ΚΟΠΕΓΧΑΓΗ. «Η διατήρηση της ελληνικής γλώσσας δεν είναι μόνο μια εκπαιδευτική υποχρέωση. Είναι ένας τρόπος να κρατάμε ζωντανή τη σύνδεση με τις ρίζες, την ιστορία και τον πολιτισμό μας. Και σε αυτή την προσπάθεια κανείς δεν είναι μόνος. Εκπαιδευτικοί, γονείς και κοινότητα μπορούμε να λειτουργήσουμε μαζί, ώστε τα παιδιά της ομογένειας να αγαπήσουν την ελληνική γλώσσα και να την κάνουν μέρος της δικής τους ζωής.»
Με αυτή τη βαθιά πεποίθηση, η εκπαιδευτικός Σόνια Σιούτη, η οποία ζει τα τελευταία χρόνια στην Κοπεγχάγη και διδάσκει ελληνικά στο International School of Hellerup και στο Ελληνικό Σχολείο του Όσλο, μιλά στον «Εθνικό Κήρυκα» για τη σημασία της ελληνικής γλώσσας για τα παιδιά της ομογένειας, τις προκλήσεις της διδασκαλίας της μακριά από την Ελλάδα, αλλά και τους τρόπους με τους οποίους η γλώσσα μπορεί να γίνει μια ζωντανή και δημιουργική γέφυρα ανάμεσα στις νεότερες γενιές και την ελληνική τους ταυτότητα.
Πόσο σημαντική θεωρείτε ως εκπαιδευτικός την εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας στα παιδιά της ομογένειας;
Ως φιλόλογος αλλά και ως εκπαιδευτικός, θεωρώ την εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας από τα παιδιά της ομογένειας ιδιαίτερα σημαντική. Για μένα, η γλώσσα δεν είναι απλώς ένα μέσο επικοινωνίας, αλλά ένας ζωντανός φορέας πολιτισμού, ιστορίας, αξιών και μνήμης. Είναι ένας τρόπος μέσα από τον οποίο τα παιδιά μπορούν να γνωρίσουν καλύτερα τις ρίζες τους, να συνδεθούν με την οικογένειά τους και να αισθανθούν ότι ανήκουν σε μια ευρύτερη πολιτιστική κοινότητα, ακόμη κι αν μεγαλώνουν μακριά από την Ελλάδα μας. Γι’ αυτό, αισθάνομαι πραγματικά μεγάλη τιμή και χαρά που έχω τη δυνατότητα να υπηρετώ αυτόν τον σκοπό. Είναι ιδιαίτερα συγκινητικό για μένα να βλέπω τους μαθητές και τις μαθήτριές μου να ανακαλύπτουν σταδιακά την ελληνική γλώσσα και, μέσα από αυτήν, να έρχονται πιο κοντά στην ιστορία και την πνευματική μας κληρονομιά. Και αυτό είναι κάτι που το διαπιστώνω καθημερινά στην πράξη: η επαφή με την ελληνική γλώσσα δίνει στα παιδιά της ομογένειας μια βαθύτερη αίσθηση σύνδεσης και συνέχειας. Τους επιτρέπει να κρατούν ζωντανό έναν σημαντικό δεσμό με την Ελλάδα, ενώ παράλληλα έχουν την ευκαιρία να διαμορφώσουν τη δική τους πολυπολιτισμική ταυτότητα. Για μένα, λοιπόν, η διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στην ομογένεια δεν είναι μόνο εκπαιδευτικό έργο. Είναι ένας τρόπος να συμβάλλω, ώστε η γλώσσα μας να παραμένει ζωντανή και να «περνά» δημιουργικά από τη μία γενιά στην επόμενη.
ΕΥΓΕΝΙΚΗ ΠΑΡΑΧΏΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΟΝΙΑΣ ΣΙΟΥΤΗ
Ποιες είναι, σύμφωνα με την εμπειρία σας, οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ένας εκπαιδευτικός όταν διδάσκει ελληνικά σε παιδιά που μεγαλώνουν στο εξωτερικό;
Αναμφίβολα, η μεγαλύτερη πρόκληση για έναν εκπαιδευτικό είναι ο περιορισμένος χρόνος έκθεσης των παιδιών στα ελληνικά, καθώς μεγαλώνουν σε ένα ξενόγλωσσο περιβάλλον. Προκειμένου να γεφυρωθεί αυτό το χάσμα, απαιτείται συνεχής εξειδίκευση στη διδασκαλία της ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας, παιδαγωγική ευελιξία και η μετατροπή του μαθήματος από υποχρέωση σε μια ευχάριστη, βιωματική εμπειρία. Στόχος είναι τα παιδιά να αγαπήσουν τη γνώση χωρίς πίεση. Αυτή ακριβώς την προσέγγιση εφαρμόζω στην πράξη. Επενδύω διαρκώς στη συνεχή επιμόρφωσή μου, παρακολουθώντας εξειδικευμένα σεμινάρια, και προσαρμόζω τη διδασκαλία στις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα των παιδιών. Με αυτόν τον τρόπο, μετατρέπω το γλωσσικό εμπόδιο σε μια δημιουργική διαδικασία, βοηθώντας τα παιδιά της ομογένειας να ανακαλύψουν τη χαρά της μάθησης και να συνδεθούν ουσιαστικά με την ελληνική γλώσσα και τον πολιτισμό.
