Η Τεχνητή Νοημοσύνη υπόσχεται καλύτερες αποφάσεις, αποτελεσματικότερη χρήση των εισροών και λιγότερη γραφειοκρατία. Για την ευρωπαϊκή γεωργία, όμως, το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο τι μπορεί να κάνει η τεχνολογία. Είναι ποιος μπορεί να την αξιοποιήσει, με ποιο κόστος και ποιος τελικά θα ωφεληθεί από την αξία που δημιουργεί.
Αυτός ο προβληματισμός βρέθηκε στο επίκεντρο εργαστηρίου για την Τεχνητή Νοημοσύνη στη γεωργία και τη δασοκομία, στις 14 Οκτωβρίου, στο πλαίσιο του 12ου Συνεδρίου Ευρωπαίων Αγροτών στη Στοκχόλμη. Το Συνέδριο διοργανώθηκε από τις Copa και Cogeca με τη σουηδική LRF, συγκεντρώνοντας εκπροσώπους των ευρωπαϊκών αγροτικών και συνεταιριστικών οργανώσεων, σε μια κρίσιμη περίοδο για το μέλλον της ΚΑΠ. Στο πάνελ, με συντονιστή τον Max Schulman της φινλανδικής MTK, συμμετείχαν εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της Raiffeisen-NetWorld, του συνεταιριστικού ομίλου Lantmännen και της GAIA ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ, την οποία εκπροσώπησε ο Βασίλης Πυργιώτης, μέλος του ΔΣ και επικεφαλής του Γραφείου Βρυξελλών.
Από τις δυνατότητες στην πράξη
Ο Jan Pröbsting-Adelowo, επικεφαλής της γερμανικής Raiffeisen-NetWorld, ανέδειξε μια χαρακτηριστική αντίφαση: σύμφωνα με στοιχεία που επικαλέστηκε, δοκιμές διαφοροποιημένης σποράς ανά ζώνη αγρού έχουν καταγράψει μέση αύξηση αποδόσεων 9%, όμως λιγότερο από το 5% των παραγωγών αξιοποιεί την πρακτική. Αν και πρόκειται για εφαρμογή γεωργίας ακριβείας και όχι κατ’ ανάγκη Τεχνητής Νοημοσύνης, το παράδειγμα δείχνει ότι τα τεκμηριωμένα οφέλη δεν αρκούν για την ευρεία υιοθέτηση. Το κόστος, η ευκολία χρήσης και η διαθέσιμη υποστήριξη εξακολουθούν να καθορίζουν τις επιλογές των παραγωγών.
Πέρα από την πρόσβαση στις εφαρμογές, κρίσιμη είναι και η αξιοποίηση των δεδομένων. Ο Pierluigi Londero, επικεφαλής της Μονάδας Διακυβέρνησης Δεδομένων της DG AGRI, ανέδειξε ένα ακόμη ζήτημα: μηχανήματα, αισθητήρες, δορυφόροι και συστήματα της ΚΑΠ παράγουν ήδη πλήθος πληροφοριών, οι οποίες όμως παραμένουν διάσπαρτες σε συστήματα που συχνά δεν επικοινωνούν μεταξύ τους.
Γι’ αυτό η Επιτροπή δίνει έμφαση στη διαλειτουργικότητα και στον Κοινό Ευρωπαϊκό Χώρο Γεωργικών Δεδομένων, με στόχο οι παραγωγοί να μπορούν να αξιοποιούν συνδυαστικά τις πληροφορίες χωρίς να χάνουν τον έλεγχο της χρήσης τους και των επιχειρηματικών τους αποφάσεων. Η καλύτερη διασύνδεση με τις διοικητικές εφαρμογές της ΚΑΠ θα μπορούσε παράλληλα να μειώσει τις διπλές καταχωρίσεις και τον χρόνο που αφιερώνεται στη γραφειοκρατία.
Από τα δεδομένα στο όφελος για τον παραγωγό
Για να φτάσουν, ωστόσο, αυτές οι δυνατότητες στο χωράφι, δεν αρκεί τα συστήματα να επικοινωνούν μεταξύ τους. Χρειάζεται και ένας οικονομικά προσιτός τρόπος πρόσβασης των παραγωγών στις σχετικές υπηρεσίες. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία στην Ελλάδα και σε άλλες μεσογειακές χώρες, όπου ο μικρός κλήρος και ο κατακερματισμός δυσκολεύουν τις ατομικές επενδύσεις. Με αφετηρία το έργο «Γεωργία με Ευφυΐα», η GAIA ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ ανέδειξε τον ρόλο των κοινών ψηφιακών υποδομών, αλλά και την ανάγκη πρόβλεψης της λειτουργίας, συντήρησης και αναβάθμισής τους.
Οι υποδομές αυτές αποκτούν αξία όταν μετατρέπονται σε υπηρεσίες που ο παραγωγός μπορεί να χρησιμοποιήσει και να εμπιστευτεί. Σε αυτό το σημείο οι συνεταιρισμοί και οι γεωργικοί σύμβουλοι έχουν καθοριστικό ρόλο, συνδυάζοντας τα δεδομένα και τις ψηφιακές συστάσεις με γνώση των τοπικών συνθηκών. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί έτσι να ενισχύσει τη συμβουλευτική υποστήριξη, χωρίς να υποκαταστήσει την ανθρώπινη κρίση.
Αυτή η αλληλουχία, από τη διασύνδεση των δεδομένων και τις κοινές υποδομές έως τη συνεχή παροχή υπηρεσιών, πρέπει να αποτυπωθεί και στις ευρωπαϊκές χρηματοδοτικές επιλογές για την περίοδο 2028–2034. Η προτεινόμενη νέα ΚΑΠ και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας χρειάζεται να στηρίξουν, όχι μόνο την ανάπτυξη τεχνολογιών, αλλά και την υιοθέτηση και μακροχρόνια αξιοποίησή τους. Διαφορετικά, οι επενδύσεις κινδυνεύουν να ωφελήσουν κυρίως τις εκμεταλλεύσεις που διαθέτουν ήδη τους απαιτούμενους πόρους, αντί να περιορίσουν το ψηφιακό χάσμα στην ευρωπαϊκή γεωργία.
Πηγή: www.ypaithros.gr