Η εμπορική αντιπαράθεση της Ευρώπης με την Κίνα δημιουργεί τεράστιο εμπορικό σοκ που πλήττει γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες όπως η Volkswagen και η Porsche.
Οι εταιρείες αυτές προχωρούν σε μείωση των θέσεων εργασίας και αναγκάζονται να ζητήσουν κυβερνητική στήριξη, αφού τα αυτοκίνητα που εισάγονται από την Κίνα πιέζουν όλο και περισσότερο την ευρωπαϊκή αγορά, με την Ευρώπη να ζητά χαλάρωση των στόχων για τις εκπομπές ρύπων.
Παρ’ όλα αυτά, η Ελβετία μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα για την Ευρωπαϊκή Ένωση ως προς το πώς μπορεί να ανταπεξέλθει στην πρόκληση της Κίνας.
Η ελβετική «μέθοδος»
Η ελβετική οικονομία αναμένεται να αναπτυχθεί με τον σχετικά ισχυρό ρυθμό του 1,8% φέτος και αυτό οφείλεται εν μέρει στην δύναμη των εξαγωγών της σε τομείς όπως τα φαρμακευτικά προϊόντα, τα οποία είναι δυσκολότερο να αντιγραφούν σε σχέση με τα αυτοκίνητα, σύμφωνα με το Bloomberg. Οφείλεται όμως και στο γεγονός ότι η χώρα έχει αποκτήσει ισχυρή ανθεκτικότητα, έχοντας περάσει τη δική της εμπορική κρίση στις δεκαετίες του 1970 και του 1980, όταν οι ωρολογοποιοί της βρέθηκαν αντιμέτωποι με μια σχεδόν υπαρξιακή απειλή από ξένους ανταγωνιστές.
Τότε, η Seiko και άλλες ιαπωνικές μάρκες συνδύαζαν την ηλεκτρονική ακρίβεια στη μέτρηση του χρόνου με την αποδοτική παραγωγή. Χωρίς κάποιο μέτρο προστασίας να τους προφυλάξει κατά τη διάρκεια αυτού που έμεινε γνωστό ως «κρίση του χαλαζία» (quartz crisis), οι Ελβετοί ωρολογοποιοί αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν μια μακρά περίοδο εφησυχασμού.
Οι ελβετικές εταιρείες ρολογιών υψηλής ακρίβειας παρήγαγαν ως απάντηση προϊόντα περισσότερο πολυτελή και ακριβότερα, μετατρέποντας σε πλεονέκτημα τον πιο παραδοσιακό μηχανισμό τους. Η μαζική αγορά, από την άλλη πλευρά, πέρασε από έναν σκληρό κύκλο αναδιαμόρφωσης, με αρκετές μάρκες να εντάσσονται στη Swatch Group. Οι πωλήσεις ανέκαμψαν χάρη σε απλούστερα, φθηνότερα και πιο πολύχρωμα σχέδια, τα οποία χρησιμοποιούσαν την τεχνολογία χαλαζία που είχαν απορρίψει οι κατασκευαστές πολυτελών ρολογιών.
Η θετική κατάληξη ήταν ότι η Ελβετία διατήρησε την πρωτοκαθεδρία της στην ωρολογοποιία, αποκομίζοντας περισσότερα έσοδα από τα ρολόγια από οποιαδήποτε άλλη χώρα, παρότι παρήγαγε μικρότερο αριθμό τεμαχίων από την Ασία. Ωστόσο, για να καταστεί αυτό εφικτό, οι θέσεις εργασίας στην ελβετική ωρολογοποιία κατέρρευσαν από περίπου 90.000 το 1970 στις 30.000, προτού ανακάμψουν και ξεπεράσουν σήμερα τις 60.000.
Η πραγματική επανάσταση της Swatch δεν ήταν ότι εφηύρε ένα ρολόι, αλλά ότι επανασχεδίασε την εφοδιαστική αλυσίδα και μετέφερε μέρος της παραγωγής στο εξωτερικό, διατηρώντας παράλληλα έναν βασικό πυρήνα «Swiss made».
Η Ευρώπη σε σύγχυση
Η Ευρώπη μπορεί να αντλήσει ξανά διδάγματα από την ιστορία της Ελβετίας, χωρίς όμως να την ακολουθήσει πιστά. Τα πράγματα σήμερα είναι διαφορετικά. Το ημερήσιο εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ με την Κίνα, ύψους 1 δισ. ευρώ, δεν είναι βιώσιμο και τροφοδοτείται από μακροοικονομικές ανισορροπίες που πρέπει να αντιμετωπιστούν.
