Η παγκόσμια αγορά ντομάτας διανύει μια περίοδο έντονων μεταβολών, όπου τα παραδοσιακά εποχικά πρότυπα δεν επαρκούν πλέον για να εξηγήσουν την εξέλιξη στις αγορές. Αν και σε πολλές βασικές παραγωγικές περιοχές οι όγκοι αυξάνονται, η εικόνα της αγοράς παραμένει σύνθετη, καθώς παράγοντες όπως οι καιρικές συνθήκες με διαταραχές νωρίτερα μες στο έτος, οι καθυστερημένες φυτεύσεις, αλλά και οι διαφοροποιήσεις στην παραγωγή συνεχίζουν να επηρεάζουν τη διαθεσιμότητα προϊόντος και τη διαμόρφωση των τιμών. Οι τελευταίες υποχωρούν σε ορισμένες περιοχές, παραμένουν σταθερές σε άλλες και, σε λίγες περιπτώσεις, εξακολουθούν να αντανακλούν προηγούμενες ελλείψεις, σημειώνει στην πρόσφατη επισκόπησή της για την παγκόσμια αγορά ντομάτας η ιστοσελίδα του Freshplaza.
Ταυτόχρονα, η αγορά διαμορφώνεται και από παράγοντες πέρα από το χωράφι, όπως το κόστος ενέργειας, οι στρατηγικές των θερμοκηπίων και οι μεταβαλλόμενες εμπορικές ροές που επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα μεταξύ περιοχών, ενώ τα πρότυπα κατανάλωσης συνεχίζουν να εξελίσσονται.
Ευρώπη: Διορθώνουν οι τιμές, ενώ το κόστος πιέζει επίμονα
Στην Ευρώπη, η κατάσταση παρουσιάζει σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των χωρών. Στην Ιταλία, μετά τις υψηλές τιμές που καταγράφηκαν στις αρχές Απριλίου, παρατηρείται σαφής υποχώρηση, καθώς αυξάνονται οι εισροές προϊόντων, κυρίως από τη Σικελία. Οι τιμές σε βασικές κατηγορίες, όπως τα ντοματίνια έχουν μειωθεί αισθητά, επιβεβαιώνοντας την εποχική εξομάλυνση της αγοράς. Παράλληλα, η κατανάλωση παραμένει ισχυρή, με την πλειοψηφία των νοικοκυριών να αγοράζει τακτικά, αν και παρατηρείται μικρή μείωση στη δαπάνη ανά αγορά.
Στη Γερμανία, η εγχώρια παραγωγή ενισχύεται, παρά τις καθυστερήσεις που προκάλεσε το υψηλό ενεργειακό κόστος. Οι καλλιέργειες εμφανίζονται σε καλή κατάσταση και όλες οι βασικές ποικιλίες είναι διαθέσιμες στην αγορά. Ωστόσο, οι τιμές παραμένουν σε υψηλότερα επίπεδα των περσινών, γεγονός που αντανακλά πιέσεις κόστους. Αξιοσημείωτη είναι και η αυξανόμενη προτίμηση των καταναλωτών σε εξειδικευμένες ποικιλίες, όπως τα cherry και cocktail.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν η Ολλανδία και το Βέλγιο, όπου η ξηρή και ηλιόλουστη άνοιξη ευνόησε την παραγωγή. Με τις τιμές να παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, ενισχυμένες από τις δυσκολίες για εισαγωγές, το αυξημένο ενεργειακό κόστος έχει οδηγήσει τους παραγωγούς σε τεχνολογικές προσαρμογές, όπως η χρήση φωτισμού LED, ενώ το εμπόριο ενέργειας εξελίσσεται σε σημαντική πηγή εισοδήματος για τις θερμοκηπιακές εκμεταλλεύσεις.
Στη Γαλλία, η αγορά εισέρχεται σε φάση διόρθωσης, μετά από μια παρατεταμένη περίοδο υψηλών τιμών λόγω μικρότερης προσφοράς από ανταγωνιστικές χώρες. Η σταδιακή αύξηση στη διαθεσιμότητα οδηγεί πλέον σε αποκλιμάκωση, όπως είναι φυσικό για την εποχή. Αντίστοιχα και στην Ισπανία, οι τιμές πρόσφατα κατέγραψαν πτωτική τάση, μετά την εκτίναξη της νωρίτερα την άνοιξη, παραμένοντας, ωστόσο, σχετικά υψηλές. Ιδιαίτερα στην Αλμερία, η αγορά επηρεάστηκε έντονα από ακραία καιρικά φαινόμενα και φυτοϋγειονομικά προβλήματα, που περιόρισαν δραστικά την παραγωγή.
Τρίτες χώρες: Οι γείτονες που ενισχύουν την εξαγωγική τους δυναμική
Εκτός Ευρώπης, η Τουρκία συνεχίζει να ενισχύει τη θέση της στο διεθνές εμπόριο, παρουσιάζοντας σημαντική αύξηση εξαγωγών, ενώ προχωρά και σε περαιτέρω επενδύσεις σε σύγχρονες θερμοκηπιακές υποδομές. Χαμηλότερο κόστος παραγωγής, που ευνοείται από την αξιοποίηση της γεωθερμικής ενέργειας, συμβάλλουν σε αυτό με τη γειτονική χώρα να απολαμβάνει σταθερή ζήτηση από αγορές όπως η Ρουμανία, η Ρωσία και η Ουκρανία.
Ανάλογη δυναμική εμφανίζει και το Μαρόκο, το οποίο έχει εξελιχθεί σε βασικό προμηθευτή της ευρωπαϊκής αγοράς. Η ανάπτυξη των εξαγωγών στηρίζεται κυρίως στη στροφή προς προϊόντα υψηλότερης αξίας, όπως τα ντοματίνια cherry και οι εξειδικευμένες ποικιλίες, που πλέον αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος των αποστολών. Η χώρα αξιοποιεί αποτελεσματικά τα δίκτυα διανομής μέσω Γαλλίας, ενισχύοντας την παρουσία της στη Βόρεια Ευρώπη.
Στις υπόλοιπες αγορές, οι εξελίξεις είναι πιο συγκρατημένες. Στη Βόρεια Αμερική, η προσφορά ανακάμπτει σταδιακά μετά τις ζημιές από παγετό, ενώ στη Νότια Αφρική η αγορά επηρεάζεται από εποχικούς παράγοντες και διακυμάνσεις στην παραγωγή.
Πηγή: www.ypaithros.gr