίσχυσης.
Η απόφαση, πάντως, ξεκαθαρίζει ότι η ευθύνη για τη γνησιότητα των στοιχείων και των δικαιολογητικών, καθώς και για την πλήρωση των ουσιαστικών προϋποθέσεων επιλεξιμότητας, παραμένει στον δικαιούχο, εκτός εάν τα στοιχεία είναι προδήλως αβάσιμα ή ανακριβή.
Από 1.000 έως 4.000 ευρώ
Η σημαντικότερη διαφοροποίηση σε σχέση με την αρχική απόφαση αφορά τις κυρώσεις για τις απλές παραβάσεις. Ειδικά για την ΕΑΕ 2026, τα προβλεπόμενα πρόστιμα μειώνονται στο ένα πέμπτο και διαμορφώνονται από 1.000 έως 4.000 ευρώ ανά παράβαση.
Για τις σοβαρές παραβάσεις, ωστόσο, το πλαίσιο παραμένει ιδιαίτερα αυστηρό, με πρόστιμα από 20.000 έως 50.000 ευρώ και δυνατότητα προσωρινού ή ακόμη και οριστικού αποκλεισμού από την υποβολή ΕΑΕ. Ο οριστικός αποκλεισμός προβλέπεται, μεταξύ άλλων, σε περίπτωση σοβαρής παράβασης με δόλο ή υποτροπής, όταν κριθεί ότι ο προσωρινός αποκλεισμός δεν επαρκεί.
Για τα ΚΥΔ, πάντως, η μείωση των προστίμων δεν αποτελεί το βασικό θέμα αυτή τη στιγμή.
«Στα πρόστιμα, να το πούμε ξεκάθαρα, δεν γίναμε σοφότεροι σε σχέση με αυτό που γνωρίζαμε. Απλά διευκρινίστηκε ποιοι είναι οι αρμόδιοι φορείς ελέγχου και τι θα ελέγχουν», σημειώνει ο κ. Πάζιος.
Όπως εξηγεί, τα περισσότερα ΚΥΔ, είτε είναι συνεταιριστικά είτε ιδιωτικά, δεν περίμεναν το πλαίσιο της «δέουσας επιμέλειας» για να κάνουν σωστά τη δουλειά τους. «Δεν είναι αυτός ο λόγος που έχουν καθυστερήσει οι αιτήσεις», τονίζει.
Πηγή: www.ypaithros.gr