Ωστόσο, καθίσταται σαφές ότι οι εθελοντικοί περιορισμοί στις εισαγωγές, μπορούν μόνο να καθυστερήσουν και όχι να αποτρέψουν την ανταγωνιστική πίεση, ιδιαίτερα για εταιρείες όπως η BYD που έχει μεταφέρει μέρος της παραγωγής της στην Ευρώπη.
Όπως οι Ελβετοί ωρολογοποιοί τη δεκαετία του 1980, έτσι και οι ευρωπαϊκοί κολοσσοί της αυτοκινητοβιομηχανίας σήμερα δεν μπορούν να αποφύγουν τις δύσκολες επιλογές όταν έχουν απέναντί τους προσεγμένα κινεζικά οχήματα, τα οποία κοστίζουν περίπου 20% λιγότερο.
Μια «χείρα βοηθείας» έχει ήδη αρχίσει να αποδίδει τόσο στο ανώτερο όσο και στο χαμηλότερο τμήμα της αγοράς αυτοκινήτου. Η Ferrari ενισχύει ακόμη περισσότερο τη στρατηγική της σπανιότητας, στα πρότυπα της Patek Philippe, ενώ η Renault επενδύει δυναμικά σε πολύχρωμα, ρετρό μοντέλα που θυμίζουν τη φιλοσοφία της Swatch.
Rolex με ρόδες
Η Ferrari και η Renault παρουσιάζουν σαφές πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών τους στο χρηματιστήριο. Η συνολική εικόνα είναι θολή για τις γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες και η περίφημη εικόνα στην κατηγορία premium οχημάτων αμφισβητείται σοβαρά από κινεζικές μάρκες που στοχεύουν ολοένα και ψηλότερα.
Η BMW περικόπτει χιλιάδες θέσεις εργασίας και αναμένει ότι τα περιθώρια κέρδους της θα επιστρέψουν στα μακροπρόθεσμα επίπεδά τους μόλις στις αρχές της επόμενης δεκαετίας. «Χρειάζεται βαθύτερη αναδιάρθρωση σε ολόκληρο τον κλάδο», αναφέρει ο Μάικλ Ντιν της Bloomberg Intelligence.
Η λύση είναι πιθανόν, οι ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες να συνδυάσουν επενδύσεις και πόρους σε τομείς όπως το λογισμικό, όπου η Volkswagen απέτυχε να προχωρήσει μόνη της με το εγχείρημα Cariad, σύμφωνα με τον αναλυτή Γκιγιόμ Ντεζάν. Ο ίδιος προτείνει επίσης συνεργασίες με ασιατικές εταιρείες σε τεχνολογίες όπου αυτές έχουν ήδη αποκτήσει σαφές προβάδισμα, όπως οι ημιαγωγοί και οι μπαταρίες.
Αυτό συνεπάγεται ότι μια πλήρως αυτόνομη ευρωπαϊκή εφοδιαστική αλυσίδα για τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα αποτελεί ένα υπερβολικά άπιαστο όνειρο και ταυτόχρονα ζημιογόνο, καθώς θα πρόσθετε περίπου 2.000 ευρώ επιπλέον στο κόστος κάθε οχήματος.
Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα μπορούσαν αντ’ αυτού να μετατοπίσουν το κέντρο ενδιαφέροντος στην εκπόνηση δικτύων κοινωνικής προστασίας για τους εργαζομένους που μένουν πίσω, όπως μέσω της μετατροπής εργοστασίων αυτοκινήτων σε μονάδες παραγωγής αμυντικού εξοπλισμού. Παράλληλα, θα πρέπει να επιδιώξουν μεγαλύτερη αμοιβαιότητα και συνεργασία με το Πεκίνο όσον αφορά την πρόσβαση στις αγορές. Οι Ελβετοί έχουν αναλάβει ήδη δράση ανανεώνοντας πρόσφατα μια συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με την Κίνα.
Καμία χώρα δεν είναι απρόσβλητη από μια παγκόσμια εμπορική τάση. Ωστόσο, η κατάσταση δεν είναι τελείως απαισιόδοξη, αφού εκτός από την γερμανική VW, άλλες χώρες όπως η Ιρλανδία και η Δανία έχουν καταφέρει να δομήσουν οικονομίες που επηρεάζονται λιγότερο με τις κινεζικές εξαγωγές. Αν η BMW, η Mercedes και οι υπόλοιπες εταιρείες καταφέρουν να μετατραπούν σε «Rolex της αυτοκινητοβιομηχανίας», αυτό θα μπορούσε να βελτιώσει σημαντικά τις αποδόσεις τους.
Πηγή: www.newsit.gr