ΒΟΣΤΩΝΗ. Την Πέμπτη 3 Δεκεμβρίου, ένας ελληνικός αμφορέας ύψους δύο ποδιών, κατασκευασμένος εξ ολοκλήρου από μελόψωμο, θα τοποθετηθεί στην ελληνική πτέρυγα των Μουσείων Τέχνης του Χάρβαρντ, λίγα μόλις πόδια από το αρχαίο αγγείο που αποτέλεσε το πρότυπό του. Είναι έργο της Julia Mattis, ζαχαροπλάστριας και κεραμίστριας, και του Wyatt Roy, σχεδιαστή υπολογιστικών εφαρμογών, οι οποίοι πέρασαν έναν ολόκληρο χρόνο κατασκευάζοντάς τον στο διαμέρισμά τους στο Κέιμπριτζ.
Ο αμφορέας είναι ζωγραφισμένος στο ύφος της μελανόμορφης κεραμικής, της τεχνικής που χρησιμοποιούσαν οι Έλληνες αγγειογράφοι μεταξύ του 7ου και του 5ου αιώνα π.Χ. Τα αγγεία εκείνης της εποχής απεικόνιζαν συνήθως σκηνές από την καθημερινή ζωή, μεταξύ άλλων τη συγκομιδή και τα τρόφιμα. Το συγκεκριμένο αγγείο απεικονίζει τα προϊόντα που βρίσκονται πίσω από την παρασκευή του μελόψωμου: σιτάρι, ζάχαρη και τζίντζερ.
Το σχήμα του προέκυψε από φωτογραμμετρικές σαρώσεις ελληνικών αμφορέων στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης και στα Μουσεία Τέχνης του Χάρβαρντ. Η Mattis και ο Roy επανασχεδίασαν το περίγραμμα στο πρόγραμμα Blender, διευρύνοντας τη βάση, επειδή το μελόψωμο δεν μπορεί να ισορροπήσει σε τόσο στενή βάση όσο ο πηλός. Στη συνέχεια, χώρισαν το μοντέλο σε 50 δακτυλίους πάχους ενός εκατοστού και τους εκτύπωσαν ως χάρτινα πατρόν.
Η Julia Mattis και ο Wyatt Roy με τον αμφορέα, για την κατασκευή του οποίου χρειάστηκαν έναν χρόνο στην κουζίνα του διαμερίσματός τους στο Cambridge.
(Φωτογραφία: Ευγενική παραχώρηση των Julia Mattis και Wyatt Roy
Για τους δακτυλίους χρειάστηκαν επτά λίβρες αλεύρι και πέντε λίβρες ζάχαρη. Ψήθηκαν επίπεδοι, στοιβάχθηκαν με βασιλικό γλάσο κανέλας, ισοπεδώθηκαν πάνω σε τροχό αγγειοπλάστη, λειάνθηκαν με ειδικό εργαλείο επεξεργασίας πηλού και με μικροτρίφτη και καλύφθηκαν με ένα υλικό που ονομάζουν «πηλό από μελόψωμο», μια πάστα από ψημένο μελόψωμο αλεσμένο σε σκόνη και αναμεμειγμένο με βρώσιμες κόλλες και νερό.
Η ζωγραφική χρειάστηκε περίπου 36 ώρες και έγινε με πινέλα μεγέθους 2/0, χρησιμοποιώντας μαύρη χρωστική τροφίμων σε μορφή τζελ, αραιωμένη με βότκα, επειδή το νερό κάνει τη χρωστική να απλώνεται και να απορροφάται.
Η πρώτη του εμφάνιση δεν πήγε καλά. Τον Νοέμβριο του 2025, ο αμφορέας ταξίδεψε αεροπορικώς στο Άσβιλ σε τρία τμήματα για τον Εθνικό Διαγωνισμό Κατασκευής Σπιτιών από Μελόψωμο, όπου δεν κατέλαβε θέση στην πρώτη δεκάδα. Τα σχόλια που έλαβαν υπέδειξαν ότι το πρόβλημα ήταν πως δεν ήταν σπίτι.
«Συνεχώς ακούγαμε ότι μερικά ποντικάκια και λίγα σταφύλια θα βοηθούσαν», είπε ο Roy. «Δεν θέλαμε να δημιουργήσουμε μια σκηνή. Θέλαμε να φτιάξουμε έναν αμφορέα».
Το έργο είναι πλέον ενός έτους και εξακολουθεί να μυρίζει τζίντζερ και κανέλα, κάτι που συνήθως δεν συναντά κανείς σε ένα έργο τέχνης. Και αυτό είναι το ερώτημα που βρίσκεται πίσω από το έργο. Ένα κεραμικό αγγείο μπορεί να διαρκέσει χιλιάδες χρόνια. Το μελόψωμο, αν αφεθεί σε εξωτερικό χώρο, μετατρέπεται και πάλι σε χώμα μέσα σε περίπου μία εβδομάδα. Η Mattis και ο Roy αντιμετωπίζουν αυτή τη φθορά ως μέρος του έργου και όχι ως πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί. Αυτό αποτελεί επίσης το αντικείμενο της εργασίας που θα παρουσιάσουν στο 115ο Ετήσιο Συνέδριο της College Art Association στη Νέα Υόρκη, στις αρχές Φεβρουαρίου του 2027, σε συνεδρία αφιερωμένη στη χρήση των τροφίμων στην τέχνη και στη συντήρηση έργων τέχνης.
Πριν από την παρουσίαση στο Χάρβαρντ, οι δύο δημιουργοί θα πραγματοποιήσουν δημόσια ομιλία σχετικά με τον σχεδιασμό και τη διαδικασία κατασκευής στο Μουσείο Επιστημών της Βοστώνης, το Σάββατο 7 Νοεμβρίου.
Η Julia Mattis είναι ζαχαροπλάστρια και κεραμίστρια και συμμετέχει εδώ και περίπου μία δεκαετία σε διαγωνισμούς κατασκευών από μελόψωμο. Εργάζεται με στόχο να φέρνει τους ανθρώπους κοντά μέσα από το φαγητό.
Ο Wyatt Roy είναι σχεδιαστής και σκηνοθέτης στο Cambridge. Διδάσκει παραγωγή μέσων στο MIT και είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου Master in Design Studies από το Harvard Graduate School of Design.
Μια ταινία διάρκειας 12 λεπτών για την κατασκευή του αμφορέα είναι το πρώτο βίντεο στο νέο τους κανάλι στο YouTube, Tiny Spoon, το οποίο είναι αφιερωμένο σε πειράματα με τρόφιμα, στην ιστορία των τροφίμων και στα συστήματα διατροφής:
https://shorturl.at/5YVeS
Πηγή: www.ekirikas.com