Ποια τμήματα έχετε αναλάβει στο Ελληνικό Σχολείο του Όσλο και στο International School of Hellerup στην Κοπεγχάγη και πώς βιώνετε την εκπαιδευτική διαδικασία με τους νεαρούς ομογενείς μαθητές;
Σήμερα, έχω την ευκαιρία να διδάσκω στο International School of Hellerup, στην Κοπεγχάγη, σε δίγλωσσους μαθητές με πολυπολιτισμικό υπόβαθρο, κάτι που κάνει κάθε μέρα στην τάξη ιδιαίτερα δημιουργική και ξεχωριστή. Παράλληλα, αξιοποιώντας τις δυνατότητες της τεχνολογίας, διδάσκω διαδικτυακά την ελληνική γλώσσα στο Ελληνικό Σχολείο του Όσλο, στη Νορβηγία, ενώ παράλληλα προσφέρω και εθελοντικά τη στήριξή μου στο Ελληνικό Σχολείο της Κοπεγχάγης, σε στενή και πολύ όμορφη συνεργασία με τον Σύλλογο Γονέων και τη συνάδελφο εκπαιδευτικό. Αυτό που αγαπώ περισσότερο στην εκπαιδευτική διαδικασία είναι η άμεση επαφή με τα παιδιά. Η ενέργεια, ο αυθορμητισμός, τα χαμόγελα και η αφοσίωσή τους μου δίνουν καθημερινά έμπνευση και δύναμη να συνεχίζω. Παράλληλα, η επαφή μου με παιδιά διαφορετικών πολιτισμικών και γλωσσικών καταβολών με βοηθά να εξελίσσομαι και ως εκπαιδευτικός. Νιώθω, λοιπόν, ότι ο ρόλος μου δεν περιορίζεται μόνο στη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας. Θέλω μέσα από το έργο μου να ενισχύω τη σχέση των παιδιών με την ελληνική γλώσσα και τον πολιτισμό, να στηρίζω την ελληνική ομογένεια και, κυρίως, να συμβάλλω ουσιαστικά στην εκπαιδευτική και προσωπική τους ανάπτυξη. Αυτό είναι ένα όραμα που με κινητοποιεί και με κάνει να θέλω να εξελίσσομαι συνεχώς.
ΕΥΓΕΝΙΚΗ ΠΑΡΑΧΏΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΟΝΙΑΣ ΣΙΟΥΤΗ
Έχετε ενδεχομένως διαπιστώσει πρακτικές εκμάθησης που φαίνεται να λειτουργούν καλύτερα στους κόλπους του ομογενειακού μαθητικού συνόλου;
Είναι γεγονός ότι η προσέγγισή μου στη διδασκαλία βασίζεται κυρίως στη βιωματική μάθηση και στη διαδραστικότητα. Πιστεύω ακράδαντα ότι η απλή αποστήθιση κανόνων γραμματικής και συντακτικού δεν αρκεί, ιδιαίτερα όταν απευθυνόμαστε σε παιδιά της διασποράς, τα οποία συχνά χρειάζονται διαφορετικά ερεθίσματα για να συνδεθούν ουσιαστικά με την ελληνική γλώσσα. Γι’ αυτό, φροντίζω να επιμορφώνομαι διαρκώς και να αξιοποιώ σύγχρονες παιδαγωγικές πρακτικές και ψηφιακά εργαλεία, επιδιώκοντας τη σύνδεση της γλώσσας μας με τα ενδιαφέροντα, τις εμπειρίες και την καθημερινότητα των παιδιών της ομογένειας. Όταν τα παιδιά αισθανθούν ότι τα ελληνικά δεν είναι απλώς ένα ακόμη σχολικό μάθημα, αλλά ένα ζωντανό μέσο έκφρασης και επικοινωνίας, συμμετέχουν με μεγαλύτερο ενθουσιασμό. Στόχος μου είναι να κάνω τη μάθηση ουσιαστική, δημιουργική και ευχάριστη, καλλιεργώντας μια διαρκή αγάπη για την ελληνική γλώσσα.
Πόσο σημαντικό θεωρείτε το ρόλο της οικογένειας στην εκμάθηση των ελληνικών; Τι συμβουλές θα δίνατε στους γονείς;
Ο ρόλος της οικογένειας είναι, κατά τη γνώμη μου, καθοριστικός για την επιτυχία της προσπάθειας καλλιέργειας και διατήρησης της ελληνικής γλώσσας. Πιστεύω βαθιά στη στενή και ουσιαστική συνεργασία σχολείου και οικογένειας, γιατί όταν οι δύο πλευρές λειτουργούν συμπληρωματικά, τα παιδιά έχουν πολύ περισσότερα ερεθίσματα και κίνητρα. Για τον λόγο αυτό, τον περασμένο Μάιο πραγματοποίησα ένα ανοιχτό διαδικτυακό σεμινάριο για τους γονείς μαθητών και μαθητριών του Ελληνικού Σχολείου στο Όσλο, το οποίο είναι διαθέσιμο δωρεάν στο YouTube, παρουσιάζοντας απλές και πρακτικές στρατηγικές με τις οποίες μπορούν να στηρίξουν τα παιδιά τους. Η βασική μου συμβουλή είναι να εντάσσουν τα ελληνικά στην καθημερινότητα με φυσικότητα, χωρίς πίεση. Ένα βιβλίο, ένα τραγούδι, μια συζήτηση ή μια θετική στάση απέναντι στη γλώσσα μπορούν να κάνουν πραγματικά μεγάλη διαφορά.
ΕΥΓΕΝΙΚΗ ΠΑΡΑΧΏΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΟΝΙΑΣ ΣΙΟΥΤΗ
Γνωρίζω πως έχετε μία ιδιαίτερη αγάπη για τα Αρχαία Ελληνικά, έχοντας μάλιστα συγγράψει και σχετικά βιβλία. Είσαστε υπέρ της διδασκαλίας τους και στα σχολεία της ομογένειας;
Πράγματι, ως κλασική φιλόλογος, με ιδιαίτερη αγάπη για τα Αρχαία Ελληνικά και συγγραφική δραστηριότητα στον χώρο αυτό, θεωρώ ότι η επαφή των παιδιών της ομογένειας με την αρχαία ελληνική γλώσσα θα μπορούσε να αποτελέσει ένα πολύτιμο εφόδιο. Ωστόσο, η διδασκαλία τους θα πρέπει να γίνει με τρόπο δημιουργικό και προσιτό, όχι μέσα από την αυστηρή αποστήθιση γραμματικών κανόνων, αλλά ως ένα συναρπαστικό ταξίδι στους μύθους, την ετυμολογία, τη φιλοσοφία και τον πολιτισμό. Μέσα από τη διδασκαλία αλλά και τα βιβλία μου, χαίρομαι ιδιαίτερα όταν βλέπω τα παιδιά να ενθουσιάζονται ανακαλύπτοντας τις ρίζες λέξεων που χρησιμοποιούν ακόμη και σήμερα. Μέσα από αυτή τη διαδικασία διευρύνουν τους πνευματικούς τους ορίζοντες και αποκτούν μια βαθύτερη σχέση με τη γλώσσα και την πολιτιστική τους ταυτότητα. Για μένα, τα Αρχαία Ελληνικά λειτουργούν ως μια ζωντανή γέφυρα που συνδέει το παρελθόν με τη σύγχρονη πραγματικότητα των παιδιών.
ΕΥΓΕΝΙΚΗ ΠΑΡΑΧΏΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΟΝΙΑΣ ΣΙΟΥΤΗ
Πιστεύετε πως η ελληνική γλώσσα κινδυνεύει πραγματικά να χαθεί στις νεότερες γενιές της διασποράς; Θα θέλατε, κλείνοντας, να στείλετε κάποιο μήνυμα για τη διατήρησή της;
Είναι γεγονός ότι η ελληνική γλώσσα αντιμετωπίζει αρκετές προκλήσεις στα περιβάλλοντα της διασποράς. Ωστόσο, προσωπικά επιλέγω να βλέπω αυτή την προσπάθεια με αισιοδοξία. Πιστεύω ότι η γλώσσα μας έχει τη δύναμη να παραμένει ζωντανή, όταν υπάρχουν άνθρωποι που την αγαπούν, τη διδάσκουν με σύγχρονο και δημιουργικό τρόπο και, κυρίως, εμπνέουν τα παιδιά να τη χρησιμοποιούν. Η διατήρηση της ελληνικής γλώσσας δεν είναι μόνο μια εκπαιδευτική υποχρέωση. Είναι ένας τρόπος να κρατάμε ζωντανή τη σύνδεση με τις ρίζες, την ιστορία και τον πολιτισμό μας. Και σε αυτή την προσπάθεια κανείς δεν είναι μόνος. Εκπαιδευτικοί, γονείς και κοινότητα μπορούμε να λειτουργήσουμε μαζί, ώστε τα παιδιά της ομογένειας να αγαπήσουν την ελληνική γλώσσα και να την κάνουν μέρος της δικής τους ζωής. Αυτό, για μένα, είναι η μεγαλύτερη ελπίδα για το μέλλον της ελληνικής γλώσσας στην ομογένεια.
Πηγή: www.ekirikas.com